Dominican Bachata Immaterial Cultural Heritage vs Bachata Sensual

On December 11, 2019, the bachata was officially registered in the annals of the UNESCO as Intangible Cultural Heritage of the Dominican Republic.

Congratulations to ALL fans of the Dominican bachata worldwide! 🙂

But what kind of legal consequences can the many promoters and dancers of Bachata Sensual expect to be heading their way right now?

Years of Discussions

There have been many discussions about bachata going on for years on end, raging across the international Afro Latin dance community. About what it is. But especially on how NOT to dance bachata. The manner in which Bachata Sensual dancers dance is often compared to – and labeled as – foreplay and/or ‘dry humping’ by the vast majority of Dominican Bachata lovers. One of my arguments has always been that the complainants have no leg to stand on, since the government of the Dominican Republic does not even care to defend their cultural heritage by making bachata an Immaterial Cultural Heritage at the UNESCO. Let alone suppress, or even prohibit Bachata Sensual.

The Prohibition of Bachata Sensual!?

But now that the Dominicans have succeeded in their mission …

Is it now possible for them to outlaw Bachata Sensual? And can those who use this name be officially sanctioned? Can the government of the Dominican Republic start a lawsuit against all other forms of bachata dance? Do the Dominicans now have a legal arsenal to protect their cultural heritage? The answer to all of these questions is ..

Complicated.

The dance “bachata” has been officially registered in the annals of the UNESCO like this:

“The bachata as a dance style is as passionate as the music to which it is danced to. The dance is based on a rhythm of eight measures. It is danced in couples, using sensual hip movements. The bachata as a dance is learned anywhere from childhood in a spontaneous manner, but the country (the Dominican Republic) also has more than a hundred schools, studies and academies which are committed to passing on the dance to the next generations. “

Considering this definition, you would conclude that dance styles having appropriated the name “bachata” – and not conforming to it’s innate characteristics – really should be banned. But is this true?

After MANY hours of  reading papers on the subject, I finally found the right answer in a file of the Intangible Cultural Heritage of the UNESCO. It says:

“Just as it is the case with the list of the World heritage, there is also a part of an international UNESCO intangible heritage list: the International Representative List of Intangible Heritage of Humanity. The objective of this list is to show the enormous diversity of intangible heritage in the world. The intangible heritage does not have to stay the same, but it may take new forms in time. “

https://www.unesco.nl/nl/dossier/immaterieel-erfgoed

That last sentence is crucial to me when trying to understand its implications. Because the bachata music itself has not remained the same since its inception in 1961. First, there were many changes made to the bachata music on the Dominican Republic. And this process also continued from the ‘90s onward in the United States. The dance has also gone through the same process. So, a lawsuit against Korke and Judith – the inventors of Bachata Sensual – would not be successful on these grounds.

On these grounds, mind you…

Dirty Bachata Dancing!

But many Dominican bachata enthusiasts find Bachata Sensual to have an offensive character in comparison to the traditional way of dancing the bachata. Remember those ‘sensual hip movements’ in the definition? First of all, there has to be a mechanism for defining and/or to empirically determine which way of dancing can be considered ‘sensual’, and which one is ‘sexist’ or even ‘offensive’. This assessment is indeed very ironic for a dance – which at its humble beginnings – was also danced at the bars of many brothels …

But, let’s imagine that the Dominicans can determine empirically the way Bachata Sensual is danced to be offensive to their Immaterial Cultural Heritage. What kind of legal steps can they then take?

WIPO

There is an interesting article on UNESDOC which might give the right answer to this question. It was written by Wend Wendland. He’s a lawyer, with a Master of Laws (LL.M) degree in intellectual property law. Wend practiced as an intellectual property and media law attorney, and is now head of the Traditional Creativity and Cultural Expressions Section, Traditional Knowledge Division, of the World Intellectual Property Organization (WIPO) in Geneva, Switzerland.

