In part 1 I talked about the possibility of the Dominican government banning the Bachata Sensual by means of a lawsuit. You can read that here.

And now: What interest do the Dominicans have in protecting the popular Dominican way of dancing Bachata? Is there more to this?


I recently interviewed Francisco Vazquez, the inventor of LA Style Salsa on1. I did this as part of his promotion for the Holland Salsa Bachata Fest 2020. Francisco was totally lyrical about the ‘Curaçao Style Salsa’ that he discovered here in the Netherlands in the early ’00s. He explains that this way of salsa dancing is actually our ‘roots’. And that I shouldn’t forget that. See for yourself from 14.32 minutes:

Intervieuw with Francisco Vazquez promoting the Holland Salsa Bachata Fest 2020

But ‘Curaçao Stijl Salsa’ – what we here in the Netherlands also refer to as ‘Salsa Rechts Voor’ – is virtually extinct in 2019. Anyway, it is no longer the dominant salsa style here in the Netherlands. Not even on Curacao where it originated! After the introduction of the LA Style Salsa on1 and the New York Mambo on2 in the Netherlands (by Annetje Riel and Marlon Castillo from 1998) it went quickly downhill with the Curaçao Style Salsa.

Besides that you also had what I affectionately call ‘Zouk Salsa’. This dance style conceived by Claudio Gomes is actually an amalgamation of Cuban/Antillian Style Salsa with dance movements from the Brazilian Lambada and Zouk! See here the 1st Dutch salsa dance instruction video from Zouk Salsa!

Claudio Gomes and the Netherlands’ first Salsa Dance Instructional Video ‘Zouk Salsa’

The following video clip is a short summary of the 1st Open Salsa Dance Competition, held in Zandvoort (1995). In it you can see the various dominant salsa dance styles in the Netherlands: Curaçao Style Salsa and ‘Zouk Salsa’ by Claudio Gomes:

1st Dutch Open Salsa Dance Championships 1995

Besides that you also see a bit of Merengue Showdancing during that contest. Merengue show also slowly died out in the Netherlands in the 90’s. Euro Latinos D.C. – the first semi professional Afro Latin show team of the Netherlands – was one of the last groups to dance Merengue. See here a video with a long show with Salsa Rechts Voor and Merengue Showdansen by Euro Latinos D.C.:

Why are these dance styles (almost) extinct?

Because most of us (me too!) were completely captured by the newly introduced (Western orientated) dance styles,
because we didn’t pass on the dance to the next generations, and
because these original dance styles were only a small part of the rainbow of dance styles that already existed such as folkloric dances and other Caribbean and Latin American dance forms.

But the Dominican Bachata has been immensely popular in the Dominican Republic and beyond for years. Her popularity continues to grow. So why should the world protect the Dominican Bachata?


In 1997, the 1st World Salsa Congress was held in San Juan Puerto Rico.

That’s when many salsa dancers from all over the world came together for the first time to learn and enjoy each other. One of the most important things the organization has done is to canonize the Puerto Rican style of Salsa dancing – and especially the variant that Eddie Torres recorded (New York Style Mambo on2). This is clearly said in the following video from 0.52 minutes.

1st World Salsa Congress Puerto Rico 1997

This standard was then blindly adopted by all those present. This new style ‘salsa dancing in lines’ was then spread in the countries of origin by these salsa pioneers. Others like the great promoter Albert Torres copied this successful formula of days long dance congresses and festivals with 1 or 2 salsa styles as a theme and applied it to most continents, countries and cities. This has been the beginning of the international Afro Latin dance industry. In the process of globalization of Afro Latin dance, some of the original dance styles were lost.

Have you ever heard of Israeli Style Salsa? Edie The Salsa Freak once told me of its existence during one of her dance workshops in the early ’00s. But I’ve never seen it myself. She explained that they danced on1, but that the followers never stepped backwards on the 1. Always forwards, so to their partners. I can’t find the dance anywhere online…

Since the other Bachata dance styles worldwide are growing faster than the original Dominican Bachata, it is not surprising that the Dominicans think that their dance style is increasingly being supplanted by what they see as an ‘abomination’. And on the other hand, the Dominican Republic also has much to fear from the undiminished popularity of Reggaeton among young people. Especially the woman-unfriendly lyrics and the very explicit way of dancing are attracting more and more young people. As a result, they lose more and more interest in the traditional bachata. The same development can be seen, for example, in Cuba, where the Son is increasingly becoming a dance for the elderly and for the tourist industry on the island. International artists and DJs continue to experiment with Bachata. The bachata remixes of Pop and R&B music are gaining market share. There are now even Bachata Remix parties! See here a list of DJ Tronky’s best bachata remix music:

Conclusion: Enough reasons to protect the Dominican way of bachata dancing!

