The Dutch Afro Latin Dance Championship: What an experience!

This year I was given the opportunity to host the first virtual Dutch Afro Latin Dance Championship, the DALDC. It all started when I became the Dutch Salsa dance champion in the category ‘Master on1’ back in 2017. The next year I was MC-ing the Dutch Salsa Dance Championships together with Annetje Riel, who is the organizer of that event. In 2019 I’ve co-written and also presented the new rules of the competition to the jurors. This year – in 2021 – the international renowned and award winning event producer Eric Lalta of Fantasia Entertainment asked me to host the first DALDC together with Steffie van Kuppevelt, who is one of the CEO’s of Bachata Passion Dance Company, and Annetje Riel who organized the first European Salsa Festivals back in the 90’s. This is a brand-new competition, in which everybody was exploring some new roads because of the Corona Pandemic. Eric and Annetje created this competition so we can all keep dancing, despite the difficult times in this world.

The dancers had the privilege to use the Most Advanced Dance Competition application in the world: Holland is the first country to use this application and to test its success. The application they used made it possible for the dancers to record the video only one time, to give them the feeling of a regular live competition where you also only have one chance to dance. #oneshot

Because the corona rules had recently been eased in the Netherlands, we were fortunately still able to organize a live show for the event. The municipal theater ‘Het Park’ in the city of Hoorn was rented, where all participants got the chance to perform their choreography live in front of a live audience.

Anne Elise Wouters and Sederick ‘Super Salsa’ Short backstage during the first virtual Dutch Afro Latin Dance Chamionships, July 13th, 2021.

Anne Elise Wouters

One of my favorite salsa dancers in the Netherlands, Anne Elise Wouters, also participated at the DALDC, in the Female Salsa Solo Division. I’ve personally seen her growing as a very talented young dancer in Amsterdam. She has lived in New York City for the last 5 years, training and performing with Yamuleé Dance Company, one of the best salsa dance companies in the world. Now she travels the world, performing and teaching all over, to share her passion for salsa dancing with everybody. It is an honor to have had her at this event with us! Want to learn more about her? You can visit her website, her blog and her Instagram page for more info.

What’s Next?

The first DALDC was a fenomenal succes! A great thanks goes to all the participants, the DALDC production crew, the jurors, coaches and all the volunteers who all worked very hard to make this wonderful event possible. Thank you for being the light and hope to all of the Dutch afro latin dance community! At some point we had to stop the amount of viewers wanting to join in on the livestreams. So much poisitive reviews! We’re already busy planning for the next event. And maybe we’ll also come with a pleasant surprise for the international afro latin dance community. Maybe! But in the meantime, I will certainly keep you posted on the latest news. And check the DALDC website of the DALDC once in a while for more recent information.

Que viva la salsa!

Salsa Dansen op Housemuziek!

Het gebeurde rond middernacht. Miranda en ik liepen richting backstage van het grote podium. Ze keek me verbaasd aan toen de beveiliger het hek ‘zomaar’ voor ons opendeed. We hadden geen woord tegen hem gezegd. Daar gingen we het doen: in een nauwe ruimte schuin voor de DJ, tussen zijn booth en de speakers in. En ik op mijn Bonaire klompen. Voor ons stond een menigte van honderden mensen allemaal uit hun dak te gaan.

Het ging eindelijk gebeuren. En mijn droom kwam vervolgens uit tijdens het Butterfly Beach Party 2018 in Heerenveen

Rewind

Volgens mij is het nu alweer 2 weken geleden dat een filmpje op Facebook langsging met in de hoofdrol een jongeman die een beetje gek stond te dansen op de housemuziek dat gedraaid werd tijdens een openlucht dance feest. Hij had een T-shirt aan met daarop ‘Geen Drugs’ (o.i.d.) geprint. Mijn vriend die dit filmpje gedeeld had is van mening dat de muziek ‘duivels’ was en dat je alleen met drugs in je lijf op housemuziek kunt dansen. Een aantal van ons hebben goede argumenten tegen dat vooroordeel gebruikt, maar het heeft allemaal helaas niet geholpen 🙁

Zie hier de desbetreffende video en oordeel zelf…

Een Dans Droom

Als een eclectische muziek en dansliefhebber heb ik al jarenlang de droom gehad om de gevestigde notie te doorbreken dat je alleen maar op 1 (zeer) specifieke manier dient te dansen op de (bijhorende) muziek. Dus alleen salsa dansen op salsa muziek, Dominicaanse bachata dansen op Dominicaanse bachata muziek, traditionele kizomba op kizomba muziek, etc. Ik vind zo’n manier van denken niet alleen kortzichtig, maar het weerhoudt ontzettend veel (jonge) mensen ervan om te genieten van het samen dansen.

Over dat laatste kom ik later op terug.

Maar gelukkig voor mij – en voor andere dans eclectici – zijn er meerdere afro latin dans professionals die min of meer dezelfde ideeën hebben.. en ook daarnaar handelen!

Enkele Nederlandse Voorbeelden

De Braziliaanse zouk dansdocenten Gert Faber en Eva Stolk hebben in december 2017 aan het eind van hun workshop in Snowworld een dansdemonstratie gegeven van Zouk dansen op verschillende muziekstijlen.

