Waarom Geen Son tijdens Salsa Dans Feesten?

Salsa dansdocent Roy Tweeboom vraagt zich af hoe het komt dat er geen balans te vinden is in de verschillende genres die tegenwoordig gedraaid worden op (salsa) feesten. Hij zegt verder dat hij als dansdocent voor een groot deel verantwoordelijkheid draagt voor het ontstane situatie. Roy vind het niet leuk om te moeten toegeven dat hij de afgelopen jaren geen moeite heeft genomen om zijn cursisten te verplichten om naar verschillende soorten muziek te luisteren tijdens zijn danslessen.

Roy gebruikte de romantische son nummer ‘Toda Una Vida’ ( = ‘Een Leven Lang’) als voorbeeld van een mooi nummer dat hij op geen enkele salsafeest gehoord heeft:

Commercieel Conservatief

Wat voor muziek werd er in salsa clubs gedraaid in de jaren ‘80 en begin jaren ‘90? Om te beginnen: er waren geen salsa feesten, maar ‘caribische’  en ‘latino’ feesten. Lees nu een korte, maar zeer gevarieerde playlist die ik heb gemaakt van de muziek waarop ik 3 keer per week op danste. Dit was eind jaren ‘80 t/m begin jaren ‘90 in Club Chique op de Rozengracht in Amsterdam: merengue, soca, kompas, kaseko, paramaribop, (Haïtiaanse) zouk, Cubaanse en Antilliaanse son montuno, slowjams, rock ballads, r&b muziek, bachata, bolero, latin pop en salsa.

Maar elke keer als er salsa werd gedraaid, dan stonden er ineens alle – en ik bedoel echt álle – blanke meisjes aan de rand van de dansvloer vol bewondering te kijken naar éen (of een kleine aantal) danskoppel(s) die met veel cubaanse draaitechnieken stonden te dansen…

Als gevolg van de groeiende aantal salsa cursisten die meer salsa wilden dansen kwamen aparte salsa feesten die voornamelijk door conservatieve salsa dansdocenten werden georganiseerd. De salsa dans scene heeft al vanaf het begin van haar globalisering salsa muziek uit de glorietijden van Fania Records omarmd. Eddie Torres werd door Tito Puente geïnstrueerd over hoe je op zijn muziek diende te dansen. En Eddie was gek op de muziek van Tito en de zijnen. Cuban Pete? Hetzelfde verhaal. Dit is muziek uit de jaren ‘60 en ‘70. En zo wordt de salsa muziek die vanaf de jaren ‘80 tot en met anno 2018 wordt geproduceerd in het algemeen niet op reguliere salsa dansfeesten gedraaid, uitzonderingen daar gelaten. De uitvinding van Salsa Romantica was handig alleen als middel voor salsa dansdocenten om danslessen te geven aan hun beginnende cursisten. Lees dit artikel over het ontstaan van Salsa Romantica en deze over Engelstalige Salsa https://www.supersalsa.nl/2018/03/03/ahh-booty-booty/ voor meer details.   

Pragmatische Muzikanten

Veel salsa dansdocenten blijven nog steeds lekker ouderwets. Ze willen vooral de traditie met hun dans uiten. Persoonlijk vind ik dat een heel nobel streven. Maar ik vind ook dat we andere maatregelen moeten nemen als we willen dat de traditie de modernisering overleeft. Want wat mij opvalt is dat de meeste conservatieve salsa leraren geen andere (moderne) dansstijlen hebben geleerd. Misschien komt het door desinteresse en/of door een beperkte smakenpallet in muziek en dans? En aangezien de meeste salsa dansdocenten dit vrije beroep niet als hoofdinkomen hebben, kunnen ze zich hun dans filosofie ongehinderd voortzetten. Totdat ze ineens merken dat het een beetje een eenheidsworst begint te worden op de sociale salsa dansvloeren.

