#bonairedancefestival 2018!

White Slave House. The slaves did not live in these tiny houses, they actually served as storage chambers

 

We staan met een groep dames en heren in bikini’s en zwembroeken. Het zweet gutst langs mijn gebruinde lichaam en langs die van mijn danspartner. Alle deelnemers van de rueda workshop op het strand van Klein Bonaire staan gespannen te wachten op wat komen gaat. De muziek doet het niet. Maar ik sta met een grijns van hier tot Tokyo. Want ik heb het vermoeden dat dit weer een fantastische ervaring gaat worden! En WEER op Klein Bonaire!

Het 8ste Bonaire International Dance Festival 2018 was zeker een bijzondere editie. De organisatoren van dit dansevenement – Juni en Monique Sambo – hebben er alles aan gedaan om het ons zo goed mogelijk naar de zin te maken. En dat is hen wederom gelukt. De spiksplinternieuwe Resort Bonaire was een uitstekende uitvalsbasis. Lekker ontbijten, af en toe chillen in de ruime pool en dito kamers. We konden elke dag overheerlijke ‘kuminda krioyo’ ( = lokaal eten) eten dat vers gekookt werd door Rebecca Sambo. En ik mag de heerlijke lasagna van Monique uiteraard niet vergeten!

It’s ALL ‘Finger Lickin’ Good’!

Stout & Fout

Ik arriveerde pas op dinsdag 4 september aan op Bonaire. Het vliegtuig van KLM/Air France landde rond 18.15 uur na een tussenstop op Curaçao. Ik was ongeveer een uur later op het resort aangekomen na een reis van 12 uur en 10 minuten. Om 20.00 uur stipt begon ik met mijn salsa workshop ‘stout en fout’. De sfeer was meteen goed. En dat geldt ook voor alle workshops gedurende het hele festival. De deelnemers die eerder uit Nederland en België waren overgereisd konden het goed met elkaar en met de locals vinden die met de workshops meededen. En door de steeds groter wordende Nederlandse kolonie krijgt het festival elk jaar steeds meer locals erbij die fanatiek deelnemen.

Lachen, gieren, brullen en heerlijk dansen!!

Mijn Bonaire Kostuum

Op ‘Dia di Boneiru ( = Bonaire Dag) heb ik mijn nieuwe werk kostuum voor het eerst aangetrokken. Het was mijn vrouw Linda haar idee. Ze had op de website https://www.opposuits.com/  gekeken en aan me voorgesteld om daar een nieuwe werkpak te bestellen. De ‘Faminguy’ paste precies bij m’n Bonaire klompen. Veel bekijks en leuke commentaren op het resort gehad. We zijn naar het stadsplein van Kralendijk gegaan waar de officiële (culturele) activiteiten plaatsvonden. Alle hoge ambtsbekleders zaten onder een grote open tent volop te genieten van zang, dans en theater. Toen we bij het plein arriveerden kwamen veel fotografen en gewone mensen op me af die allemaal of een foto van mij wilden maken, of samen met mij op de foto wilden. Taiti, Cristel, Randolph en Cinnamon hebben geweldig salsa gedanst voor het aanwezig publiek.  Samen hebben we toen goed reclame gemaakt voor het Bonaire International Dance Festival 2018 🙂

 

The Bonaire International Dance Festival 2018 present at the ‘Dia di Boneiru’ (Day of Bonaire) celebrations, September 2018

 

Zoveel Muziek & Dansstijlen!

Officieel is de BIDF een salsa, bachata en kizomba dans festival. Maar ik heb zoveel meer ritmes gehoord, gezongen en gedanst! Een korte lijst: ritmo kombina, reggae, reggaeton, mariachi, ballades, kawina, hip hop, rap, tumba, simadan, soca, calypso, ghetto zouk, salsa antillana en son montuno (comeback). Mijn hoogtepunt voor wat betreft muziek was dansen op de live band van Arnell y su Orkesta met de hoofdzangeres Mafalda Miguel. Mevrouw Miguel staat bekend als de Celia Cruz van de Kleine Antillen. Ik heb zelfs de eer gehad om haar even te dienen en te verzorgen 🙂 We hebben heerlijk op hun muziek gedanst in Cuba Compagnie.

Top!