Paul Baarn en Eveline Cuore Montagne hebben een film gemaakt waarbij ze niet hoeven te kiezen tussen salsa en kizomba dansen

Vorig jaar – tijdens het Bonaire International Dance Festival 2017 – hebben wij een leuke kizomba workshop gekregen van Taiti en Cristel (TC Dance) samen met hun dochtertje Isa… op reggae muziek. Zij noemen het ‘reggaezomba’! 🙂

Tijdens datzelfde festival hadden Randolph Brion en Cinnamon van den Aakster (NK Salsa Danskampioen 2016) een demo van hun salsa workshop op R&B muziek gegeven. Trouwens, van harte gefeliciteerd aan Randolph en Sabine voor hun aanstaande ouderschap 🙂

Eric Lalta en Liduina Aruma Handi Lovert van het Holland Salsa Bachata Beach Festival van afgelopen mei hebben ons onder anderen verrast met het optreden van het kernlid van Bachata Passion – Meike Portegies – samen met de ex wereld salsa danskampioen Orville Small. Hij heeft krump gedanst op klassiek muziek die zij live speelde op de piano!

Zelf geef ik al jaren salsa danslessen niet meer alleen op salsa muziek. Mijn cursisten verbaast het niet meer als ze voetenwerk staan te dansen op ‘That’s the way it is’ van Celine Dion, of hun salsa samendans patronen op de reggaeton zomerhit ‘Dura’ oefenen. Ik wil je de volgende grappige versie van reggaeton dansen op Dura niet onthouden 🙂

De meerderheid van mijn salsa cursisten vindt het allemaal prima zolang ik maar geen Nederlandstalig salsa muziek opzet😭

Cultuurbarbaar?

En nu kom ik even terug op mijn punt van ‘de jongere generatie de kans ontnemen om te genieten van het samen dansen’. Want wat is ‘dansen’ eigenlijk? Mijn eigen definitie van dansen is:

Het uiten van de gevoelens die je krijgt (tijdens het luisteren van muziek) door (rhythmisch) met je lichaam te bewegen. Om te kunnen samen dansen is het handig als beide dansers dezelfde samen danstechnieken en basisritme aanhouden. Dat laatste wordt meestal (maar niet altijd) door de muziek aangegeven.’

That’s it! Er staat NIETS in mijn definitie over dat je op een specifieke manier MOET dansen op een bepaalde muziekstijl!

Als we deze definitie aanhouden, dan komt het (samen)dansen op 1 ding neer: of een bepaalde dansstijl lekker ‘voelt’ op een specifiek nummer, of niet. Hierdoor kun je in principe diverse afro latin samen dansstijlen aan jongeren leren op elk muziek die zij lekker vinden. Want de meeste muziek die hen bekoren wordt op 4/4 maat gespeeld. En de meeste afro latin dansstijlen zijn ontwikkeld om op 4/4 maat muziek te worden gedanst. Dit ‘nieuw’ concept zal hun animo voor het samen dansen alleen maar vergroten. En meer jongeren die samen dansen betekent ook automatisch minder jongeren die last hebben van obesitas, smartphone verslaving en/of depressie. Een ‘win-win’ situatie dus! 🙂  

Maar hoe staat het dan met de sociaal culturele/anthropologische achtergronden en oorsprong van de verschillende dansstijlen? Laten we die gewoon achterwege? Geen salsa dansen meer op salsa muziek? Nee. Daar pleit ik absoluut niet voor. Het is juist andersom. Gedurende de tijd dat de (jonge) dans cursisten de verschillende afro latin dansstijlen op hun favoriete muziek leren, kun je als dansdocent hen ook de ‘echte’ achtergronden van de diverse dansstijlen introduceren en daar ook (aparte) danslessen in geven. Want dat hoort ook bij hun muzikale opvoeding en muzikaliteit. Kijk als voorbeeld naar Bachata Passion die zowel Sensual Bachata als Dominican Bachata aan hun cursisten leren 🙂

You CAN have your cake and eat it too!

Dus tegen mijn goede vriend die zich ergerde aan het feit dat een kizomba danspaar kizomba stond te dansen op een ritmo kombina liedje tijdens de afterparty van Salsero Mboka in het Abe Lenstra stadium wil ik dit zeggen: ze kennen hoogstwaarschijnlijk geen ritmo kombina, laat staan hoe ze daarop ‘horen’ te dansen. En als antwoord op je frustratie zeg ik het volgende: het is niet alleen onze taak als afro latin dansdocenten om de ritmo kombina dans aan onze cursisten te leren (als we die kennen), maar ook om te accepteren dat men op een andere manier op ritmo kombina kan en mag (!) dansen. In plaats van ons te ergeren aan hun ‘onkunde’ kunnen we beter onze visitekaartjes aan de desbetreffende danskoppel geven en hen uitnodigen om deel te nemen aan onze volgende ritmo kombina dansworkshop 😉     