Dit gegeven is echter in schril contrast met wat de muzikanten doen. Zij hebben in het algemeen niets of weinig met traditie – of met het behoud van de integriteit van de muziek – wanneer ze hun creativiteit de vrije loop laten, of wanneer hun dagelijks brood willen blijven verdienen. De Nederlands Caribische ‘Ritmo Kombiná’ muziek betekent letterlijk ‘Gecombineerde Ritme’. Alle – en ik herhaal het nog een keer – ALLE muziek is een mix van 2 of meerdere (oude) muziekstijlen. Zo niet, dan is er of iets verandert in de samenstelling van de muziekinstrumenten die worden gebruikt, of in de verhoudingen waarin ze worden gebruikt. Bijvoorbeeld: Een tijd geleden had de clave een centrale rol bij salsa muziek die ook visueel was. Nu niet meer. Bij bachata hebben ze eerst de maracas door de guïra vervangen. Vervolgens hebben ze de boel versneld tot bachata dezelfde tempo had bereikt als de toen populaire merengue.. Daarna hebben ze de elektrische gitaar geïntroduceerd. Later hebben de Dominicanen die in de V.S. woonden bachata met R&B muziek gemixt. Reggaeton is populair bij de jeugd? Dus heb je nu salsaton, cubaton, merengueton, cumbiaton, etc. Is dat slecht? Misschien. Maar de grootste artiesten uit de afro latin muziekindustrie hebben geen moeite om te experimenteren met ‘crossovers’.

Check hier de mooie hit van Sergio George en zijn ‘Salsa Giants’ die ook bijna niet op salsafeesten wordt gedraaid. Goede salsa, de grootste artiesten die samenwerken en een mooie boodschap: ‘La cosa esta mala mala, te aseguro el que busca, encuentra!”. Vrij vertaald: “Het zijn slechte tijden, maar ik verzeker je dat wie zoekt zal vinden!

De Son aantrekkelijker maken voor jong publiek? Kan dat?

Volgens mij wel! Hier volgen een aantal ideeën:

  1. We kunnen beginnen met salsa muziek te draaien tijdens de salsa danslessen en op salsafeesten die NU worden uitgebracht en die NU gedraaid worden op de latin radiozenders. Bijvoorbeeld FunX Latin of Latin FM. Dat is ook een reden waarom de bachata en de kizomba dance scene wereldwijd zo snel populair zijn geworden.    
  2. Ik vind dat de dansdocenten van nu zich moeten spiegelen in wat de (jongere) potentiële klanten bezighoudt. Dansen ze veel reggaeton en streetdance? Luisteren ze veel naar Top 40 muziek? Draai dan salsaton, salsa r&b en (salsa) remixen van liedjes die nu populair zijn op de reguliere radiozenders en op YouTube. Zie als voorbeeld deze demo op R&B muziek van een workshop die Randolph samen met Cinnamon hebben gegeven tijdens de Bonaire International Dance Festival van vorig jaar:  https://www.youtube.com/watch?v=SQ74_wKbEgs   
  3. Begin met de normale salsa dans curriculum, en introduceer de ‘roots’ beetje bij beetje tijdens de cursus. Bijvoorbeeld: Tijdens de laatste les van de danscursus LA Style salsa on1 bij Latin Club Fiesta, Sizzling Salsa en Happy Salsa geven we een ‘toetje’: na de pauze krijgen de cursisten een korte introductie workshop in de basis danstechnieken van een andere dansstijl. Bijvoorbeeld: mambo on2, cha-cha-cha, bachata moderna, kizomba, cubaanse casino, rueda de casino of reggaeton. We kunnen hetzelfde doen v.w.b. de cubaanse son montuno, de danzon, de bomba, de plena, de afro cubaanse orishas, en nog veel meer (antilliaans) caribisch & Zuid Amerikaanse dansstijlen.
  4. Salsa dansdocenten zouden al deze dansstijlen eerst zelf moeten beheersen. Of ze huren dansdocenten uit de andere disciplines in om workshops te geven.
  5. Vervolgens moeten ze ook niet bang zijn om dansstijlen met elkaar te mengen, aangezien – zoals eerder gezegd – de muzikanten daar geen enkele moeite mee hebben.