The living legend Mafalda Miguel ‘The Celia Cruz of the Antilles’ together with Sederick Blommestijn-Short @ Cuba Compagnie, Bonaire International Dance Festival 2018

 

Snorkelen & Sterren

Het programma van het BIDF biedt ook genoeg ruimte om zelf dingen te ondernemen. Daardoor ben ik dus een paar keer de hort op geweest samen met Emmy, Pascal en Martin. Pascal had me jaloers gemaakt met de boot tour die ze hadden gemaakt voordat ik kwam. Hij was lyrisch over de goede verzorging op de boot, de dame die leiding had over het snorkelen, de mooie dingen die ze onder water hebben gezien, het lekkere eten en de drank die continu werd geserveerd. Gelukkig voor mij hebben we besloten om de South Tour zelf te gaan doen. Daarbij hebben we een gouden tip gekregen waar we de mooiste vissen kunnen zien. Als je bij Coco Beach bent, dan moet je doorlopen tot een gebroken betonnen uitloper verankerd in het water. We hebben daar gesnorkeld. Ow, wat was dat machtig mooi zeg! Heb zelfs een murene ( = een water slang) gezien! Samen hebben we nog veel leuke avonturen beleefd en mooie momenten gehad.

Maar 1 van de mooiste momenten vond ik wel het s’ nachts zitten op de porch bij het appartement van Martin en Pascal. Door de heldere hemel op Bonaire kun je bijna alle sterren en planeten zien. Martin heeft een app op zijn smartphone die de hemellichamen in ‘real time’ identificeert. Ik genoot als een klein kind en moest heel erg aan mijn zoontje Merlijn denken. Hij is gek op het zonnesteltsel. Hij had het leuk gevonden om op deze manier naar de hemel te kijken. Dat ervaarde ik, terwijl Martin de evolutie van housemuziek in Nederland draaide.

Ook leuk: Samen met Sandra Cuvelier een Cubaanse Timba in het water dansen met een neergaande zon. Nogmaals bedankt voor het leuke dansje Sandra!

Bliss 🙂

Mijn Nieuwe Smartphone

Op zondag gingen we naar Klein Bonaire. Dezelfde plek waar ik 2 jaar geleden de mooiste moment uit mijn carrière als salsa dansdocent beleefd had.

De dag begon goed. De sfeer was s’ morgens vroeg al fantastisch, ondanks dat we de avond daarvoor heel veel hadden gedanst. Gelukkig voor mij drink ik geen alcohol meer, anders was het een heel ander verhaal geweest. We zijn om half elf met de boot vertrokken. Weer vliegende vissen gezien. De wave gedaan. Grapjes gemaakt. Daarvoor was een groep al naar het eiland toe gegaan met de grote barbeque apparaat en met al het eten & drinken. Dus toen wij aankwamen kon het feest gelijk beginnen. We hebben weer heerlijk gesnorkeld. Ik heb mijn duikmasker aan DJ Lalo geleend zodat hij ook rustig kon genieten van alle mooie koralen en vissen. Toen de BBQ klaar was heb ik mijn telefoon gepakt om te filmen. Na het filmen heb ik mijn telefoon in m’n broekzak gestopt om snel te gaan eten. Heerlijk! Nadat ik daarmee klaar was waren mijn handen vies. Dus – in plaats van met papieren zakdoeken te klooien – besloot ik mijn handen in de Caribische zee af te spoelen. Daar lag een groepje mensen gezellig drijvend in het water te kletsen. Ik liep naar hen toe, heb gezellig met hen mee gekletst en heb zelfs met de bal gespeeld. Pas toen ik de zee uitliep richting het strand voelde ik iets zwaars in mijn broekzak hangen…    

Ja, je raadt het goed. Mijn nieuwe smartphone was NIET waterproof. Sterker nog: er zat een barst in! Een telefoon reparateur (een local) die toevallig mee was heeft het apparaat met zoet water gespoeld en in de zon laten drogen. Maar er was slechte hoop dat ‘ie weer zou functioneren. En dat deed ‘ie ook niet meer.

En nu komt het belangrijkste: ik bleef gewoon kalm. Ik werd niet boos op mezelf en liet mijn humeur daardoor niet verpesten! Die meditatie oefeningen en SoChicken beginnen hun vruchten af te werpen 🙂

Salsa Beatbox Acapella!  

En nu even terug naar het begin van dit artikel…

Chris Muller van Baila Si! en Roy van Bailamores waren samen druk bezig om de muziek te regelen. Want het werkte niet. Kan gebeuren. Na een tijdje te hebben gewacht begon ik ongevraagd de rueda workshop te geven tot Chris het zou overnemen. Op een gegeven moment namen hij en zijn danspartner Evelien het inderdaad over, maar de muziek deed het nog steeds niet. Ik stelde voorzichtig voor om dan maar op mijn salsa beatbox te gaan dansen. Dat deden we dus. En toen ik bijna buiten adem was nam de rest van de deelnemers het over. Daardoor kreeg ik de motivatie om toch door te gaan. En Chris ‘calde’ waanzinnig goed!