You can read the article yourself from page 97 to page 106: 

https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000135863

WIPO works closely with UNESCO with it’s goal to enforce legal protection of the intangible world. As for my question, this segment is very interesting. It’s on page 100. The WIPO focuses among others engaged in:

“[…] prevention of insulting, derogatory and/or culturally and spiritually offensive uses;”

Conclusion

My conclusion after analyzing all options is that it can be hard for the Dominican bachata enthusiasts to legally eradicate Bachata Sensual… 

But it can be done!

My question is: Do we WANT to do this tho?

I will write the answer to this question in my next article. Tomorrow I’ll leave to Den Helder in order to dance the ‘Ataca y La Alemana Bachata Challenge’ together with Amanda and the students of salsa school Happy Salsa 🙂

What’s your opinion about this article? Let me know in the comment section! 🙂

P.S. 

“Nurturing non-material cultural heritage is indispensable for preserving continuity and development of a society, the maintenance of dialogue between the present and the past and for drawing conclusions with a view of the future.” – Ph.Dr. Samanta Kowalska

Bachata Immaterieel Cultureel Erfgoed vs Bachata Sensual

Op 11 december 2019 werd de Bachata officieel geregistreerd in de annalen van de U.N.E.S.C.O. als immaterieel cultureel erfgoed van de Dominicaanse Republiek. 

Van harte gefeliciteerd aan ALLE liefhebbers van de Dominicaanse Bachata wereldwijd! 🙂

Maar wat voor legale gevolgen heeft dit uiterst belangrijke nieuws voor de dansers en de promotors van bijvoorbeeld Bachata Sensual? 

Jarenlange Discussies

In de internationale Afro Latin dansgemeenschap woedt al jarenlang een discussie over Bachata. Over wat het is. Maar vooral over hoe men bachata NIET hoort te dansen. De wijze waarop Bachata Sensual dansers bewegen tijdens hun dans wordt vaak als voorspel en/of als droogn**kerij bestempeld door de meerderheid van de Dominicaanse Bachata liefhebbers. 1 van mijn argumenten was altijd dat de klagers geen ene poot hebben om op te staan, aangezien de regering van de Dominicaanse Republiek het niet eens voor elkaar krijgt om de Bachata als immaterieel cultureel erfgoed te laten verklaren door de U.N.E.S.C.O. Laat staan dat ze Bachata Sensual kunnen onderdrukken, of deze zelfs kunnen verbieden.

Maar nu is dat hen WEL gelukt (dus)…

Kan er nu WEL een verbod komen op Bachata Sensual? En kunnen degenen die deze naam gebruiken officieel worden bestraft?

Kan de regering van de Dominicaanse Republiek een rechtszaak beginnen tegen alle andere vormen van Bachata? Hebben de Dominicanen nu een legaal arsenaal om hun cultureel erfgoed te beschermen? Het antwoord is..

Ingewikkeld.

De dans ‘bachata’ is als volgt officieel vastgelegd in de annalen van de U.N.E.S.C.O.:

“De bachata als dansstijl is even passievol als de muziek waarop het wordt gedanst. De dans is gebaseerd op een ritme van acht maten. Het wordt in koppels gedanst, gebruikmakend van sensuele heupbewegingen. De bachata als dans wordt vanaf de jeugd op een spontane wijze aangeleerd waar dan ook, maar het land (de Dominicaanse Republiek) telt daarnaast meer dan honderd academies, studies en scholen die zijn toegewijd aan het doorgeven van de dans aan de volgende generaties.” 

Als je deze definitie nagaat, dan zou je kunnen concluderen dat dansstijlen die zich de naam ‘bachata’ hebben toegeëigend – en die niet aan deze algemene karakteristieken voldoen – eigenlijk verboden zouden moeten worden. Maar klopt dit wel?