Hoe mijn droom uitkwam

Toen ik met de discussie over drugs gebruiken om op house muziek te dansen meedeed moest ik denken aan mijn jarenlange droom  om met een groep rueda dansers tijdens een Sensation White party onze witte kleren uit te trekken en als een soort van ‘guerilla flashmob’ allemaal in het rood gekleed cubaanse rueda de casino op housemuziek samen te dansen. Dat blijft op mijn bucketlist staan. Maar toen kreeg ik een ander idee: wat als ik tijdens de Butterfly Beach Party minimaal 1 salsa danseres zo gek kon krijgen om samen met mij salsa op house muziek te dansen op het grote podium? Bij aankomst had ik mijn idee met Eric – die zich namens het festival over de artiesten ontfermde – gedeeld. Hij was meteen enthousiast en zou het regelen. Ik had de crew van Shelina Salsa gevraagd of ze interesse hadden. Ze wilden wel, maar konden helaas niet. Want op het moment dat het ging gebeuren zouden Shelina en haar team al bijna terug zijn in Eindhoven.

Maar er was 1 persoon die wel kon EN die ook wilde..

Miranda Swierstra!

Haar fantastische dansoptreden eerder op die zaterdag was een Hip Hop Streetdance tribute die ze deed aan de hand van de ervaringen die ze heeft opgedaan tijdens haar reis van 7 maanden door Australië en Nieuw Zeeland. Deze jonge globetrotter en salsa dans cursist van Salsero Mboka heeft ook de laatste salsa demo samen met Mboka en Anne-Will gedanst. Daar heb ik ook ontzettend van genoten! Tussen de bedrijven door heb ik 1 salsa nummer samen met haar gedanst. En dat was voor mij meer dan genoeg: zij was degeen die – als ze wilde – mijn droom kon waarmaken. Na een korte uitleg zei ze doodleuk: ‘Ja, dat wil ik wel!’. Op het moment dat we de trap richting podium beklommen was het iets over middernacht. Zelf stond ik al vanaf 14.15 uur te dansen en te springen op mijn Bonaire klompen. Ondanks dat hebben we toch op dat podium gestaan en we hebben samen echt geknald. Eerst gewoon streetdance gedanst. Maar toen kwam er een house versie van een soca nummer. Ik ben met soca muziek opgegroeid. Dus was het ideaal om juist daarop salsa te gaan salsadansen.

Dat was echt chill! Kijk zelf maar!

Dit had Miranda hierover te zeggen: “Thanks for the opportunity. Ik vond salsa dansen op de main stage het beste idee van de hele avond! En het heeft mij weer geïnspireerd om mijzelf verder te gaan ontwikkelen mrt dansen, any dance style on any music style. Want ik weet wel zeker dat een dansstijl niet gekoppeld is aan een bepaalde muziekstijl. En hoe jij danst, met zoveel passie, voor mij een grote inspiratiebron. So thanks for the night en wie weet tot ziens! 🙂 Liefs Miranda”

Aldus de jonge Miranda 🙂

Hierbij wil ik Miranda ook bedanken dat ze mij heeft geholpen om mijn droom waar te maken. #bucketlist style. En ook Hanneke de Boer, Salsero Mboka en de organisatie van de Butterfly Beach Party 2018 hebben mijn eeuwige dank!

En? Wat vind jij hiervan? Ben je het hiermee eens? Waarom wel/niet? Laat je horen in de comment sectie. Misschien kunnen we dan samen een nieuwe beweging beginnen a la ‘Limitless Movement’ van de Nederlandse afro latin danslegende Mitchell Provence 🙂

Je bent GEEN Salsa Showdanser!

Dit is het vervolgartikel op ‘Ik ben Geen Salsa Dansdocent!’. In dat artikel heb ik een gedeelte van hetgeen de internationale salsa superster Fernando Sosa in dit filmpje uitlegt voor jou vertaald, en de gevolgen daarvan voor ons – salsa dansdocenten – uitgelegd. Maar dat was niet alles wat deze heren te melden hadden…

Fernando Sosa: “Voor de (show) dansers geldt hetzelfde. Ze gaan het podium op – en we zitten in het laatste decennium – waarin men het podium opgaat na 3 dagen (oefenen – Sederick – )! Het is de schuld van ‘Het Systeem’. We gaan niet zeggen ‘de promotors’, maar ‘Het Systeem’. Maat dat ‘Systeem’ kan je niet laten denken dat je een professionele danser bent!”

Fernando wordt aangevuld door zijn gesprekspartner die ik in Deel 1 nog als een ‘onbekende’ heb omschreven. Deze man is niemand minder dan één van de meest invloedrijke salsa dansdocenten en showdansers ter wereld: Adolfo Indacochea!

Leuk he? Adolfo Indacochea heeft onder andere de nieuwe techniek bedacht voor de Double Right (Spot) Turn voor volgers tijdens salsa partnering. Randolph Brion heeft deze techniek – die de dubbele draai op de plaats makkelijker maakt voor de volgers – van Adolfo geleerd. Randolph heeft die nieuwe techniek vervolgens aan ons geleerd tijdens de docententrainingen van Latin Club FiestaWij leren de Double Right Turn ‘nieuwe stijl’ al meer dan 2 jaar aan onze cursisten vanaf Improvers dans niveau.

