The Dutch Afro Latin Dance Championship: What an experience!

This year I was given the opportunity to host the first virtual Dutch Afro Latin Dance Championship, the DALDC. It all started when I became the Dutch Salsa dance champion in the category ‘Master on1’ back in 2017. The next year I was MC-ing the Dutch Salsa Dance Championships together with Annetje Riel, who is the organizer of that event. In 2019 I’ve co-written and also presented the new rules of the competition to the jurors. This year – in 2021 – the international renowned and award winning event producer Eric Lalta of Fantasia Entertainment asked me to host the first DALDC together with Steffie van Kuppevelt, who is one of the CEO’s of Bachata Passion Dance Company, and Annetje Riel who organized the first European Salsa Festivals back in the 90’s. This is a brand-new competition, in which everybody was exploring some new roads because of the Corona Pandemic. Eric and Annetje created this competition so we can all keep dancing, despite the difficult times in this world.

The dancers had the privilege to use the Most Advanced Dance Competition application in the world: Holland is the first country to use this application and to test its success. The application they used made it possible for the dancers to record the video only one time, to give them the feeling of a regular live competition where you also only have one chance to dance. #oneshot

Because the corona rules had recently been eased in the Netherlands, we were fortunately still able to organize a live show for the event. The municipal theater ‘Het Park’ in the city of Hoorn was rented, where all participants got the chance to perform their choreography live in front of a live audience.

Anne Elise Wouters and Sederick ‘Super Salsa’ Short backstage during the first virtual Dutch Afro Latin Dance Chamionships, July 13th, 2021.

Anne Elise Wouters

One of my favorite salsa dancers in the Netherlands, Anne Elise Wouters, also participated at the DALDC, in the Female Salsa Solo Division. I’ve personally seen her growing as a very talented young dancer in Amsterdam. She has lived in New York City for the last 5 years, training and performing with Yamuleé Dance Company, one of the best salsa dance companies in the world. Now she travels the world, performing and teaching all over, to share her passion for salsa dancing with everybody. It is an honor to have had her at this event with us! Want to learn more about her? You can visit her website, her blog and her Instagram page for more info.

What’s Next?

The first DALDC was a fenomenal succes! A great thanks goes to all the participants, the DALDC production crew, the jurors, coaches and all the volunteers who all worked very hard to make this wonderful event possible. Thank you for being the light and hope to all of the Dutch afro latin dance community! At some point we had to stop the amount of viewers wanting to join in on the livestreams. So much poisitive reviews! We’re already busy planning for the next event. And maybe we’ll also come with a pleasant surprise for the international afro latin dance community. Maybe! But in the meantime, I will certainly keep you posted on the latest news. And check the DALDC website of the DALDC once in a while for more recent information.

Que viva la salsa!

International Afro Latin Women’s Day

I first published this article on June 12th, 2010…

Women’s Liberation Movement in Salsa Dance!

“Ladies and Gentlemen” is the common phrase announcers begin with when announcing an act, but in Salsa the roles are always reversed. When announcing a Salsa Dance instructors couple, the announcers start 99% of the time with naming the men first. No wonder: the Salsa Dance teachers and performers submit their names in that specific order.

Sometimes the announcer does not even know the name of the female part of the duo. In such case they are announced as “Male Salsa Dancers’ name & Partner”. If you do not believe this statement, then just go through the long list of hundreds of Salsa Artist duo’s worldwide. The ladies having a prominent role stand on their own. This phenomenon is strange if one considers that more women are taking Salsa Dance classes than men. To properly understand this inaccuracy we will have to take a look at the history of Salsa Dance instruction and the changing role of  female instructors.

History of Women Teaching Salsa   

The first Salsa teachers were Latino men. This fact alone explains a great deal of the ‘problem’. The Cuban Son is the first Salsa Dance style taught by Cuban men outside Cuba. Men have a very dominant role in Cuban Son, which in time evolved into modern Cuban Casino dance. The ladies role was – and still is (!) – to complement the dance of their male partners. Cuban Son evolved into Porto Rican Mambo and LA Style Salsa on1, but the ones responsible for this evolution were all men. In the 1950’s and 60’s, during the ‘Golden Era’ of the Palladium in New York, it was mostly men who took the stage to execute intricate shines. The women wanting to dance Salsa were attracted to the way men – or male Salsa Dance instructors – lead other women when dancing together. Western women asked these Latino men to start teaching Salsa, and they were honored with their roles as ‘mere’ assistants.  Most Salsa Dance choreographers of the Copacabana shows in Cuba and the emerging Salsa show teams were all men. 

It was, oddly enough, a man who converted Salsa dancing to make it more ‘women friendly’, which in turn jump-started the ‘Woman’s Liberation Movement in Salsa Dance’: Eddie Torres.

Woman’s progression from Assistants to International Salsa Instructors 

When Eddie Torres invented his own version of Mambo Dance in the beginning of the 90’s, he intentionally also boosted the role of women in Salsa dancing. The women have a more dominant role in New York Mambo ‘on 2’ Eddie Torres Style. The shines are done in ‘ladies timing’, the women break to the front instead of the men when they start dancing together, and dancing Mambo without the man grabbing the woman’s wrist and hands gave her more freedom to execute her own styling when dancing. The woman became ‘the painting’ and the man became ‘the frame’ instead of the other way around. Some of the former female students of Eddie Torres such as Addie Rodriguez from Razz M’ Tazz Dance Company, New York, started teaching “Ladies Styling” classes in New York, and they also made Salsa Instructional videos for ‘ladies only’. As the role of women grew in the dance, so did the solo Salsa Dance activities of the ladies pioneering in LA Style Salsa on1 such as Joby Vazquez (now Joby Martinez), the self-appointed “Princess of Salsa” Josie Neglia, and Susanna Montero from the U.K.

In this videoclip, the shy and warm-hearted Susanna Montero shows her small Ladies Styling dance routine at the end of a workshop.

Josie Neglia is one of the first female Salsa Dance Instructors having several of her own male partners as assistants. But there is one woman who has been soaring on top of the game for years and inspiring a new generation of female Salsa students to become Salsa Dance instructors themselves: Edie ‘the Salsa Freak’.