Een koor van mijn salsa beatbox terwijl we rueda de casino stonden te dansen op het witte strand van Klein Bonaire!

DAT was ECHT super chill!

Rueda de Casino workshop by Chris Muller and Evelien (Baila Si!) on Klein Bonaire during the Bonaire International Dance Festival 2018

Een Waardig Afscheid

Na de trip op Klein Bonaire stond verder niets gepland. Uiteindelijk zijn een aantal van ons naar een feest geweest dat gehouden werd voor een motorclub. Jawel! Ze hebben daarvoor een live Caribisch band ingehuurd die keigoed aan het spelen was op een pleintje in het midden van Kralendijk. Nou, we hebben een fantastische tijd gehad. De leadzangeres was een ras entertainer. Zo goed! Ze had zelfs een soort van danswedstrijd geregeld tussen de verschillende aanwezige nationaliteiten. En iedereen had gewonnen!

Op maandag hebben we samen de South Tour gedaan. Het was leuk om daarbij ook andere dingen te ontdekken. Zoals de stalactieten, stalagmieten en de zuilen in enkele grotten bij de 1000 steps. En ik heb het monument met het kruis beklommen. Daar heb ik vanaf vorig jaar over gedroomd. Vandaar (zie foto).

Picture of Sederick standing on a monument at the highest point during the South Tour of the Bonaire International Dance Festival 2018

 

Lalo, Marielyne en ik vertrokken die avond nog terug naar Nederland. Alle aanwezige deelnemers en dansdocenten hebben ons naar het vliegveld gebracht om ons uit te zwaaien. Dat hebben wij als heel erg prettig ervaren 🙂

Nogmaals: Ontzettend bedankt aan Juni en aan Monique Sambo voor het vertrouwen en voor de goede zorg. En dat geldt ook voor Rebecca, Taiti & Cristel, Randolph & Cinnamon, Oslin & Janice, mijn kamergenoot Sharif, Roy & Marjorie, Chris & Evelien, en alle vrijwilligers. Bedankt! Dit is het mooiste wat iemand zoals ik die aan sociale fobie leidt van kan overkomen 🙂 Ik weet dat ik niet de makkelijkste ben (understatement), maar weet wel dat ik jullie inzet en liefde enorm waardeer. Door jullie hebben wij intens genoten van het BIDF 2018. En ik gun jou – lezer – hetzelfde genot. Dus: Schrijf dit ultieme dansvakantie alvast op in je agenda. De Bonaire International Dance Festival 2019 vindt plaats van 30 augustus t/m 10 september 2019!

Bonaire International Dance Festival, August 30th untill September 10th 2019

 

Hou als je wilt de website en de Facebook pagina van het BIDF 2019 in de gaten voor het programma en voor de ‘Early Flamingo’ korting!

Genietze 🙂

Waarom Geen Son tijdens Salsa Dans Feesten?

Salsa dansdocent Roy Tweeboom vraagt zich af hoe het komt dat er geen balans te vinden is in de verschillende genres die tegenwoordig gedraaid worden op (salsa) feesten. Hij zegt verder dat hij als dansdocent voor een groot deel verantwoordelijkheid draagt voor het ontstane situatie. Roy vind het niet leuk om te moeten toegeven dat hij de afgelopen jaren geen moeite heeft genomen om zijn cursisten te verplichten om naar verschillende soorten muziek te luisteren tijdens zijn danslessen.

Roy gebruikte de romantische son nummer ‘Toda Una Vida’ ( = ‘Een Leven Lang’) als voorbeeld van een mooi nummer dat hij op geen enkele salsafeest gehoord heeft:

Commercieel Conservatief

Wat voor muziek werd er in salsa clubs gedraaid in de jaren ‘80 en begin jaren ‘90? Om te beginnen: er waren geen salsa feesten, maar ‘caribische’  en ‘latino’ feesten. Lees nu een korte, maar zeer gevarieerde playlist die ik heb gemaakt van de muziek waarop ik 3 keer per week op danste. Dit was eind jaren ‘80 t/m begin jaren ‘90 in Club Chique op de Rozengracht in Amsterdam: merengue, soca, kompas, kaseko, paramaribop, (Haïtiaanse) zouk, Cubaanse en Antilliaanse son montuno, slowjams, rock ballads, r&b muziek, bachata, bolero, latin pop en salsa.