Na eerst urenlang VEEL leesvoer te hebben doorgeplozen ben ik voor de juiste antwoord uiteindelijk bij de dossier over immaterieel erfgoed van de U.N.E.S.C.O. aangekomen. Er staat:

“Net als bij werelderfgoed hoort ook bij immaterieel erfgoed een internationale Unesco lijst: de Internationale Representatieve Lijst van Immaterieel Erfgoed van de Mensheid. Doelstelling van deze lijst is het tonen van de enorme diversiteit aan immaterieel erfgoed in de wereld. Daarbij hoeft een immaterieel erfgoed niet precies hetzelfde te blijven maar mag met de tijd nieuwe vormen aannemen. “ 

https://www.unesco.nl/nl/dossier/immaterieel-erfgoed

Die laatste zin is volgens mij cruciaal in dezen. De bachata is namelijk qua muziekstijl niet hetzelfde gebleven. Eerst zijn er veranderingen aangebracht aan de bachata muziek op de Dominicaanse Republiek zelf, en vanaf de jaren ‘90 is dit ook gebeurd in de Verenigde Staten. En hetzelfde proces heeft de dans ook ondergaan. Dus zou een rechtszaak tegen Korke en Judith – de uitvinders van Bachata Sensual – weinig uithalen op deze gronden.

Op deze gronden…

Vies!

Maar hoe zit het dan met wat veel Dominicaanse bachata liefhebbers vinden van het ‘aanstootgevend karakter’ van Bachata Sensual t.o.v. de traditionele manier om bachata te dansen? Want, ‘sensuele heupbewegingen’ weet je nog? Eerst moet de grens worden vastgesteld van wat ‘sensueel’ is, en wat ‘seksistisch’ of ‘aanstootgevend’. Dit gegeven vind ik trouwens heel ironisch voor een dans die aan haar begin ook werd gedanst in barren die ook als bordelen fungeerden…

Maar stel dat de Dominicanen empirisch kunnen vaststellen dat de manier waarop Bachata Sensual wordt gedanst in hun ogen denigrerend is voor hun immaterieel cultureel erfgoed, wat voor legale stappen kunnen ze dan ondernemen?

WIPO

Er staat een interessant artikel op UNESDOC dat misschien een antwoord kan geven op deze vraag. Het stuk is geschreven door een advocaat die Meester in de Rechten is, en die ook gespecialiseerd is op het gebied van wetgeving op intellectueel eigendom: Wend Wendland. Wend heeft de leiding over ‘the Traditional and Cultural Expressions Section, Traditional Knowledge Division, of the World Intellectual Property Organization (WIPO)” in Geneve, Zwitserland. 

Je kunt zelf het artikel lezen van pagina 97 t/m 106: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000135863

De WIPO werkt nauw samen met de U.N.E.S.C.O. met als doel de legale bescherming van het immaterieel werelderfgoed. Voor wat betreft mijn vraag is het volgende segment interessant. Deze staat op bladzijde 100. De WIPO houdt zich onder anderen bezig met: 

“[…] preventie van beledigende, denigrerende en/of culturele en geestelijk aanstootgevende gebruiken.” 

Conclusie

Na dit alles te hebben geanalyseerd is mijn  conclusie dat het voor de Dominicaanse bachata liefhebbers moeilijk wordt om Bachata Sensual op een legale manier uit te roeien. Maar het kan wel!

Mijn vraag is: WILLEN wij dit ook?

Het antwoord op deze vraag zal ik in mijn volgende artikel schrijven. Straks ga ik naar Happy Salsa in Den Helder om de laatste ‘Ataca y La Alemana Bachata Challenge’ dansles samen met Amanda te geven.

Wat vind je hiervan?

Laat me het weten!  

P.S. 

“Nurturing non-material cultural heritage is indispensable for preserving continuity and development of a society, the maintenance of dialogue between the present and the past and for drawing conclusions with a view of the future.” – Ph.Dr. Samanta Kowalska