In preparation of this article, some of my friends on Facebook and I had a nice discussion. I would like to thank them for their invaluable contributions: Nadia, Yaya, Remy, Mariska, Mechteld, Roy, Romy, Nucita, Valentino, Pascal, Patrick, Froukje, Robert, Robin, Angelique, Gerald and Gilbert:

In my last article of this series I will propose a nice solution which the lovers of the Dominican bachata will hopefully pick up and put into practice 🙂

Thank you in advance for your reactions to this article. Please feel free to join the discussion under the last link.

Y que viva la bachata!!!


In deel 1 heb ik het gehad over de mogelijkheid van de Dominicaanse overheid om de Bachata Sensual te verbieden met behulp van een rechtszaak. Dat kun je hier lezen.

En nu: Welk belang hebben de Dominicanen in het beschermen van de populaire Dominicaanse manier van Bachata dansen? Zit er meer hier achter?  


Onlangs heb ik een interview gedaan met Francisco Vazquez, de uitvinder van LA Style Salsa on1. Dit deed ik als onderdeel van zijn promotie voor de Holland Salsa Bachata Fest 2020. Francisco was helemaal lyrisch over de ‘Curaçao Style Salsa’ dat hij begin van de jaren ‘00 hier in Nederland ontdekte. Hij legt uit dat deze manier van salsa dansen eigenlijk onze ‘roots’ zijn. En dat ik dat niet moest vergeten. Kijk zelf maar vanaf 14.32 minuten:

Interview Francisco Vazquez, inventor LA Style Salsa on1

Maar ‘Curaçao Stijl Salsa’ – wat wij hier in Nederland ook aanduiden als ‘Salsa Rechts Voor’ – is nagenoeg uitgestorven anno 2019. Het is sowieso niet meer de dominante salsa hier stijl in Nederland. Zelfs niet op Curaçao waar het is ontstaan! Na de introductie van de LA Style Salsa on1 en de New York Mambo on2 in Nederland (door Annetje Riel en Marlon Castillo vanaf 1998) ging het snel bergafwaarts met de Curaçao Style Salsa.

Daarnaast had je ook wat ik liefkozend ‘Zouk Salsa’ noem. Deze dansstijl die bedacht werd door Claudio Gomez is eigenlijk een samenvoeging van Cubaans/Antilliaanse Stijl Salsa met dansbewegingen uit de Braziliaanse Lambada en Zouk! Zie hier de 1ste Nederlandse salsa dans instructie Instructie video van Zouk Salsa!

Instructional Dance Video ‘Zouk Salsa’ by Claudio Gomez

De volgende videoclip is een korte samenvatting van de 1ste Open Salsa Danswedstrijd, gehouden in Zandvoort (1995). Daarin zie je de verschillende dominante salsa dansstijlen in Nederland: Curaçao Style Salsa en ‘Zouk Salsa’ van Claudio Gomez: 

Dutch Open Salsa Dance Championships 1995

Daarnaast zie je ook een beetje Merengue Showdansen tijdens die wedstrijd. Merengue show stierf ook langzaam uit in Nederland in de jaren ‘90. Euro Latinos D.C. – de eerste semi professionele Afro Latin showteam van Nederland – was 1 van de laatste groepen die Merengue danste. Zie hier een video met een lange show met daarin Salsa Rechts Voor en Merengue Showdansen van Euro Latinos D.C.:

Waarom zijn deze dansstijlen (nagenoeg) uitgestorven?

  1. Omdat de meesten van ons (ik ook!) helemaal werden bevangen door de nieuw geïntroduceerde (Westers georiënteerde) dansstijlen,
  2. omdat wij de dans niet hebben doorgegeven aan de volgende generaties, en
  3. omdat deze originele dansstijlen maar een klein onderdeel vormden van de regenboog aan dansstijlen die er al bestonden zoals folkloristische dansen en andere Caribisch en Latijns Amerikaanse dansvormen.

Maar de Dominicaanse Bachata is al jarenlang immens populair op de Dominicaanse Republiek en daarbuiten. Haar populariteit blijft alleen maar groeien. Dus waarom moet de wereld de Dominicaanse bachata beschermen?