Edie, and Women’s Liberation in Afro Latin Dance

The phrase “there is a strong woman behind every successful man” is rule of thumb in the Salsa Dance scene. Most of the successful male Salsa Dance instructors have their assistants to thank for their superior status. Female dancers partner(ed) up with already known and promising male Salsa talents, became their (non-speaking) assistants during their classes, and did all the hard work such as administration, promotion, and networking. This setting can be compared with magicians: the men  present the illusions while their assistants do the hard work making the illusions possible. This was also the case with Edie the Salsa Freak. But she is one of the first international female Salsa instructors to invent Dance Moves for females while partnering. Her drive for achieving a more dominant role of women in Salsa dancing made her go against the basic rule of Partnering Dance – the men lead and the women follow – by teaching women to ‘Back Lead’ ( = women lead the men) with her so called “Highjack” Dance moves. Many of her female students around the world became more obsessed with showing their own Salsa Dance skills when dancing together with a male partner instead of following the lead of their male dance partners. Edie heard the complaints of men, recognized this problem, and fixed it with her invention “Musicality”. Now all women are required to not only follow the man’s lead, but they also have to react accordingly to what the music dictates.

The following video of Edie teaching Basic Ladies Styling is out of synch, but has some great tips.

Edie also made a large step in the Women’s Liberation Movement in Salsa when she came out with her “World’s Best Lead” DVD series: she chose good leads from around the world to teach their ‘magic’ together with her.

Salsa Students deterring the Independence of Women in Salsa

Most Salsa Dance students in the world pay for only one Salsa instructor. If they have to choose between the male or the female Dance Instructor, most of them will choose for the man. It has taken years and hard labor before some Salsa Dance instructors finally acknowledged the role of their assistants and started calling them Salsa instructors. This is also the case with male Salsa instructors giving their female counterparts a voice while teaching Salsa together.

The future of Women in Salsa

There is still a long road up ahead for women. The situation has not changed much. Female international Salsa instructors such as Magna Gopal have a great name because they are not depending on male partners. The new Bachata stars such as Troy & Jorjet still maintain the tradition of putting the men in first place. Jorjet Alcocer is without any doubt a better instructor than Troy Anthony, and he knows it. The male part of the dance couple stays popular when an (international) Salsa instructors pair break up. Luis Vazquez is still popular while his ex-wife Joby Martinez has practically disappeared from the international Salsa Dance arena.

This is a videoclip of Jorjet dancing Salsa as the leader.

The situation will remain the same as long as men lead and women follow when they dance Salsa together.


The international Afro Latin dans scene has grown exponentially in those 10 years. And yet, women still have a long way to achieve a proper dance status.

  • Not long ago the organizers of a Kizomba dance festival decided that women should pay a higher entrance fee than the men in order to solve the shortage of men at the parties.
  • There was also a big scandal concerning Kizomba DJ’s and festival organizers filming their sexual acts with a lady in a car without her consent. They then proceeded to spread this video among themselves on WhatsApp.
  • And a Sensual Bachata dancer had written a blog on Facebook complaining about men who dance Bachata in a very disrespectful manner with women.

And these are only a couple of examples. Do you have more examples?


The number of influential women are growing steadily. In my initial article I omitted to mention Jamie Josephson. She wrote an entire salsa dance syllabus with which has the same structure as the (Ballroom) Latin dances.

The First Afro Latin Promoters Summit was held in Budapest from the 4th until the 6th of September 2019. Nearly all of the participants were men. There was one woman as a speaker: Ania Chagowska of El Sol Warsaw Salsa Festival:

Annetje Riel organized the First European Salsa Congress way back in 1998. Since 2006 she’s organizing the Dutch Salsa Dance Championships. Annetje also runs the official Dutch Salsa Dance Teacher’s education center (SON). Annetje is also a big supporter of ‘All Inclusive Dance’. The competitors at the Dutch Salsa Dance Championships include the Same Sex category, in which women can dance together as couples.


Most women dancing partner dance wish to dance as followers. Many times they are compelled to dance as leaders when there is a shortage of men. And sometimes the women like to lead. To ‘dance as a man’ is a common phrase being used when women mean that they dance in a leaders role. But there are many teachers who are starting to use the terms leaders (or leads) and followers (or follows), which take the gender out of the dance role.

And there’s another movement rearing it’s wonderful head: switch dancing. That is: the switching of dance roles whilst dancing together as a couple. It seems that this trend is gaining some momentum in the Brazilian Zouk dance scene. And I created a dance concept I call the Ocho Dance in which you can switch the dance roles by applying Musicality to make the switch. Here you can see the complete dance tutorial I made together with the ladies of the ‘Ladies Styling and Leading’ salsa dance course of Amanda Torres at Happy Salsa in Den Helder (The Netherlands):     

Everything is now in place for women all around the world to become truly independent afro latin dancers… if they so wish to!

I wish all women a Happy International Women’s Day 2020!

De Wedergeboorte van de Dominican Bachata!

Het jaar was 2002, en het gebeurde tijdens de lunchtijd. Volgens mij waren wij toen op het Stockholm Salsa Congress in Zweden. We reisden in die tijd naar heel veel salsa dans congressen & festivals in heel Europa. En ik dronk alcohol. Heel Veel Alcohol. Dus ben ik veel details vergeten uit die tijd. Maar ik weet wel zeker dat het een Scandinavisch land was.  DJ Alex G van dansschool La Pachanga in Amsterdam was er toen ook bij. Wij waren collega salsa dansdocenten bij de grootste salsa school van Amsterdam en omstreken: La Pachanga. Hij en ik gingen samen met een groepje Amsterdamse dansdocenten en showdansers naar Stockholm om daar dansworkshops te volgen. Deze mensen kwamen voornamelijk uit Curaçao en Colombia.

Tijdens de lunch ging bijna iedereen weg. Iedereen, behalve ons klein groepje Amsterdammers op de dansvloer in de workshop zaal. Een aantal deelnemers – voornamelijk uit Zweden zelf – bleven ook bij ons hangen. Er stond op dat moment niemand achter de draaitafel. Dus Alex haalde 1 van zijn CD’s uit zijn CD mapje en plaatste die in de CD speler. Wij Amsterdammers begonnen meteen te dansen op de zoete klanken die keihard schalden in de bijna lege zaal. De andere gasten keken ons vol bewondering aan. En je kon ook aan ze zien dat ze geen flauw idee hadden van wat we eigenlijk aan het doen waren. Een van hen benaderde mij na ons dansje en vroeg: ‘Wat zijn jullie eigenlijk aan het dansen? Het ziet er ZO leuk uit!” Ik antwoordde:

“Dit is bachata. Uit de Dominicaanse Republiek.”