Maar elke keer als er salsa werd gedraaid, dan stonden er ineens alle – en ik bedoel echt álle – blanke meisjes aan de rand van de dansvloer vol bewondering te kijken naar éen (of een kleine aantal) danskoppel(s) die met veel cubaanse draaitechnieken stonden te dansen…

Als gevolg van de groeiende aantal salsa cursisten die meer salsa wilden dansen kwamen aparte salsa feesten die voornamelijk door conservatieve salsa dansdocenten werden georganiseerd. De salsa dans scene heeft al vanaf het begin van haar globalisering salsa muziek uit de glorietijden van Fania Records omarmd. Eddie Torres werd door Tito Puente geïnstrueerd over hoe je op zijn muziek diende te dansen. En Eddie was gek op de muziek van Tito en de zijnen. Cuban Pete? Hetzelfde verhaal. Dit is muziek uit de jaren ‘60 en ‘70. En zo wordt de salsa muziek die vanaf de jaren ‘80 tot en met anno 2018 wordt geproduceerd in het algemeen niet op reguliere salsa dansfeesten gedraaid, uitzonderingen daar gelaten. De uitvinding van Salsa Romantica was handig alleen als middel voor salsa dansdocenten om danslessen te geven aan hun beginnende cursisten. Lees dit artikel over het ontstaan van Salsa Romantica en deze over Engelstalige Salsa https://www.supersalsa.nl/2018/03/03/ahh-booty-booty/ voor meer details.   

Pragmatische Muzikanten

Veel salsa dansdocenten blijven nog steeds lekker ouderwets. Ze willen vooral de traditie met hun dans uiten. Persoonlijk vind ik dat een heel nobel streven. Maar ik vind ook dat we andere maatregelen moeten nemen als we willen dat de traditie de modernisering overleeft. Want wat mij opvalt is dat de meeste conservatieve salsa leraren geen andere (moderne) dansstijlen hebben geleerd. Misschien komt het door desinteresse en/of door een beperkte smakenpallet in muziek en dans? En aangezien de meeste salsa dansdocenten dit vrije beroep niet als hoofdinkomen hebben, kunnen ze zich hun dans filosofie ongehinderd voortzetten. Totdat ze ineens merken dat het een beetje een eenheidsworst begint te worden op de sociale salsa dansvloeren.

Dit gegeven is echter in schril contrast met wat de muzikanten doen. Zij hebben in het algemeen niets of weinig met traditie – of met het behoud van de integriteit van de muziek – wanneer ze hun creativiteit de vrije loop laten, of wanneer hun dagelijks brood willen blijven verdienen. De Nederlands Caribische ‘Ritmo Kombiná’ muziek betekent letterlijk ‘Gecombineerde Ritme’. Alle – en ik herhaal het nog een keer – ALLE muziek is een mix van 2 of meerdere (oude) muziekstijlen. Zo niet, dan is er of iets verandert in de samenstelling van de muziekinstrumenten die worden gebruikt, of in de verhoudingen waarin ze worden gebruikt. Bijvoorbeeld: Een tijd geleden had de clave een centrale rol bij salsa muziek die ook visueel was. Nu niet meer. Bij bachata hebben ze eerst de maracas door de guïra vervangen. Vervolgens hebben ze de boel versneld tot bachata dezelfde tempo had bereikt als de toen populaire merengue.. Daarna hebben ze de elektrische gitaar geïntroduceerd. Later hebben de Dominicanen die in de V.S. woonden bachata met R&B muziek gemixt. Reggaeton is populair bij de jeugd? Dus heb je nu salsaton, cubaton, merengueton, cumbiaton, etc. Is dat slecht? Misschien. Maar de grootste artiesten uit de afro latin muziekindustrie hebben geen moeite om te experimenteren met ‘crossovers’.

Check hier de mooie hit van Sergio George en zijn ‘Salsa Giants’ die ook bijna niet op salsafeesten wordt gedraaid. Goede salsa, de grootste artiesten die samenwerken en een mooie boodschap: ‘La cosa esta mala mala, te aseguro el que busca, encuentra!”. Vrij vertaald: “Het zijn slechte tijden, maar ik verzeker je dat wie zoekt zal vinden!

De Son aantrekkelijker maken voor jong publiek? Kan dat?