In 1997 werd de 1ste Wereld Salsa Congress gehouden in San Juan, Puerto Rico.

Toen zijn er veel salsa dansers van over de hele wereld voor het eerst samengekomen om van elkaar te leren en van elkaar te genieten. 1 van de belangrijkste dingen die de organisatie heeft gedaan is de Puerto Ricaanse stijl van Salsa dansen – en met name de variant daarvan die Eddie Torres heeft vastgelegd (New York Style Mambo on2) – te canoniseren. Dit wordt duidelijk gezegd in de volgende video vanaf 0.52 minuten.  

1st Puerto Rico World Salsa Congress 1997

Deze nieuwe semi standaard werd toen klakkeloos overgenomen door alle aanwezigen. De nieuwe ‘salsa dansen in lijnen’ werd vervolgens in de landen van herkomst verspreid door deze salsa pioniers. Anderen zoals de grote promotor Albert Torres hebben deze succesvolle formule van dagenlange dans congressen en festivals met 1 a 2 salsa stijlen als thema gekopieerd en op de meeste continenten, landen en steden toegepast. Dit is het begin geweest van de internationale Afro Latin dans industrie. Daarbij sneuvelden een aantal van de originele dansstijlen tijdens het proces van globalisering van de Afro Latin dans.

Heb je ooit van Israeli Style Salsa gehoord? Edie The Salsa Freak heeft mij ooit van het bestaan daarvan verteld tijdens 1 van haar dansworkshops aan begin van de jaren ‘00. Maar ik heb het zelf nooit gezien. Ze legde uit dat ze on1 dansten, maar dat de volgers nooit naar achteren stapten op de 1. Altijd naar voren, dus naar hun partners toe. Ik kan de dans nergens online vinden…

Aangezien de andere Bachata dansstijlen wereldwijd sneller groeien dan de originele Dominicaanse Bachata is het niet gek dat de Dominicanen denken dat hun dansstijl steeds meer verdrongen wordt door wat zij zien als een ‘abominatie’. En aan de andere kant heeft de Dominicaanse Republiek ook veel te vrezen van de niet afnemende populariteit van Reggaeton onder de jongeren. Vooral de vrouwonvriendelijke teksten en de zeer expliciete manier van dansen trekt de jongeren steeds meer aan. Daardoor verliezen ze steeds meer interesse in de traditionele bachata. Dezelfde ontwikkeling zie je ook bijvoorbeeld op Cuba, waar de Son steeds meer een dans wordt voor de ouderen en voor de toeristenindustrie op het eiland. Internationale artiesten en DJ’s blijven experimenteren met Bachata. De bachata remixes van Pop en R&B muziek krijgen een steeds grotere marktaandeel. Er zijn nu zelfs Bachata Remix parties! Zie hier een lijst van DJ Tronky zijn beste bachata remix muziek:   

Conclusie: Er zijn meer dan genoeg redenen dus om de Dominicaanse manier van bachata dansen te (willen) beschermen!


Als voorbereiding op dit artikel hebben een aantal van mijn vrienden op Facebook en ik een leuke discussie gehad. Ik wil ze bij deze bedanken voor hun onschatbare bijdragen: Nadia, Yaya, Remy, Mariska, Mechteld, Roy, Romy, Nucita, Valentino, Pascal, Patrick, Froukje, Robert, Robin, Angelique, Gerald en Gilbert:

Gedurfde Recensie van On Your Feet voor Salsa Dansers!

De musical hit ‘On Your Feet’ – over het leven van de latin supersterren Gloria en Emilio Estefan – beloofde een ware muziek en afro latin dans extravaganza te gaan worden. Tenminste, die verwachting had ik mezelf opgedaan omdat ik als grote fan van Gloria Estefan niets anders verwachtte…

… en ik had nog geen enkele recensie gelezen!

Mijn vrouw Linda en ik zijn naar de matineevoorstelling geweest op de laatste dag dat On Your Feet in Nederland draaide: zondag 5 augustus 2018. Het bijwonen van deze theatervoorstelling in het Beatrix theater in Utrecht was een verjaardagscadeau van de zeer attente en lieve Linda 🙂

Ben blij dat ik geen 1 recensie van tevoren had gelezen. Daarover later meer. Afgelopen donderdag kreeg ik wel een ‘sneak preview’ van een mannelijke salsa cursist. Hij had mij verteld over herkenbare danspasjes en huilmomenten. Dat beloofde dus wat!