Zo gaat dat, dus. Maar we hebben het nu over showdansers…

Adolfo: “Je danst net vóór Tropical Gem en net ná Adolfo, en je denkt nu dat je op professioneel dans niveau danst!”

Fernando neemt de virtuele stok weer over. “En ik denk dat ik professioneel ben. Hoe dan? Waar? Professioneel op welk gebied? Er moet s’morgens vroeg worden opgestaan en (de) dans ademen. Er moet elke dag worden gezweten en men moet elke dag oefenen. Men dient te slapen en dans te ademen. En DAN pas kun je jezelf een ‘professional’ noemen.”

Adolfo krijgt steeds meer zin in: “Het is belangrijk om te weten dat het woord ‘professioneel’ betekent dat je kunt leven van je vak.”

Fernando: “En belangrijkste: Dat je ALLEEN je beroep beoefent!”

Adolfo: “Precies! Want anders is het een hobby!”

Fernando: “Ja! Anders is het een hobby! Maar vooral: laat het niet naar je hoofd stijgen terwijl je het niveau niet hebt. En dat alleen maar omdat je op een podium stond te dansen tussen professionals die meer dan 20 jaar het beroep uitoefenen!”

Nou, dat zijn gedurfde uitspraken, vind je niet? Maar laten we bij het begin beginnen. Mensen die door Het Systeem onterecht tussen ‘echte’ professionals staan te dansen.

Wat is Het Systeem? En hoe werkt het dan?

Festivalorganisator: ‘Dus jullie hebben een leuke show! Geven jullie ook dansles?’

Showdanser: ‘Uhmmm…’

Festivalorganisator: ‘Want ik kan jullie niet alleen maar voor 1 show boeken. Jullie moeten ook workshops geven! Dus, geven jullie workshops? Ja, of nee?’

Showdanser: ‘Ja hoor! Wij geven ZEKER ook dansworkshops!’ De danspartner van de showdanser kijkt verschrikt naar hem. Hij sluit de deal en stopt zijn smartphone in zijn broekzak.

Danspartner (kijkt nog steeds verschrikt naar hem): ‘Maar HOE gaan wij dat doen dan? We hebben nooit danslessen gegeven!’

Showdanser: ‘Geen probleem hoor! We leren die mensen gewoon een deel van onze choreo. Moeilijk zat voor hun. Het komt goed!” Ze pakken elkaar bij de handen vast, springen blij in het rond en schreeuwen tegelijk: “We gaan naar [vul hier de naam in van je favoriete buitenlandse salsa festival]!!!’

DAT systeem, dus…   

Professional?   

En dat brengt me bij het tweede punt. Dat je een professional MOET zijn om op internationale podia te performen. WIE zegt dat? Zij? Ze gedragen zich net als ik die vroeger zei dat ik professioneel afro latin dansdocent ben en dat alle mensen die salsa dansdocent als bijverdienste hebben eigenlijk daarmee zouden moeten stoppen…

Maar nu denk ik daar gelukkig anders over…

Even terug naar de meningen van deze twee salsa giganten. Ik dacht dat salsa juist voor IEDEREEN was?! Het nieuwe ‘Dans des Volks’. Voor mij mag een IEDER op dat podium staan! Juist de diversiteit in dansniveaus, dansstijlen en ambities maakt dat de afro latin dansgemeenschap zo uniek en ook zo sociaal blijft. Bijvoorbeeld: Toen ik laatst bij Roy Tweeboom zijn feest van het 10-jarig bestaan van Plaza Danza naar de shows zat te kijken heb ik een breed spectrum van dansen mogen bewonderen. Van ‘eenvoudig met klasse’, ‘super sexy’, en ‘authentiek met humor’ tot ‘spetterend internationaal showdansen’. En ik heb echt van ze ALLEMAAL genoten!

Dance Challenges

Topdansers zoals Fernando Sosa en Adolfo Indacochea zijn voorbeelden van mensen die dansdocenten en choreografen zoals ik continu afkraken. Waarom? Omdat wij afro latin dans cursisten trainen om in een (relatief) korte tijd een danschoreografie te leren en ze daarmee voor een (groot) publiek te laten optreden. Zelf heb ik vanaf 1998 inmiddels tientallen – zo niet honderden – cursisten mogen trainen in de zogenoemde ‘Choreografie danslessen’. Een voorbeeld daarvan zie je in deze video die gemaakt werd in 2011. Bachata Fusion choreo gemaakt door Nucita, Gilbert en ik, en ik heb ze getraind. Pontificaal in beeld zie je Dianne van Veen die docent is geworden bij de voormalige bachata danskampioenen Bachata Passion, en Jose Gerardo Fajaro Carrero die nu dansdocent is bij Swing Latino  en daarnaast ook nog eens shows danst bij Guateque Dance Company.