Dit is mijn 3de en laatste artikel over de Dominicaanse bachata. De bachata is onlangs tot Immaterieel Cultureel Erfgoed verklaard bij de UNESCO. In het eerste artikel heb ik de mogelijkheden van de Dominicaanse Republiek onderzocht om Bachata Sensual op een legale manier te verbieden. Die kun je hier lezen:

En in deel 2 heb ik aan de hand van eerdere ervaringen onderzocht of er redenen zijn te bedenken voor het uitsterven van de traditionele Dominicaanse manier van bachata dansen:

De Bachata Vlam

Bachata was redelijk onbekend in Europa anno 2002. Nu, 18 jaar later, heeft bachata niet alleen haar eigen dansscene ontwikkeld, maar er zijn zelfs meerdere bachata dansstijlen die de revue hebben gepasseerd: Western Traditional (met de zijwaartse basisstap waarvan Troy Anthony volgens eigen zeggen daar zelf ‘schuldig’ aan is!), Urban Bachata, Bachata Moderna, Italo Bachata of Bachatango (Tony Lara), Porno Bachata/Street Bachata (Gabriel & Bego van Factoria de Baile uit Spanje), RodChata (Bachata in Rueda de Casino format van Rodney Aquino), BachaSutra (Bachata gecombineerd met Kamasutra) en Wedstrijd Bachata om maar een aantal te noemen…

Elke nieuwe variant van de dans bachata had 4 belangrijke factoren als ‘zuurstof voor de vlam’ :

  1. De muziek. De evolutie van de bachata versnelde in de jaren ‘90 toen bachata muziek internationaal werd. Eerst door Juan Luis Guerra en daarna door Aventura. De muziek van Aventura uit hun album ‘We Broke The Rules’ uit 2002 (Obsesion!) kende ook de EERSTE verandering in de naam ‘bachata’. Men gaf hun muziek het predikaat ‘Urban Bachata’.
  2. De internationale salsa dans congressen en festivals. Deze hadden een blauwdruk en een formule bedacht die de promotoren van relatief onbekende dansstijlen zeer succesvol kunnen toepassen.  
  3. De dans achtergronden van deze danspioniers & vernieuwers. De salsa scene evolueerde snel door de toenemende deelname van mensen met een andere dans vooropleiding dan salsa. Eerst waren het de Stijl- en Latin dansers die de salsa veranderden naar hun eigen imago. Vervolgens gingen die salseros en salseras naar de ‘roots’ van salsa: Afro Cubaans dansen. En in de tussentijd kwamen steeds meer dansers met een (jazz/modern) ballet dansachtergrond de internationale salsa scene verrijken met hun superieure danstechnische vaardigheden.
  4. De populariteitswedstrijd. De dans ontwikkelde zich voornamelijk door de respons van de betalende klanten. Welke dansmoves krijgen het meeste applaus tijdens de shows en wedstrijden? Welke internationale dansdocenten produceren de meest aantrekkelijke dansmoves? Welke internationale dans docenten en choreografen hebben goede didactische vaardigheden? Welke hebben hun dansstijl op een degelijke wijze weten te standaardiseren? En welke docenten kunnen hun producten het beste aan de man brengen d.m.v. dans instructie video’s, DVD’s, YouTube, Instagram, Online Tutorials en andere social media?    

Het Vuur van Bachata Sensual

De bachata dansstijl die de grootste impact tot nu toe heeft gehad in de Westers georiënteerde Afro Latin dans scene is de Bachata Sensual. Deze is bedacht door de Spanjaarden Jorge ‘Korke’ Escalona Vazquez en Judith Cordero. Ik leid uit het volgende interview af dat Korke bachata begon te dansen net een jaar voor onze avontuur in Stockholm. In 2001. En Judith begon pas in 2008 met bachata. Beiden zijn daarvoor apart van elkaar met Salsa dansen begonnen. 

Korke begon in 2004 met bachata danslessen te geven. Bachata werd aan het begin van de jaren ‘00 alleen als onderdeel van salsa festivals geëxploiteerd.  Echter, de vraag naar ‘meer bachata’ bleef groeien. In 2008 is de eerste volledige internationale bachata festival in Sydney Australië georganiseerd. In Sydney. Australië. Niet op de Dominicaanse Republiek, maar in Sydney, Australië. Waar nu al wekenlang grote bosbranden woeden….

Maar goed. Alle bachata experimenten sneuvelden beetje bij beetje, tot er maar 4 overbleven: de Dominicaanse Bachata, Bachata Fusion/Moderna, Wedstrijd Bachata en Bachata Sensual. Wedstrijd Bachata is een combinatie van Bachata Sensual, wedstrijd Latin dansen en Salsa Cabaret. Zie hier Matteo & Federica in actie. Zij zijn de winnaars van de bachata danswedstrijd die werd gehouden tijdens de Bachata Day Congress 2019 in Milan, Italie.

De Vurige Afkeer voor Bachata Sensual

Veel mensen die liefhebbers zijn van de Dominicaanse manier van bachata dansen hebben een grote afkeer voor Bachata Sensual gekregen. Maar waarom dan? Laten we als voorbeeld 2 grote Bachata Sensual legenden nemen: Daniel & Desiree, ook uit Spanje. Dit is een demo die ze dansten tijdens het Parijs Bachata Festival 2019:

De voornaamste kritiekpunten zijn:

  • De dans ziet eruit alsof ze aan het droogn**ken zijn,
  • Er is bijna tot geen bachata dansen te zien,
  • Ze hebben geen respect voor de Dominicaanse cultuur,
  • Ze weten niets over de Dominicaanse bachata,
  • Het ziet er gewoon niet uit,
  • Ze zouden dit eigenlijk geen bachata mogen noemen,
  • Ze dansen op deze manier omdat ze Dominicaanse bachata te moeilijk vinden,
  • Ze zouden Bachata Sensual moeten verbieden.