Dus: Begin de cursisten salsa te leren op salsaton en op latin remixes van populaire liedjes. Combineer de dansstijlen zoals de muziek aangeeft. Dus salsa gecombineerd met reggaeton of streetdance dansmoves  Neem ze vervolgens dansend bij de hand mee door de rijke geschiedenis van de afro (cubaanse) dansstijlen. Geef een moderne draai eraan. Gisteren zijn mijn vrouw en ik naar het museum ‘ ‘Ons’ Lieve Heer op Solder’ geweest in Amsterdam. Daar heb ik veel geleerd over de geschiedenis van het beleven en het belijden van de verschillende religieuze stromingen in Amsterdam en in Nederland vanaf de 16de eeuw. Maar daarnaast heeft de 130 jaar oude museum ook een heel modern onderdeel over tolerantie in onze moderne maatschappij. Daar kan de jeugd met verschillende religieuze overtuigingen direct in discussie met elkaar gaan. Hoofdthema: tolerantie (of het gebrek daaraan) van verschillende culturen en religies in Nederland anno 2018. Dat is een voorbeeld van het omgekeerde van wat ik zou willen zien bij salsa dansen.

Een van mijn grote voorbeelden is Mo Sahib: van Madeliefje naar Salsa Lounge tot Latin Village. Daarbij is er een  evolutie geweest van alleen salsa tot een combinatie van salsa, latin, rumba, latin house en eclectische dans. Latin Village is nu de grootste latin dance festival van Europa!

https://www.latinworld.nl/organisaties/latin-village-en-salsa-lounge-a-venue-events-amsterdam-1016.php

Hier is een leuk artikel over Mo zijn carrière en de keuzes die hij gemaakt heeft om te komen waar hij nu is 🙂

https://www.volkskrant.nl/cultuur-media/-ik-weet-dat-het-moeilijk-kan-zijn-om-ergens-binnen-te-komen-maar-ja-dan-moet-je-zelf-een-tent-beginnen-~bb911fdc/?utm_campaign=shared_earned&utm_medium=social&utm_source=facebook

Mijn droom is dat wij – salsa dansers – lekker kunnen dansen op alle muziekstijlen die tijdens Latin Village worden gedraaid! You CAN have your salsa cake, and eat it too.

En nu dat je mijn hele artikel hebt gelezen: kijk weer naar die eerste film, maar denk nu dat het echt gebeurt. Als je dat een leuk idee vindt, stuur me een PB of mail me op info@supersalsa.nl. Misschien kunnen we een groep vormen die de dromen van eclectische afro latin dansers werkelijkheid gaat maken!

Wat vind je hiervan? Kan het allemaal wel? Waarom wel of niet?

Gedurfde Recensie van On Your Feet voor Salsa Dansers!

De musical hit ‘On Your Feet’ – over het leven van de latin supersterren Gloria en Emilio Estefan – beloofde een ware muziek en afro latin dans extravaganza te gaan worden. Tenminste, die verwachting had ik mezelf opgedaan omdat ik als grote fan van Gloria Estefan niets anders verwachtte…

… en ik had nog geen enkele recensie gelezen!

Mijn vrouw Linda en ik zijn naar de matineevoorstelling geweest op de laatste dag dat On Your Feet in Nederland draaide: zondag 5 augustus 2018. Het bijwonen van deze theatervoorstelling in het Beatrix theater in Utrecht was een verjaardagscadeau van de zeer attente en lieve Linda 🙂

Ben blij dat ik geen 1 recensie van tevoren had gelezen. Daarover later meer. Afgelopen donderdag kreeg ik wel een ‘sneak preview’ van een mannelijke salsa cursist. Hij had mij verteld over herkenbare danspasjes en huilmomenten. Dat beloofde dus wat!

Een Regenboog van Dansstijlen

En weet je wat? Achteraf gezien had hij helemaal gelijk! Het dansen was ontzettend gevarieerd. Vanaf het begin tot aan het eind zag ik onder andere: afro cubaanse ‘palo’, ‘tornillos’ uit de Cubaanse son montuno & casino dans, Cubaanse rueda de casino, en verschillende bekende variaties van de ‘neckdrop’ uit LA Style Salsa on1 die vooral Francisco Vazquez zo ontzettend populair heeft gemaakt. Ook andere bekende samendans technieken, dips, tricks & lifts uit andere dansstijlen – zoals de Eddie Torres Mambo on2 dansshows en de cabaret van de Colombiaanse Salsa Calenja – passeerden regelmatig de revue.