En over Guateque gesproken…

Aaron Westerveld  danst ook bij Guateque. En hij heeft ook zijn eerste salsalessen en demoteam ervaring mij  gehad. Zo ook Amanda Torres. Amanda en ik dansten streetdance samen in showteams op Curacao in de jaren ’80. Nu is zij mede eigenaar van Happy Salsa. Dit is de ‘MJ Salsa Demo uit 2006, die we hier in 2015 samen met Uzzie  voor Serious Request hebben gedanst. Amanda heeft ook kinderen salsa getraind en laten optreden. En Salsipuedes had jaren geleden ook een ZEER goede (!) salsa kids showteam! En de cursisten van Sizzling Salsa hebben ook genoten van hun optredens met de ‘Neder Salsa’ choreo die ik voor hen bedacht had 🙂

 En zo zijn er veel salsa dansstudenten die vroeger choreo trainingen bij ons hebben gevolgd en die nu zelf succesvolle dansdocenten en showdansers zijn geworden . 

Tegenwoordig heten die choreo trainingen ‘Dance Challenges.’ Salsaventura  organiseert (of organiseerde) challenges met o.a. eStilo Dance  (die goed in de prijzen is gevallen tijdens de NK Salsa van 2017), VIP van Vanessa Mambi en Bachata Passion die op 18 mei meedoet aan de Dutch Bachata Championship. En Zunaira had onlangs een salsa ladies challenge, waarbij de dames (inclusief Chanty Jacobs die bij de salsa danslessen van Latin Club Fiesta assisteert) ook voor het  groot publiek bij de Fiesta Deluxe feest hebben gedanst. En HOE! Dit  zijn maar een aantal top afro latin dans organisaties die challenges aanbieden, of die challenges in het verleden hebben aangeboden. Check them out! 

Wat is het ultieme doel van deze gespecialiseerde danslessen? Niet om op te treden! Dat is een bijzaak. Sommige challenges hebben geen optredens als doel. Anderen worden gebruikt als visitekaartje van een dansschool. Maar de primaire reden om challenges te organiseren is om cursisten de gelegenheid te bieden om de danstechnieken die ze meekrijgen helemaal zuiver te leren dansen, en deze vervolgens urenlang door te blijven oefenen. Dans kilometers maken dus. Lees mijn artikel met daarin nog meer dans tips!

Voor de organisaties die semi professionele showteams trainen is het ook een goede manier om de allerbeste talenten uit hun dance challenge groepen te halen en hen in hun showteams te plaatsen. Zo wordt het algehele dans niveau van hun showteams steeds hoger. Het houdt de dansers in de ‘A teams’ ook scherp, want ze zijn vervangbaar. Daardoor kan er met meer discipline getraind worden.

Nee. Ik ben het dus duidelijk niet eens met deze heren. Dat zij zelf voor kiezen om lang en keihard te werken om hun doelen te bereiken is nobel. Ik ben al jarenlang een grote fan van ze. Maar dat geeft hen volgens mij niet het recht om andere mensen die niet dezelfde keuzes als zij maken van het gezamenlijke SOCIALE danspodium te weren.

Dit doet me denken aan het liedje van Armand ‘Ben Ik Te Min!’

Kwaliteit

Maar waar ik het WEL met deze heren mee eens ben is het afgeleide hiervan. Namelijk dat je als semi professionele (of amateur) danser niet kan EISEN dat jij hetzelfde betaald krijgt als een professional. Want kwaliteit heeft WEL een prijs! En mensen die het hardst werken mogen naar mijns inzien meer beloond worden dan degenen die ervoor kiezen om met relatief weinig werk op het podium te staan, puur om hun eigen ego’s te strelen.

Voor de rest ben ik het ook met Gabriël Mambi eens wat betreft zijn uitspraak in dit artikel : Als je wat ouder bent moet je misschien plaats maken voor de volgende generatie. En die jonge generatie kan geen kans krijgen als ‘de oudjes’ van hen blijven eisen dat ze pas na jarenlang bloed, zweet en tranen het danspodium met ze mogen delen.

In het laatste deel van deze serie zal ik ingaan op de kern van hun hele betoog.

Stay tuned! 

Vraag: Heb jij ZELF choreografie dabslessen gevolgd of gegeven? Heb je daarmee opgetreden? En wat zijn je beste ervaringen daarmee? Laat het ons weten!    

Mijn Eerste Wedstrijd Danservaring!

Het gebeurde op een vrijdagavond in 1987. Ik liep boos weg. Nou, ‘boos’? Nee. Pissed off!  Ik MOEST weg! Weg van dat podium waar het net zo mis was gegaan. Gefrustreerd en met veel zelfmedelijden wurm ik me tussen schreeuwende tieners heen. “Laat me alsjeblieft met rust!”, denk ik. Maar ik zeg niks. Handen kloppen me op mijn rug en ik hoor heel vaag bemoedigende woorden zoals: “We hebben het goed gedaan hoor!”, en “We maken nog een kans! Echt waar!”

Maar op dit moment moet ik daar niets van hebben. Ik ruk me los uit de kleine menigte en zet het op een sprinten. Ik versnel langs de barakken van het Maria Immaculata Lyceum (MIL) heen en spring door een gat in het hek. Voor 1 van de lokalen van het aangrenzende Maria College aangekomen besef ik ineens dat niemand mij volgt. Ik sta hijgend stil. Mijn hart bonst tot in m’n keel.  Ik laat me rustig zakken langs de muur van het MAVO klaslokaal.