De Lont in het Bachata Kruit Steken

De komiek en Youtuber Danny Pérez – dat onder het pseudoniem ‘Destino Positivo’ (Positieve Lotsbestemming) opereert – heeft vorig jaar deelgenomen aan de populaire danswedstrijd Dancing With The Stars in Costa Rica samen met zijn professionele danspartner Yessenia Reyes. Ze hebben op 3 november 2019 de halve finale bereikt. Maar hun bachata dans optreden van een paar dagen daarvoor bleek hen de nek om te hebben gedraaid. 

Hoe dan?

Op 27 oktober hebben ze Dominican Bachata gedanst. Niet raar aangezien Destino geboren en getogen is op de DR. Met name 1 van de juryleden genaamd Alex Costa had kritiek op hun dansstijl. Meneer Costa zei dat de danskoppel de bachata niet heeft gedanst zoals de bachata gedanst HOORT te worden: op de Europese Sensual manier. En dus niet op de Dominicaanse wijze zoals ze dat WEL hebben gedaan. Daardoor kregen ze toen bar weinig punten van de jury, waardoor hun gemiddelde ineens zakte. Verder hebben de juryleden gezegd dat het hun werk is om een oordeel te vellen op hun dans, en dat Destino deze hoort te respecteren. De dag daarna, dus op 28 oktober –  heeft ‘Meneer Positief’ een ‘rant’ video als antwoord geupload op zijn YouTube kanaal en op zijn Facebook pagina. Maar hij is wel slim genoeg geweest om helemaal niets te melden over de jury, de organisatie van DWTS of wat er de dag daarvoor is gebeurd. Het is in het Spaans, dus zal ik de kernpunten voor jou enigszins vertalen. Destino zegt:

Er zijn een aantal mensen die zowel bedrogen als in de war zijn.

De bachata is op de Dominicaanse Republiek geboren. Het wordt daar gecomponeerd. Het wordt daar gekruid. De dans werd daar uitgevonden. 100% van alle bachata zangers zijn Dominicanen. Ik geloof dat er geen 1 bachata zanger is die GEEN Dominicaan is! De muziekgenre is 100% Dominicaans! 

Een aantal Dominicanen zijn zelf schuldig aan de verspreiding van de Bachata Sensual. 

Persoonlijk vind ik Bachata Sensual heel erg mooi om te zien, maar het is in Europa door Europeanen uitgevonden omdat de Europeanen de vaardigheid en de snelheid missen om de Dominicaanse bachata te kunnen leren. 

De Dominicaanse bachata wordt met energie en met passie gedanst. Je danst zoals je wilt, want het is op deze manier dat wij het hebben uitgevonden. Het is op deze manier dat wij het beleven en ervan genieten.

Maar door de danswedstrijden in Europa hebben ze Bachata Sensual uitgevonden, en de mensen zijn voorgelogen! Ze denken dat DAT de echte bachata is! Dat je het zo hoort te dansen: met elegantie. NEE! Dat is een LEUGEN!

Als je op die manier op de Dominicaanse Republiek gaat dansen, dan zullen ze je raar aankijken. ‘Wat doen ze? Wat zijn ze aan het dansen?’ Want op de DR kent niemand die bachata dansstijl! Het wordt daar echt niet gedanst! Voor ons heeft het geen enkel betekenis! Want wij dansen de bachata niet op die manier. Wij dansen bachata met het het hart! Zoals men het VOELT! Want zo werd de bachata gevormd op de Dominicaanse Republiek!

Maar het is onze eigen schuld (Dominicanen), omdat wij hebben toegestaan dat andere nationaliteiten onze muziek op hun eigen manier commercialiseren. Daarom heb ik zoveel bewondering voor de Cubanen. De Cubanen zetten hun eigen dansstijl vast waar ze ook maar terechtkomen. Ze zetten hun Cubaanse Salsa vast. En de hele wereld moet zich aanpassen aan hun Cubaanse Salsa! 

Nee. Wij hebben toegestaan dat zelfs wij – als Dominicaan zijnde –  in het buitenland raar worden aangekeken wanneer we onze eigen bachata dansstijl dansen. ‘Nou, ze kunnen niet dansen,’ zegt men dan. Dan lijken wij Dominicanen raar wanneer we bachata dansen!

Let op, Dominicaanse Republiek! Laten wij onze eigen muziek commercialiseren, en ook hoe het gedanst wordt! Want wij zijn echt Dominicanen! En wij moeten aan de wereld laten zien HOE de bachata hoort te worden gedanst! Op ONZE manier! 

Ik heb niets tegen de mensen die geld verdienen met Bachata Sensual. Het is heel erg leuk en mooi, maar voor mij is het geen bachata.

De statistieken van deze YouTube video rant zijn indrukwekkend, maar niets vergeleken met hoe deze op Facebook heeft gepresteerd: meer dan 2,7 miljoen (!) weergaven. 35 duizend keer geliked. 4,7 duizend opmerkingen… 



Solo hay una bachata y se llama DOMINICANA

Solo hay una bachata y se llama DOMINICANA, la bachata para los dominicanos es una cultura, la “bachata sensual” en República Dominicana no existe.Mi Instagram👉🏿

Posted by Destino on Monday, October 28, 2019

Ik zal hier niet eens ingaan op hoeveel van deze punten meneer ‘Positivo’ ongelijk heeft. Maar toch wil ik 1 dingetje adresseren. Onze eigen Bachata Passion danst zowel Dominican Bachata als Bachata Sensual. Ze hebben zelfs hun eigen ‘BP Stijl’ bachata. En er zijn steeds meer choreografen van internationale Sensual Bachata dansgroepen die ook Dominican bachata in hun choreo’s verwerken. En deze muziek dan?

Evolutie gedreven door aantal kliks

Mijns inzien wordt alle kritiek op Bachata Sensual voornamelijk veroorzaakt door de grote aandacht die deze zeer jonge dansstijl krijgt in het Westen als je deze vergelijkt met de Dominicaanse bachata. Je krijgt natuurlijk ook de poppetjes aan het dansen wanneer Bachata Sensual ineens de norm wordt bij juryleden die bachata danswedstrijden jureren in Latijns Amerika en in het Caribisch Gebied.