Een Regenboog van Dansstijlen

En weet je wat? Achteraf gezien had hij helemaal gelijk! Het dansen was ontzettend gevarieerd. Vanaf het begin tot aan het eind zag ik onder andere: afro cubaanse ‘palo’, ‘tornillos’ uit de Cubaanse son montuno & casino dans, Cubaanse rueda de casino, en verschillende bekende variaties van de ‘neckdrop’ uit LA Style Salsa on1 die vooral Francisco Vazquez zo ontzettend populair heeft gemaakt. Ook andere bekende samendans technieken, dips, tricks & lifts uit andere dansstijlen – zoals de Eddie Torres Mambo on2 dansshows en de cabaret van de Colombiaanse Salsa Calenja – passeerden regelmatig de revue.

Naast de ingrijpende verhaal waren er 2 dingen die bij mij een nog grotere indruk hebben gemaakt. Namelijk de geweldige muziek van Gloria Estefan’s Greatest Hits dat als een rode draad door het hele verhaal heen liep. Deze remixes werden op een fenomenale wijze door de band gespeeld. En gaandeweg de voorstelling begon ik niet eerder gemaakte connecties te maken tussen wat ik op dat moment zag en de huidige internationale afro latin dans scene…

Mijn tienerjaren op Curaçao flitsen voorbij alsof ik een bijna doodervaring had, maar wel eentje van totale extase. Met af en toe wat kippenvel zat ik te genieten van de geweldige prestaties van de dansers op de remix versie van ‘Dr. Beat’: de 80’s straat kleding in combinatie met de ‘old skool’ 80’s danspasjes was precies wat Dr Beat aan ons had voorgeschreven tijdens een verjaardagsfees op Knipbaai van een vriendin die 16 jaar oud was geworden. Toen had ik teveel slagroom taart gegeten en ook teveel alcohol gedronken. Achteraf gezien een zeer slechte combinatie waardoor ik bijna een echte dokter nodig had.

Op de coverfoto van het volgende artikel zie je van links naar rechts: Allen, ik, Aldrin en Angelo die in 1988 staan op te treden onder de naam Fame Dancers. Volgens mij staan we daar toevallig een streetdance choreo op ‘1 2 3’ van Gloria Estefan te dansen 🙂

Van Latin Pop naar de Internationale Salsa Dans Industrie!

Gloria Estefan is niet alleen de koningin van de Latin Pop, maar indirect is zij ook de koningin van de hele internationale salsa dans industrie!

Een boude uitspraak? Misschien wel, maar misschien ook niet. Oordeel zelf na het bestuderen van mijn bij elkaar verzameld bewijs!

Veel van de huidige latin (house) dance scene, de muziek van Shakira, Jennifer Lopez en zelfs K3 zijn deels te danken aan het pionierend werk van Gloria en Emilio Estefan. Aan het begin van de jaren ‘80 durfden Gloria en Emilio iets te doen waar weinigen daarvoor voor mogelijk hielden. Namelijk:  Latijns Amerikaans muziek in het Engels uitbrengen. Dat noemden zij ‘crossover’. Er is een mooie scène in de musical waarin de Estefans hun platenbaas heel fervent proberen te overtuigen van de potentie van hun nieuw concept. En hij moest de lancering van Dr Beat financieren. Hun smeekbeden hadden geen succes. ‘Dr Beat’ is in de V.S. niet echt groot geworden, maar wel in Europa. En aangezien Nederlandse DJ’s toendertijd op Curaçao domineerden (bijvoorbeeld: wijlen DJ Ted Koetsier met zijn tiener radioprogramma ‘Op Verzoek’) werd het op Curacao wel een groot hit.  Uiteindelijk is ‘Conga’ hun eerste wereldwijde hit geworden. Het gebruik van een professionele videoclip om het lied via MTV te promoten heeft ook enorm geholpen.

En nu komt het…

De engelstalige latin muziek, de mierzoete ballads en de toenemende symbiose van pop en latin ‘sound’ van de Miami Sound Machine zijn ook grote inspiratoren geweest voor de muziek uit de film ‘Dirty Dancing’ (1987) en ‘Salsa!’ (1988). Voor wat betreft het dansen was Kenny Ortega (bekend van Michael Jackson zijn ‘This Is It’ wereldtournee) de danschoreograaf van beide films, en ook van Gloria Estefan’s ‘Into The Light World Tour’. Zie hier hoe Gloria Estefan ‘Conga’ zingt in een overvolle Ahoy in Rotterdam (1991)!