Naast de ingrijpende verhaal waren er 2 dingen die bij mij een nog grotere indruk hebben gemaakt. Namelijk de geweldige muziek van Gloria Estefan’s Greatest Hits dat als een rode draad door het hele verhaal heen liep. Deze remixes werden op een fenomenale wijze door de band gespeeld. En gaandeweg de voorstelling begon ik niet eerder gemaakte connecties te maken tussen wat ik op dat moment zag en de huidige internationale afro latin dans scene…

Mijn tienerjaren op Curaçao flitsen voorbij alsof ik een bijna doodervaring had, maar wel eentje van totale extase. Met af en toe wat kippenvel zat ik te genieten van de geweldige prestaties van de dansers op de remix versie van ‘Dr. Beat’: de 80’s straat kleding in combinatie met de ‘old skool’ 80’s danspasjes was precies wat Dr Beat aan ons had voorgeschreven tijdens een verjaardagsfees op Knipbaai van een vriendin die 16 jaar oud was geworden. Toen had ik teveel slagroom taart gegeten en ook teveel alcohol gedronken. Achteraf gezien een zeer slechte combinatie waardoor ik bijna een echte dokter nodig had.

Op de coverfoto van het volgende artikel zie je van links naar rechts: Allen, ik, Aldrin en Angelo die in 1988 staan op te treden onder de naam Fame Dancers. Volgens mij staan we daar toevallig een streetdance choreo op ‘1 2 3’ van Gloria Estefan te dansen 🙂

https://www.supersalsa.nl/2018/03/29/mijn-eerste-wedstrijd-danservaring/

Van Latin Pop naar de Internationale Salsa Dans Industrie!

Gloria Estefan is niet alleen de koningin van de Latin Pop, maar indirect is zij ook de koningin van de hele internationale salsa dans industrie!

Een boude uitspraak? Misschien wel, maar misschien ook niet. Oordeel zelf na het bestuderen van mijn bij elkaar verzameld bewijs!

Veel van de huidige latin (house) dance scene, de muziek van Shakira, Jennifer Lopez en zelfs K3 zijn deels te danken aan het pionierend werk van Gloria en Emilio Estefan. Aan het begin van de jaren ‘80 durfden Gloria en Emilio iets te doen waar weinigen daarvoor voor mogelijk hielden. Namelijk:  Latijns Amerikaans muziek in het Engels uitbrengen. Dat noemden zij ‘crossover’. Er is een mooie scène in de musical waarin de Estefans hun platenbaas heel fervent proberen te overtuigen van de potentie van hun nieuw concept. En hij moest de lancering van Dr Beat financieren. Hun smeekbeden hadden geen succes. ‘Dr Beat’ is in de V.S. niet echt groot geworden, maar wel in Europa. En aangezien Nederlandse DJ’s toendertijd op Curaçao domineerden (bijvoorbeeld: wijlen DJ Ted Koetsier met zijn tiener radioprogramma ‘Op Verzoek’) werd het op Curacao wel een groot hit.  Uiteindelijk is ‘Conga’ hun eerste wereldwijde hit geworden. Het gebruik van een professionele videoclip om het lied via MTV te promoten heeft ook enorm geholpen.

En nu komt het…

De engelstalige latin muziek, de mierzoete ballads en de toenemende symbiose van pop en latin ‘sound’ van de Miami Sound Machine zijn ook grote inspiratoren geweest voor de muziek uit de film ‘Dirty Dancing’ (1987) en ‘Salsa!’ (1988). Voor wat betreft het dansen was Kenny Ortega (bekend van Michael Jackson zijn ‘This Is It’ wereldtournee) de danschoreograaf van beide films, en ook van Gloria Estefan’s ‘Into The Light World Tour’. Zie hier hoe Gloria Estefan ‘Conga’ zingt in een overvolle Ahoy in Rotterdam (1991)!

De Flitshuwelijk tussen Latin Pop en Salsa Dansen

Van de film ‘Salsa!’ heeft Kenny Ortega s werelds eerste salsa dansinstructie video gemaakt. Zie hier de laatste 5 minuten van de video. Deze is in het Duits nagesynchroniseerd. Belangrijk: Ze beginnen op salsa muziek van wijlen Celia Cruz te dansen. Na het praatje dansen ze op de engelstalige Latin Pop lied ‘Chicos y Chicas’ uit de film. Ze eindigen met het salsanummer ‘Mambo Gozon’ van de legendarische Tito Puente!