Maar… HOE kan dat nou?

Toen ik die video van Daniel en Desiree had gekeken (op 2 januari 2020) hadden er 75.532 mensen naar gekeken. Op 3 januari (s nachts) waren dat 79.491 mensen. En in de middag waren dat 82.936 views!  De video was op 25 november 2019 geupload. Als je door de YouTube playlist van Parijs Bachata Festival scrollt, dan zie je geen 1 film van Dominicaanse bachata dansen. 

Geen 1! 

Ik heb de HELE artiestenlijst doorgepluisd van PBF 2019. Er waren er 38 artiesten/acts op de lijst, met ‘more coming soon’. Van die 38 waren Anthony & Carla (ook bekend van de Fiesta Deluxe feesten van DJ Bripa hier in Nederland), Gaby & Estefy en Will MP de ENIGEN die de Dominicaanse bachata vertegenwoordigen op dit grote festival. Dat zijn er maar 3 (!) die Dominican Bachata dansen en daar ook workshops in kunnen geven. Ik zeg ‘kunnen geven’, want ik weet niet of ze dat daadwerkelijk gedaan hebben. Waarom niet? Omdat geen 1 van hen in de YouTube lijst voorkomt als je hun namen met daarachter ‘bachata workshop paris bachata festival 2019’ intikt. 

Neem nu de ‘koningin van de Dominicaanse bachata dans’ Jorjet Alcocer als voorbeeld. Haar video van haar demo na haar workshop Dominican footwork bij de Bachata French Kiss Festival 2019 heeft op 3 januari s’nachts ‘maar’ 6.130 kijkers gehad. Op 3 januari in de middag: 6.154 kijkers. En nu komt het: de video werd op 12 juni 2019 geupload. Dat is dus meer dan een half jaar geleden…

Ataca y La Alemana Te Extraño YouTube Video 

De YouTube videoclip van Ataca y La Alemana ‘Te Extrano’ die werd geupload in mei 2008 vormde naar mijn mening het keerpunt voor bachata dansen . Bachata veranderde toen van subcultuur van de internationale salsa scene naar de onafhankelijke bachata scene dat het nu is. Daarvoor hadden Troy Anthony & Jorjet Alcocer de heerschappij over de internationale bachata dans scene. Met Dominican Bachata. Zie hier een video van hen in 2007 met uitleg over hoe je Dominican bachata wel hoort te dansen, en ook wat niet wenselijk is. Op het moment dat ze deze video hadden gemaakt waren ze al 15 jaar (!) aan het dansen:

In een interview dat gedaan werd door Bachata NL in Amsterdam op 9 februari 2014 vertelt Jorge ‘Ataca’ Burgos van Island Touch Dance Company (in gezelschap van zijn zakelijke partners Tanja Kesinger en ‘El Tiguere’) hoe deze wereldhit tot stand kwam:

‘We hebben dat nooit verwacht. Het is grappig, want dat weekend hebben wij een salsa demo gedanst, want dat was eigenlijk waar wij ons op hadden gericht op dat moment. En we hebben een bachata show gemaakt omdat we een show nodig hadden om bij dat evenement binnen te komen. Dus zeiden we: “OK. Dit is onze bachata show, maar laten we ook een salsa demo doen.”En we hebben beide video’s geplaatst, denkend dat de salsa video de meerderheid van de aantal weergaven zou krijgen, maar het was eigenlijk het tegenovergestelde. De bachata video begon de meeste kijkers aan te trekken. En dat is wanneer we ons realiseerden dat dat dat de richting was die we moesten kiezen.’

Kijk zelf maar vanaf 2.36 minuten:

Ik weet het niet zeker, maar ik vermoed dat dit de salsa show is waar Ataca het over had. Hoe dan ook: deze leuke salsa dans choreo van Ataca y La Alemana werd niet zoveel bezichtigd als hun bachata choreo van hetzelfde jaar: 

De Dominican Bachata als een Phoenix laten herrijzen in de Westerse Afro Latin dans gemeenschap door:

1. Mentaliteitsverandering

De mensen die van Dominican bachata dansen houden kunnen kiezen om begrip en empathie te tonen voor de Bachata Sensual dansers. Om begrip te krijgen is het handig als de Dominican bachata dansers nagaan of de Bachata Sensual dansers echt niets afweten van de Dominicaanse cultuur. Of dat ze inderdaad Dominican bachata te moeilijk vinden. Kennis vergaren door empirisch onderzoek. VRAGEN stellen, dus.

Wat ook helpt is de ‘iedereen is anders, en dat is OK’ mentaliteit eigen te maken. Bijvoorbeeld:als hetero vrouw/man kun je ervan walgen wanneer je 2 vrouwen/mannen midden op straat ziet tongzoenen, maar je gunt het hen en je respecteert hen. Want ze zijn OK zoals ze zijn, en ze hebben dezelfde recht als jij om gelukkig te zijn. Leven en laten leven! Maar ik kan me goed voorstellen dat dit Westers links liberaal concept heel erg moeilijk kan zijn voor een bevolking dat een hele discussie voert over de vermeende homoseksuele geaardheid van Prince Royce…

Een goede (basis) onderwijs is een MUST. Een goed onderwijssysteem helpt meestal goed tegen zaken als stereotypering, xenofobie en een chronisch gebrek aan kritisch denkvermogen. Over onderwijs gesproken: dit is een goed artikel over de Denen die empathie als verplicht vak in het lager onderwijs heeft geïntroduceerd:

Kijken naar de balk in de eigen ogen. Sommige bachata liedjes zijn eigenlijk illegale covers van populaire Colombiaanse Vallenato en Cumbua liedjes. De Vallenato wordt ook beschermd als Immaterieel Cultureel Erfgoed bij de UNESCO… 