Zweet en tranen mengen zich op mijn gelaat. Het zout en de gel van mijn mislukte wetlook prikken in mijn ogen. Ik kijk omhoog naar ‘mijn’ vertrouwde sterrenhemel en haal diep adem. Terwijl ik de zwavellucht afkomstig uit de lange uitlaatpijpen van de ISLA raffinaderij steeds rustiger in- en uitadem denk ik in een constante loop:

“How the f@ck did this happen?”

Ik ben pas 18 jaar oud en heb net dik gefaald als choreograaf van de eerste showgroep die ik ooit getraind heb. We doen op dat moment mee aan de playbackshow danswedstrijd van het MIL op Curaçao.

Wat was het geval?

Nou, ik zat op dat moment in HAVO 5 op het MIL. Een paar maanden daarvoor hadden Luis Felipie, Allen Tromp, Amanda van Doorn, Angelo Casseres, Aldrin en ik een choreo gedanst van Janet Jackson “Control” op het podium van de MIL tijdens een fundraising evenement dat werd georganiseerd door de KEY Club. Mijn vriendinnetje Raisa en ik waren toen leden van deze jeugdafdeling van de KIWANIS Rotary Club. Ons optreden was een grandioos succes! En zo veranderde ik op school plotsklaps van ‘nerd’ in een ‘danser’. Trouwens, dat was een rol die ik helemaal niet heb gewild. Ik was eigenlijk heel erg verlegen. Ja, je gelooft het niet, maar het is echt waar! En ik was een heel erg druk mannetje, hoor! (Was?). Maar goed. Ik had dus de fout gemaakt om Raisa over ons dans groepje te vertellen. Zij had mij overtuigd om de groep te vragen om voor de fundraising te dansen.Dat hebben we gedaan, maar dat zou me NOOIT meer gebeuren…       

Ongeveer een week voor ‘Het ‘Incident’…

Raisa had me verteld dat haar vriendin Lisaira heel graag mee wilde doen met de aanstaande playbackshow danswedstrijd. En dat ze een groep vrienden had die allemaal als achtergrond dansers samen met haar mee wilden dansen. Zij wilde ‘Control’ van Janet Jackson dansen en ze wilde dat IK hen ging trainen!

“Wat? Mooi niet!”, zei ik. “En wie willen dan allemaal met Lisaira meedansen?” “Nou… Steven Coffee,” begon ze. “Hij kan echt goed dansen hoor!” Voordat ik iets daar tegenin kon brengen ging Raisa verder met namen noemen: “… en Gerald.” “Wie?”, schreeuwde ik bijna. “Gerald FRAAY? De DJ?” Nee. No way, Raisa! Dit zijn allemaal VWO-ers! Ze KUNNEN niet eens dansen! En Gwendell Foendoe dan?” (Gwendell Foendoe was klassiek getraind en was wekenlang bezig met zijn eigen showteam klaar te stomen voor de winst). “Nee, ik doe het NIET hoor! ECHT NIET!”, zei ik resoluut.

Punt.

Woensdag, 2 dagen voor ‘Het Incident’…

Het was pauze. Raisa nam me ineens bij de hand mee en zei heel lief: “Kom je mee? Ik moet je iets leuks laten zien.” Haar lieve stem en glimlach deden me altijd smelten. Ik dacht dat we gingen zoenen. We staken het schoolplein over richting het geschiedenislokaal. Maar de ramen waren potdicht. Ik vond het een beetje verdacht. “Dat is vreemd.” Iets klopt niet.” “Het is een verrassing.” “Maar ik hou helemaal niet van verrassingen!” We liepen naar binnen. De deur werd meteen achter onze ruggen dichtgedaan. Door het felle zonlicht van buiten moesten mijn ogen even wennen aan het donkere klaslokaal. Maar toen het mij begon te dagen wie daar allemaal stonden riep ik: “Nee, nee, NEE!” Dit gaat ECHT niet gebeuren!”

Maar het was al te laat..

Vrijdag, ongeveer 3 uur voor ‘Het Incident’…

We hadden de choreo pas op vrijdagmiddag af met nog een paar uur voor ons optreden resterend. De choreo werd maar 1 keer redelijk goed gedanst. Maar iedereen juichte en was in opperste stemming. De kids waren wel zenuwachtig. Sommigen – waaronder Lisaira – begonnen te twijfelen. Ik zei: “Jongens, luister. Het komt helemaal goed. Ik ken de choreo uit mijn hoofd. En ik maak NOOIT fouten! Dus kijk maar naar mij als je het niet meer weet. We’re in control, and we love it! We gaan winnen!” Na een gezamenlijke yell gingen we allemaal naar huis om ons gereed te maken voor de wedstrijd…

‘Het Incident’!