De Flitshuwelijk tussen Latin Pop en Salsa Dansen

Van de film ‘Salsa!’ heeft Kenny Ortega s werelds eerste salsa dansinstructie video gemaakt. Zie hier de laatste 5 minuten van de video. Deze is in het Duits nagesynchroniseerd. Belangrijk: Ze beginnen op salsa muziek van wijlen Celia Cruz te dansen. Na het praatje dansen ze op de engelstalige Latin Pop lied ‘Chicos y Chicas’ uit de film. Ze eindigen met het salsanummer ‘Mambo Gozon’ van de legendarische Tito Puente!

Wijlen Tito Puente zijn nummer ‘Oye Como Va’ (populair gemaakt door Santana) staat ook op de music track album van deze film.

Maar Tito Puente was helemaal niet gecharmeerd van Latin Pop muziek!

Het nummer ‘Mucho Money’ van Gloria Estefan y su Miami Sound Machine staat als hekkensluiter op dit album. Ooit van gehoord? Ook niet te zien in de musical. Ik kan me voorstellen dat de “koning van de Afro Cuban jazz” het heel erg heeft gevonden dat zijn ‘echte’ Latin muziek op dezelfde muziekalbum stond als ‘Mucho Money’. Maar ja. Ik denk dat zijn platenlabel Concorde Picante daar minder moeite mee had.

Geniet (of niet) van de intro van de film ‘Salsa!’ op het nummer ‘Mucho Money’!

De Flits Echtscheiding van Latin Pop en Salsa Dansen

Tito Puente en de ‘vader van de moderne salsa dansen’ Eddie Torres  waren jarenlang beste vrienden en zakenpartners van elkaar. Na ‘Salsa!’ heeft Tito het idee van een salsa dans instructie video geïntroduceerd bij zijn goede vriend en zakenpartner Eddie Torres. Een goede dansinstructie video paste mooi in Eddie Torres zijn visie/missie om Latin dans te helpen evolueren tot een gerespecteerd klassieke kunstvorm. De ‘Eddie Torres Salsa Nightclub Style Volume 1 & 2’ zijn gemaakt en vervolgens wereldwijd verspreid vanaf 1995. De format en kwaliteit van de dansinstructie is behoorlijk verbeterd – als je deze vergelijkt met het eerdere werk van Kenny Ortega -, maar het einde is bijna identiek aan die van de dansinstructie video ‘Salsa!’. De dansers zitten in bijna dezelfde setting en ze dansen ook op ‘Mambo Gozon’! Kijk maar zelf vanaf 52 minuten en 10 seconden. Vergelijk dit met de vorige video en laat me weten wat je ervan vindt. Eddie Torres heeft ook de commerciële naam ‘SALSA Night Club Style’ gebruikt om zijn eigen New York ‘MAMBO on2’ dans standaard te promoten. Dit, terwijl Tito Puente zelf faliekant tegen de term ‘salsa’ was als omschrijving van zowel muziek als dans, omdat hij vond dat ‘de benaming van tomatenketchup niet voor hun muziek en dans gebruikt mag worden’ (oid).

Kort daarop heeft Eddie Torres met de hulp van wijlen Albert Torres – éen van zijn voormalige cursisten en s werelds grootste salsa dans promoter – zijn dansstijl wereldwijd helpen verspreiden door middel van internationale salsa dans festivals en congressen die vanaf 1997 overal ter wereld worden gehouden…

… en de rest is afro latin dansgeschiedenis.

Dus: zonder Gloria Estefan en de Miami Sound Machine zou de huidige internationale salsa, bachata, kizomba en zouk dans scene er misschien heel anders hebben uitgezien!

En? Wat vind je hiervan?


Na de musical zijn Linda en ik helemaal in de wolken teruggekeerd naar Haarlem. Daar hebben we bij het restaurant La Cubanita (vlakbij het Grote Markt) tapas gegeten. Daarna hebben we ook een stuk geflaneerd op Haarlem Culinair. Thuis was het ontzettend moeilijk om in slaap te vallen, denkend aan alles wat we gezien hebben. Door deze musical ben ik nog meer geïnspireerd geraakt om vooral door te gaan met m’n wilde dans plannen 🙂

Vandaag (maandag 6 augustus) heb ik een aantal recensies van On Your Feet online gelezen. Wat slecht zeg! Vernietigend! Ben ik blij dat ik ze niet van tevoren had gelezen!

Heb jij On Your Feet ook gezien? En wat vond je ervan?

Geniet nu van de laatste minuten van de allerlaatste On Your Feet!