2. Een Jaarlijkse World Bachata Festival in Santo Domingo, Dominicaanse Republiek! 

In mijn vorige artikel heb ik het over de 1ste World Salsa Congress in San Juan Puerto Rico (1997) gehad. Puerto Rico is daardoor een soort van Mekka geworden voor alle salsa dansers wereldwijd. Mijn voorstel is om hetzelfde te doen, maar voor bachata. En dan op de Dominicaanse Republiek! Bijna alle ingrediënten zijn aanwezig om een hete bachata soep te koken:

a. De “1st Latin Dance Promoters Summit” werd gehouden in Boedapest van 4 t/m 6 september 2019. Dit was de eerste vergadering van een stuk of 10 grote Afro Latin dans festival en congres organisatoren. Hun doel: intensieve samenwerking. Hun slogan: ‘Uniting the world through dance’.

b. Ik ben van mening dat zij een leidende rol hierin kunnen hebben om de 1st World Bachata Festival succesvol te organiseren.Er zijn genoeg Dominican bachata dans experts en organisatoren buiten de Dominicaanse Republiek die ook een leidende rol hierin kunnen hebben. Ik noem bijvoorbeeld de organisatoren van de dominicaanse bachata festivals zoals Sammy ‘El Magico’, internationale dominican bachata sterren zoals Troy Anthony & Jorjet Alcocer, organisatoren van bachata festivals op de DR zelf zoals Vesa Parkkari (de ‘Ambassadeur van de Bachata’ en organisator van de eerste Dominican Republic Bachata Festival op de Dominicaanse Republiek en Europese bachata dansdocenten & kenners van de DR zoals de Nederlandse Nucita de los Santos Vasquez van Leuveren die de ‘Dominican way of life’ op de DR zelf en hier in Europa verkoopt. En natuurlijk Adam Taub, die zowel een danser als een bachata dans historicus is. Belangrijk: de Dominicanen zelf erkennen Adam als een expert. Zie hier een YouTube video van hem met daarin 7 vrouwen die de Dominicaanse bachata dansen. Op 5 januari 2020 was het 72.321 keer bekeken, en het werd op pas op 11 december 2019 geupload. Niet slecht voor minder dan een maand tijd!

c. In plaats van alleen maar een weekend zouden de mensen van punt 1 en 2 beter een hele week kunnen organiseren. Naast het dansen zelf krijgen de deelnemers dan ook lezingen over de geschiedenis van de dans, en feesten met daarbij concerten van de grootste bachata artiesten. Een belangrijk onderdeel van het pakket is de ‘Sightseeing & Dominican Experience Dance Trips’. En vooral: GRATIS toegang voor de lokale bevolking! Geldelijke bijdragen worden gedoneerd aan de bachata dansscholen terplaatse en er worden workshops voor hen georganiseerd ter bevordering van hun didactische vaardigheden (Bachata Teacher’s Seminars). Projecten voor goed onderwijs worden actief gesteund zoals Engelse lessen, administratie en het gebruik van social media als reclamemiddel. Lokale media zoals de nationale radio en TV kanalen worden actief bij het festival betrokken. De Dominicaanse bachata dansstijl wordt gecanoniseerd. Maar in plaats van de andere bachata dansstijlen te discrimineren zorgen de organisatoren ervoor dat ALLE bachata dansstijlen gevierd worden en een prominente plek krijgen. Er worden dus workshops & shows in al deze bachata stijlen gegeven. De bedoeling is dat wanneer de buitenlandse deelnemers (dansdocenten, choreografen en showdansers) teruggaan naar hun eigen landen, dat ze dan de basis van al deze stijlen beheersen. Het resultaat zal zijn dat al deze vormen bekend en gerespecteerd worden. Dat er geen beste manier is om bachata te dansen, maar dat er ‘voor ieder wat wils’ bachata ontstaat.

3. Bachata © 

Als het goed is hebben jullie gezien dat ik de bekende bachata dans video van Ataca y La Alemana van 2008 niet in mijn artikel heb verwerkt. Waarom niet? Omdat er een © staat achter de titel van de YouTube video staat met een waarschuwing in de omschrijving. Copyright dus. Ik kan de video niet gebruiken zonder eerst toestemming te vragen – en deze te krijgen (!) – van de eigenaren van de video. Hetzelfde geldt ook als ik Zumba © of Salsation ©  danslessen zou willen geven. Dat gaat niet zomaar. Dus misschien is het inderdaad een goed idee voor de regering van de Dominicaanse Republiek om de bachata als dans te patenteren. Maar om dat te bereiken moet wel een degelijke organisatie achter het merk ‘bachata’ staan: juridisch dichtgetimmerd, technisch zeer bekwaam en een expert in product exploitatie. Deze zou de Dominicaanse overheid zelf kunnen regelen met behulp van adviseurs en andere experts. Ze zouden bijvoorbeeld advies kunnen vragen aan Ataca y La Alemana van Island Touch Dance Academy ©  !  

Island Touch Dance Academy ©  als Model

Ataca vertelde ook in dat interview in 2014:

‘Er zijn zoveel dingen die we willen vanuit het perspectief van onze onderneming en van onze persoonlijke perspectieven. We willen gewoon de beste bachata bedrijf zijn die we kunnen worden! […] We willen goede dansers ontwikkelen, speciale instructeurs, goede materiaal en goede choreografieën bieden. […] JA! We willen teams over de hele wereld, we willen online lessen geven, we willen evenementen over de hele wereld organiseren. We willen werken met kinderen. Er zijn zoveel verschillende dingen die we willen doen! En dat is slechts een kleine opsomming van alles wat we eigenlijk aan het opzetten zijn voor de toekomst.’

Dat was dus in 2014. Nu, 6 jaar later, heeft Island Touch Dance Academy © al deze doelen allang bereikt. Kijk zelf maar 

Aanstaande donderdag zal ik Amanda Torres assisteren bij haar 2de bachata danscursus ‘Ataca y La Alemana Dance Style’. Amanda heeft het online docenten programma aangeschaft en is door hen gecertificeerd. Island Touch Dance Company werkt samen met World Mastery voor deze online dansinstructie programma’s:
Nita Loeffen van Bachata Fuego geeft danslessen in Ataca y La Alemana hun bachata dans choreografie. En DJ Tinta geeft ook bachata danslessen vanuit de officiële syllabus van Ataca y La Alemana.

En vergeet niet dat ik nu alleen maar praat over wat er hier in Nederland gebeurt. Maar Island Touch is WERELDWIJD bezig!


De Dominicaanse manier van bachata dansen kan internationaal (weer) tot grote hoogten komen als alle partijen die in dit artikel genoemd zijn samen met anderen zouden samenwerken ‘to Make Dominican Bachata Great Again!’