Er deden toen 12 groepen mee aan de playback danswedstrijd. Het schoolplein was tjokvol met honderden enthousiaste tieners. Toen wij het podium opkwamen begon het publiek keihard onze namen te scanderen: Als ik een rood hoofd kon krijgen, dan was het toen echt vuurrood geweest. Ik ging schuin achter Lisaira staan zodat alle dansers mij van alle kanten konden volgen. Al bij de eerste noten van Control begon het publiek te schreeuwen. En het bleef maar schreeuwen. Alles ging goed..

Ik hoop dat jij – lezer – de film ‘Black Panther’ al gezien hebt. Weet je de scene waar Okoye tegen T’Chala zegt “Don’t freeze!” en hij antwoordt met “I neva freeze!”? En dat hij later toch ‘bevriest’?

Nou, dat gebeurde met mij dus ook. Ik had een black-out van jewelste voor het eerst in het 4 jaar dat ik show danste!

Mijn black-out duurde heel even. 4 bases max. Door mijn ervaring kon ik de draad weer snel oppakken. Maar dat gold niet voor de rest van the ‘Janet Dance Crew’: de dansers bleven als domino’s achter fouten maken. Er leek geen einde aan te komen aan het geklungel! Ondanks alle gemaakte fouten kregen we alsnog een daverend applaus van het publiek. Ondanks dat had ik direkt na afloop alleen maar 1 gedachte: “Ik moet hier weg!”

En daar zat ik dan. Mezelf de schuld van alles  gevend. “Dan zal ik maar helemaal stoppen met dansen,” zei ik hardop. En ineens zag ik de superhelden waar ik zo gek op was voor me staan. Helemaal stil. Het leek alsof ze me iets wilden vertellen. Wat wilden ze dan? Ik dacht: “Wat zouden Clark Kent of Bruce Wayne nu gedaan hebben?” Dat wist ik niet.

Maar 1 ding wist ik zeker: zij zouden de rest van de Justice League NOOIT in de steek laten! Met dat inzicht kreeg ik ineens grip op de hele situatie. 

“I wanna be the one in Control!”

En zo liep ik rustig terug richting podium. Klaar om het team te troosten en hen steun te bieden.

“We hadden verloren, maar we zijn wel vrienden geworden. En dat was het allerbelangrijkste!”

Raisa kwam me als eerste tegemoet. Ze ging met me zitten op de rand van een grote bloembak achter de barakken. Terwijl ze mij troostte en moed in sprak hoorden we de MC luidkeels aankondigen dat onze groep door was naar de finale! We keken elkaar stomverbaasd aan, sprongen op, en renden als gekken rond met een smile van hier tot Tokyo op onze gezichten. We MOESTEN Lisaira en de rest te METEEN vinden. Er was nog hoop! Gelukkig vonden we elkaar weer snel. Een aantal had zich  omgekleed en was klaar om naar huis te gaan. Maar gelukkig was iedereen er nog. We gingen met z’n allen samen het podium op en dansten deze keer de sterren van de hemel 🙂

De groep van Gwendell Foendoe had (natuurlijk) gewonnen met hun jazzballet choreo op ‘Running With The Night’ van Lionel Richie. Maar wij werden wel mooi 2de! En nog belangrijker: we zijn samen de uitdaging aangegaan en zijn daardoor een mooie ervaring rijker geworden. Een ervaring die in ieder geval mijn danscarrière voor de rest van mijn leven zou definiëren.

In vogelvlucht

Kort daarna heb ik Corinne Hoeve getraind voor haar deelname aan de Miss Nashonal verkiezing. Ze heeft ‘Miss Talent’ gewonnen door de choreo die wij met z’n tweeën hebben gedanst: ‘Pleasure Principle’ van (jawel): alweer Janet Jackson. Toen de grote choreograaf van Curaçao – Cezario Jean Louis – door omstandigheden niet kon komen heb ik ook zelf een groeps choreo bedacht voor alle deelneemsters van de schoonheidswedstrijd. Daarna heb ik de Janet Jackson choreo geleerd aan een groep leerlingen van het Radulphus College. Zij hebben gewonnen. Ik heb meegedaan met een Michael Jackson danswedstrijd: die heb ik toen ook gewonnen in club La Mirage (?) in Punda. En zo begon ik mijn eerste voorzichtige stappen te nemen als dansdocent en ook als choreograaf…

Op 30 oktober 2017 – precies 30 jaar na Het Incident – vierde ik dat ik al 20 jaar lang salsa danslessen geef. In september van dat jaar vierde ik dat ik al 8 jaar salsa workshops geef aan tieners in heel Nederland voor Cross Your Borders. Op 5 mei 2017 ben ik – dankzij Roos – Nederlands Salsa dans kampioen geworden in de categorie “Master on1’. In datzelfde jaar werd ik lid van het Internationale Dans Comité CID. Voor mij is dat het hoogst haalbaar. Once a nerd, always a nerd 😉 En ik ben met Super Salsa begonnen om de superhelden te eren die mij ontzettend veel hebben geholpen met overleven onder soms zeer zware omstandigheden, en die mij nog inspireren om anderen te helpen met het halen van hun hoogste (dans) idealen. De film Justice League is in november van 2017 uitgekomen. Die was niet helemaal wat ik verwacht had. Maar Superman was alleen “able to leap tall buildings in a single bound” in comics door zijn schrijvers Jerry Siegel en Joe Shuster voordat de gebroeders Fleischer hem ‘vliegkracht’ hadden gegeven in hun korte bioscoopfilm animaties 🙂

Moraal van het verhaal?