Wijlen Tito Puente zijn nummer ‘Oye Como Va’ (populair gemaakt door Santana) staat ook op de music track album van deze film.

Maar Tito Puente was helemaal niet gecharmeerd van Latin Pop muziek!

Het nummer ‘Mucho Money’ van Gloria Estefan y su Miami Sound Machine staat als hekkensluiter op dit album. Ooit van gehoord? Ook niet te zien in de musical. Ik kan me voorstellen dat de “koning van de Afro Cuban jazz” het heel erg heeft gevonden dat zijn ‘echte’ Latin muziek op dezelfde muziekalbum stond als ‘Mucho Money’. Maar ja. Ik denk dat zijn platenlabel Concorde Picante daar minder moeite mee had.

Geniet (of niet) van de intro van de film ‘Salsa!’ op het nummer ‘Mucho Money’!

De Flits Echtscheiding van Latin Pop en Salsa Dansen

Tito Puente en de ‘vader van de moderne salsa dansen’ Eddie Torres  waren jarenlang beste vrienden en zakenpartners van elkaar. Na ‘Salsa!’ heeft Tito het idee van een salsa dans instructie video geïntroduceerd bij zijn goede vriend en zakenpartner Eddie Torres. Een goede dansinstructie video paste mooi in Eddie Torres zijn visie/missie om Latin dans te helpen evolueren tot een gerespecteerd klassieke kunstvorm. De ‘Eddie Torres Salsa Nightclub Style Volume 1 & 2’ zijn gemaakt en vervolgens wereldwijd verspreid vanaf 1995. De format en kwaliteit van de dansinstructie is behoorlijk verbeterd – als je deze vergelijkt met het eerdere werk van Kenny Ortega -, maar het einde is bijna identiek aan die van de dansinstructie video ‘Salsa!’. De dansers zitten in bijna dezelfde setting en ze dansen ook op ‘Mambo Gozon’! Kijk maar zelf vanaf 52 minuten en 10 seconden. Vergelijk dit met de vorige video en laat me weten wat je ervan vindt. Eddie Torres heeft ook de commerciële naam ‘SALSA Night Club Style’ gebruikt om zijn eigen New York ‘MAMBO on2’ dans standaard te promoten. Dit, terwijl Tito Puente zelf faliekant tegen de term ‘salsa’ was als omschrijving van zowel muziek als dans, omdat hij vond dat ‘de benaming van tomatenketchup niet voor hun muziek en dans gebruikt mag worden’ (oid).

Kort daarop heeft Eddie Torres met de hulp van wijlen Albert Torres – éen van zijn voormalige cursisten en s werelds grootste salsa dans promoter – zijn dansstijl wereldwijd helpen verspreiden door middel van internationale salsa dans festivals en congressen die vanaf 1997 overal ter wereld worden gehouden…

… en de rest is afro latin dansgeschiedenis.

Dus: zonder Gloria Estefan en de Miami Sound Machine zou de huidige internationale salsa, bachata, kizomba en zouk dans scene er misschien heel anders hebben uitgezien!

En? Wat vind je hiervan?

Nagenieten

Na de musical zijn Linda en ik helemaal in de wolken teruggekeerd naar Haarlem. Daar hebben we bij het restaurant La Cubanita (vlakbij het Grote Markt) tapas gegeten. Daarna hebben we ook een stuk geflaneerd op Haarlem Culinair. Thuis was het ontzettend moeilijk om in slaap te vallen, denkend aan alles wat we gezien hebben. Door deze musical ben ik nog meer geïnspireerd geraakt om vooral door te gaan met m’n wilde dans plannen 🙂

Vandaag (maandag 6 augustus) heb ik een aantal recensies van On Your Feet online gelezen. Wat slecht zeg! Vernietigend! Ben ik blij dat ik ze niet van tevoren had gelezen!

Heb jij On Your Feet ook gezien? En wat vond je ervan?

Geniet nu van de laatste minuten van de allerlaatste On Your Feet!