En passant kunnen deze oplossingen ook als blauwdruk worden gebruikt voor de Kizomba vs Urban Kizz probleem (de 1ste World Kizomba Festival in Luanda, Angola), de Cubaanse Salsa vs de Amerikaanse stijlen (de 1ste World Cuban Salsa Festival in Havana, Cuba) en voor de Braziliaanse Zouk vs de Frans Caribische Zouk (de 1st World Zouk Festival in Basse Terre, Guadeloupe).

We zijn tot het einde gekomen van mijn trilogie en ook van deze superlange artikel. Er is veel onderzoek gedaan en ik ben blij met het resultaat. Hopelijk vond jij het leuk. Als dat zo is, dan wil ik je vragen of je anderen naar dit artikel wilt verwijzen die niet alleen maar problemen aankaarten, maar die ook geïnteresseerd zijn in praktische oplossingen.

Y que viva la bachata de todos los estilos! ( En lang leve de bachata van alle stijlen!)   


In part 1 I talked about the possibility of the Dominican government banning the Bachata Sensual by means of a lawsuit. You can read that here.

And now: What interest do the Dominicans have in protecting the popular Dominican way of dancing Bachata? Is there more to this?


I recently interviewed Francisco Vazquez, the inventor of LA Style Salsa on1. I did this as part of his promotion for the Holland Salsa Bachata Fest 2020. Francisco was totally lyrical about the ‘Curaçao Style Salsa’ that he discovered here in the Netherlands in the early ’00s. He explains that this way of salsa dancing is actually our ‘roots’. And that I shouldn’t forget that. See for yourself from 14.32 minutes:

Intervieuw with Francisco Vazquez promoting the Holland Salsa Bachata Fest 2020

But ‘Curaçao Stijl Salsa’ – what we here in the Netherlands also refer to as ‘Salsa Rechts Voor’ – is virtually extinct in 2019. Anyway, it is no longer the dominant salsa style here in the Netherlands. Not even on Curacao where it originated! After the introduction of the LA Style Salsa on1 and the New York Mambo on2 in the Netherlands (by Annetje Riel and Marlon Castillo from 1998) it went quickly downhill with the Curaçao Style Salsa.

Besides that you also had what I affectionately call ‘Zouk Salsa’. This dance style conceived by Claudio Gomes is actually an amalgamation of Cuban/Antillian Style Salsa with dance movements from the Brazilian Lambada and Zouk! See here the 1st Dutch salsa dance instruction video from Zouk Salsa!

Claudio Gomes and the Netherlands’ first Salsa Dance Instructional Video ‘Zouk Salsa’

The following video clip is a short summary of the 1st Open Salsa Dance Competition, held in Zandvoort (1995). In it you can see the various dominant salsa dance styles in the Netherlands: Curaçao Style Salsa and ‘Zouk Salsa’ by Claudio Gomes:

1st Dutch Open Salsa Dance Championships 1995

Besides that you also see a bit of Merengue Showdancing during that contest. Merengue show also slowly died out in the Netherlands in the 90’s. Euro Latinos D.C. – the first semi professional Afro Latin show team of the Netherlands – was one of the last groups to dance Merengue. See here a video with a long show with Salsa Rechts Voor and Merengue Showdansen by Euro Latinos D.C.:

Why are these dance styles (almost) extinct?

Because most of us (me too!) were completely captured by the newly introduced (Western orientated) dance styles,
because we didn’t pass on the dance to the next generations, and
because these original dance styles were only a small part of the rainbow of dance styles that already existed such as folkloric dances and other Caribbean and Latin American dance forms.

But the Dominican Bachata has been immensely popular in the Dominican Republic and beyond for years. Her popularity continues to grow. So why should the world protect the Dominican Bachata?


In 1997, the 1st World Salsa Congress was held in San Juan Puerto Rico.

That’s when many salsa dancers from all over the world came together for the first time to learn and enjoy each other. One of the most important things the organization has done is to canonize the Puerto Rican style of Salsa dancing – and especially the variant that Eddie Torres recorded (New York Style Mambo on2). This is clearly said in the following video from 0.52 minutes.

1st World Salsa Congress Puerto Rico 1997

This standard was then blindly adopted by all those present. This new style ‘salsa dancing in lines’ was then spread in the countries of origin by these salsa pioneers. Others like the great promoter Albert Torres copied this successful formula of days long dance congresses and festivals with 1 or 2 salsa styles as a theme and applied it to most continents, countries and cities. This has been the beginning of the international Afro Latin dance industry. In the process of globalization of Afro Latin dance, some of the original dance styles were lost.

Have you ever heard of Israeli Style Salsa? Edie The Salsa Freak once told me of its existence during one of her dance workshops in the early ’00s. But I’ve never seen it myself. She explained that they danced on1, but that the followers never stepped backwards on the 1. Always forwards, so to their partners. I can’t find the dance anywhere online…

Since the other Bachata dance styles worldwide are growing faster than the original Dominican Bachata, it is not surprising that the Dominicans think that their dance style is increasingly being supplanted by what they see as an ‘abomination’. And on the other hand, the Dominican Republic also has much to fear from the undiminished popularity of Reggaeton among young people. Especially the woman-unfriendly lyrics and the very explicit way of dancing are attracting more and more young people. As a result, they lose more and more interest in the traditional bachata. The same development can be seen, for example, in Cuba, where the Son is increasingly becoming a dance for the elderly and for the tourist industry on the island. International artists and DJs continue to experiment with Bachata. The bachata remixes of Pop and R&B music are gaining market share. There are now even Bachata Remix parties! See here a list of DJ Tronky’s best bachata remix music:

Conclusion: Enough reasons to protect the Dominican way of bachata dancing!

In preparation of this article, some of my friends on Facebook and I had a nice discussion. I would like to thank them for their invaluable contributions: Nadia, Yaya, Remy, Mariska, Mechteld, Roy, Romy, Nucita, Valentino, Pascal, Patrick, Froukje, Robert, Robin, Angelique, Gerald and Gilbert:

In my last article of this series I will propose a nice solution which the lovers of the Dominican bachata will hopefully pick up and put into practice 🙂

Thank you in advance for your reactions to this article. Please feel free to join the discussion under the last link.