Een jonge danser kan veel leren door mee te doen aan wedstrijddansen. Niet alleen het dansen zelf, maar ook karaktervorming (discipline, doorzettingsvermogen & eigen grenzen verleggen) en sociale vaardigheden (kameraadschap & empathie) zijn vaardigheden die een jonge geest ook kan leren door het meedoen aan danswedstrijden. Natuurlijk zijn er ook nadelen. Maar dat is met bijna alles zo. Bijvoorbeeld: Oxytocine zorgt aan de ene kant voor het ‘liefdesgevoel’, maar aan de andere kant is het ook mede verantwoordelijk voor rechts extremisme en populisme. En zuurstof is eigenlijk een zeer giftige gas, maar eentje waar wij niet zonder kunnen. Het leven dat ongeveer 3,8 miljard jaar geleden op Aarde is ontstaan wist in een paar miljoen jaar tijd het corroderende zuurstof iets van levensbelang te maken.

‘What doesn’t kill you will only make you stronger!’

‘Loque no mata engorda!’ (Wat je niet doodt, maakt je dikker).

Jose Alberto ‘El Canario’: “Yo soy artista! A mi me hace la crítica! (Ik ben een artiest! Kritiek is wat mij [groot] maakt!).

Enne…

Zorg dat je geen lucht vol met zwavelverbindingen richting wedstrijddansers blaast. Geef hen liever wat zuurstof. Dat hebben ze hard nodig. Letterlijk en figuurlijk 😉

 

Black Panther Movie, Slavery and Salsa!

Today – February 15th 2018 – I’m FINALLY going to see Marvel’s Black Panther movie! Yes, here in the Netherlands the cinemas started showing the movie yesterday! I just bought my ticket! The expectations are HIGH for this one, so I’m seeing it TONIGHT!

Being a comic book fan from when I was a 6 years old kid isn’t the only reason for my childlike excitement though. Neither is the fact of the Black Panther being the first black superhero. Nope. Actually, I’m really eager to see this movie for 2 reasons:

  • The fictional country of Wakanda, and
  • the dream of seeing a wealthy African nation which kept it’s natural resources to itself without any corruption caused by European meddling.

On one hand, Wakanda has the dilemma of choosing between keeping an isolationist policy to defend it’s technological superiority. On the other, many of the monarchy’s citizens consider opening its borders to aid the rest of humanity. Here’s a nice clip of a very interesting discussion between the actors of the Black Panther movie.

Just yesterday morning I gave 2 salsa workshops to dozens of teens at the Segbroek High in The Hague. Today I did the same at the Adelbert High in Wassenaar.  I told them about the Transatlantic slave trade, just the way I’ve been telling thousands of Dutch teens for the past 8 years.

Yes, I start my salsa dance workshops by making the 14 and 15 year olds ‘experience’ how it was being hard working slaves on a sugar cane plantation on the island of Hispaniola in the year 1748. The slave trade is the main cause for many of the problems most Africans have in this day and age. And it’s also one of the foundations of the Dutch wealth. But, without that black page in human history, we wouldn’t have had salsa, or any of the other afro latin dance and music styles for that matter.

This makes me reminisce on the first time I looked at real slave huts and listened to the hardships black people in shackles had to endure mining salt on the island of Bonaire for centuries. Bonaire was the biggest producer of salt in the area. Now the island is internationally renowned for having the best waters for scuba diving in the Caribbean sea. And – of course – the flamingo’s. We must not forget the flamingo’s 🙂

Part of the Bonaire International Dance Festival are the many sight seeing trips around the island. I’ve been 2 times to this wonderful festival, and both times I felt compelled to visit those tiny slave houses. For me, it was a very surreal and humbling experience seeing and hearing the agony and pain my ancestors had to endure for generations. As a black man, I feel very fortunate to be living in the 21st century. Luckily for me I wasn’t alone though. Customers and entertainers alike became friends whilst sharing these – and many more (!) special moments during the BIDF. Needless to say, I can’t wait to go to Bonaire again this September!

We travel all around the world attending various international afro latin dance festivals because we just love the afro latin dance culture. And we respect it’s origins. Now people of all skin colors dance together as equals, and all of us are slaves to this intoxicating music & dance. We just can’t get enough of it! So, what are you waiting for? Come, book your full pass, and join us! You will be welcomed with a big hug 🙂

As for the hero ‘the Black Panther’: In the past, many thought the name referenced the Black Panther American party of the 60’s. But that theory has been debunked by none other than Stan Lee himself. Check it out in VariantComics’ History of the Black Panther!

Lastly, I promise you I won’t spoil the movie… yet. Let me know in the comments what you thought of the movie and this article while you enjoy this Pantera Mambo dance choreography, and Joe Arroyo’s ‘La Rebelion’ (The Rebellion).

“Wakanda Forever!”