Volgens mij wel! Hier volgen een aantal ideeën:

  1. We kunnen beginnen met salsa muziek te draaien tijdens de salsa danslessen en op salsafeesten die NU worden uitgebracht en die NU gedraaid worden op de latin radiozenders. Bijvoorbeeld FunX Latin of Latin FM. Dat is ook een reden waarom de bachata en de kizomba dance scene wereldwijd zo snel populair zijn geworden.    
  2. Ik vind dat de dansdocenten van nu zich moeten spiegelen in wat de (jongere) potentiële klanten bezighoudt. Dansen ze veel reggaeton en streetdance? Luisteren ze veel naar Top 40 muziek? Draai dan salsaton, salsa r&b en (salsa) remixen van liedjes die nu populair zijn op de reguliere radiozenders en op YouTube. Zie als voorbeeld deze demo op R&B muziek van een workshop die Randolph samen met Cinnamon hebben gegeven tijdens de Bonaire International Dance Festival van vorig jaar:  https://www.youtube.com/watch?v=SQ74_wKbEgs   
  3. Begin met de normale salsa dans curriculum, en introduceer de ‘roots’ beetje bij beetje tijdens de cursus. Bijvoorbeeld: Tijdens de laatste les van de danscursus LA Style salsa on1 bij Latin Club Fiesta, Sizzling Salsa en Happy Salsa geven we een ‘toetje’: na de pauze krijgen de cursisten een korte introductie workshop in de basis danstechnieken van een andere dansstijl. Bijvoorbeeld: mambo on2, cha-cha-cha, bachata moderna, kizomba, cubaanse casino, rueda de casino of reggaeton. We kunnen hetzelfde doen v.w.b. de cubaanse son montuno, de danzon, de bomba, de plena, de afro cubaanse orishas, en nog veel meer (antilliaans) caribisch & Zuid Amerikaanse dansstijlen.
  4. Salsa dansdocenten zouden al deze dansstijlen eerst zelf moeten beheersen. Of ze huren dansdocenten uit de andere disciplines in om workshops te geven.
  5. Vervolgens moeten ze ook niet bang zijn om dansstijlen met elkaar te mengen, aangezien – zoals eerder gezegd – de muzikanten daar geen enkele moeite mee hebben.

Dus: Begin de cursisten salsa te leren op salsaton en op latin remixes van populaire liedjes. Combineer de dansstijlen zoals de muziek aangeeft. Dus salsa gecombineerd met reggaeton of streetdance dansmoves  Neem ze vervolgens dansend bij de hand mee door de rijke geschiedenis van de afro (cubaanse) dansstijlen. Geef een moderne draai eraan. Gisteren zijn mijn vrouw en ik naar het museum ‘ ‘Ons’ Lieve Heer op Solder’ geweest in Amsterdam. Daar heb ik veel geleerd over de geschiedenis van het beleven en het belijden van de verschillende religieuze stromingen in Amsterdam en in Nederland vanaf de 16de eeuw. Maar daarnaast heeft de 130 jaar oude museum ook een heel modern onderdeel over tolerantie in onze moderne maatschappij. Daar kan de jeugd met verschillende religieuze overtuigingen direct in discussie met elkaar gaan. Hoofdthema: tolerantie (of het gebrek daaraan) van verschillende culturen en religies in Nederland anno 2018. Dat is een voorbeeld van het omgekeerde van wat ik zou willen zien bij salsa dansen.

Een van mijn grote voorbeelden is Mo Sahib: van Madeliefje naar Salsa Lounge tot Latin Village. Daarbij is er een  evolutie geweest van alleen salsa tot een combinatie van salsa, latin, rumba, latin house en eclectische dans. Latin Village is nu de grootste latin dance festival van Europa!

https://www.latinworld.nl/organisaties/latin-village-en-salsa-lounge-a-venue-events-amsterdam-1016.php

Hier is een leuk artikel over Mo zijn carrière en de keuzes die hij gemaakt heeft om te komen waar hij nu is 🙂

https://www.volkskrant.nl/cultuur-media/-ik-weet-dat-het-moeilijk-kan-zijn-om-ergens-binnen-te-komen-maar-ja-dan-moet-je-zelf-een-tent-beginnen-~bb911fdc/?utm_campaign=shared_earned&utm_medium=social&utm_source=facebook

Mijn droom is dat wij – salsa dansers – lekker kunnen dansen op alle muziekstijlen die tijdens Latin Village worden gedraaid! You CAN have your salsa cake, and eat it too.

En nu dat je mijn hele artikel hebt gelezen: kijk weer naar die eerste film, maar denk nu dat het echt gebeurt. Als je dat een leuk idee vindt, stuur me een PB of mail me op info@supersalsa.nl. Misschien kunnen we een groep vormen die de dromen van eclectische afro latin dansers werkelijkheid gaat maken!

Wat vind je hiervan? Kan het allemaal wel? Waarom wel of niet?