Y que viva la bachata!!!


In deel 1 heb ik het gehad over de mogelijkheid van de Dominicaanse overheid om de Bachata Sensual te verbieden met behulp van een rechtszaak. Dat kun je hier lezen.

En nu: Welk belang hebben de Dominicanen in het beschermen van de populaire Dominicaanse manier van Bachata dansen? Zit er meer hier achter?  


Onlangs heb ik een interview gedaan met Francisco Vazquez, de uitvinder van LA Style Salsa on1. Dit deed ik als onderdeel van zijn promotie voor de Holland Salsa Bachata Fest 2020. Francisco was helemaal lyrisch over de ‘Curaçao Style Salsa’ dat hij begin van de jaren ‘00 hier in Nederland ontdekte. Hij legt uit dat deze manier van salsa dansen eigenlijk onze ‘roots’ zijn. En dat ik dat niet moest vergeten. Kijk zelf maar vanaf 14.32 minuten:

Interview Francisco Vazquez, inventor LA Style Salsa on1

Maar ‘Curaçao Stijl Salsa’ – wat wij hier in Nederland ook aanduiden als ‘Salsa Rechts Voor’ – is nagenoeg uitgestorven anno 2019. Het is sowieso niet meer de dominante salsa hier stijl in Nederland. Zelfs niet op Curaçao waar het is ontstaan! Na de introductie van de LA Style Salsa on1 en de New York Mambo on2 in Nederland (door Annetje Riel en Marlon Castillo vanaf 1998) ging het snel bergafwaarts met de Curaçao Style Salsa.

Daarnaast had je ook wat ik liefkozend ‘Zouk Salsa’ noem. Deze dansstijl die bedacht werd door Claudio Gomez is eigenlijk een samenvoeging van Cubaans/Antilliaanse Stijl Salsa met dansbewegingen uit de Braziliaanse Lambada en Zouk! Zie hier de 1ste Nederlandse salsa dans instructie Instructie video van Zouk Salsa!

Instructional Dance Video ‘Zouk Salsa’ by Claudio Gomez

De volgende videoclip is een korte samenvatting van de 1ste Open Salsa Danswedstrijd, gehouden in Zandvoort (1995). Daarin zie je de verschillende dominante salsa dansstijlen in Nederland: Curaçao Style Salsa en ‘Zouk Salsa’ van Claudio Gomez: 

Dutch Open Salsa Dance Championships 1995

Daarnaast zie je ook een beetje Merengue Showdansen tijdens die wedstrijd. Merengue show stierf ook langzaam uit in Nederland in de jaren ‘90. Euro Latinos D.C. – de eerste semi professionele Afro Latin showteam van Nederland – was 1 van de laatste groepen die Merengue danste. Zie hier een video met een lange show met daarin Salsa Rechts Voor en Merengue Showdansen van Euro Latinos D.C.:

Waarom zijn deze dansstijlen (nagenoeg) uitgestorven?

  1. Omdat de meesten van ons (ik ook!) helemaal werden bevangen door de nieuw geïntroduceerde (Westers georiënteerde) dansstijlen,
  2. omdat wij de dans niet hebben doorgegeven aan de volgende generaties, en
  3. omdat deze originele dansstijlen maar een klein onderdeel vormden van de regenboog aan dansstijlen die er al bestonden zoals folkloristische dansen en andere Caribisch en Latijns Amerikaanse dansvormen.

Maar de Dominicaanse Bachata is al jarenlang immens populair op de Dominicaanse Republiek en daarbuiten. Haar populariteit blijft alleen maar groeien. Dus waarom moet de wereld de Dominicaanse bachata beschermen?


In 1997 werd de 1ste Wereld Salsa Congress gehouden in San Juan, Puerto Rico.

Toen zijn er veel salsa dansers van over de hele wereld voor het eerst samengekomen om van elkaar te leren en van elkaar te genieten. 1 van de belangrijkste dingen die de organisatie heeft gedaan is de Puerto Ricaanse stijl van Salsa dansen – en met name de variant daarvan die Eddie Torres heeft vastgelegd (New York Style Mambo on2) – te canoniseren. Dit wordt duidelijk gezegd in de volgende video vanaf 0.52 minuten.  

1st Puerto Rico World Salsa Congress 1997

Deze nieuwe semi standaard werd toen klakkeloos overgenomen door alle aanwezigen. De nieuwe ‘salsa dansen in lijnen’ werd vervolgens in de landen van herkomst verspreid door deze salsa pioniers. Anderen zoals de grote promotor Albert Torres hebben deze succesvolle formule van dagenlange dans congressen en festivals met 1 a 2 salsa stijlen als thema gekopieerd en op de meeste continenten, landen en steden toegepast. Dit is het begin geweest van de internationale Afro Latin dans industrie. Daarbij sneuvelden een aantal van de originele dansstijlen tijdens het proces van globalisering van de Afro Latin dans.

Heb je ooit van Israeli Style Salsa gehoord? Edie The Salsa Freak heeft mij ooit van het bestaan daarvan verteld tijdens 1 van haar dansworkshops aan begin van de jaren ‘00. Maar ik heb het zelf nooit gezien. Ze legde uit dat ze on1 dansten, maar dat de volgers nooit naar achteren stapten op de 1. Altijd naar voren, dus naar hun partners toe. Ik kan de dans nergens online vinden…

Aangezien de andere Bachata dansstijlen wereldwijd sneller groeien dan de originele Dominicaanse Bachata is het niet gek dat de Dominicanen denken dat hun dansstijl steeds meer verdrongen wordt door wat zij zien als een ‘abominatie’. En aan de andere kant heeft de Dominicaanse Republiek ook veel te vrezen van de niet afnemende populariteit van Reggaeton onder de jongeren. Vooral de vrouwonvriendelijke teksten en de zeer expliciete manier van dansen trekt de jongeren steeds meer aan. Daardoor verliezen ze steeds meer interesse in de traditionele bachata. Dezelfde ontwikkeling zie je ook bijvoorbeeld op Cuba, waar de Son steeds meer een dans wordt voor de ouderen en voor de toeristenindustrie op het eiland. Internationale artiesten en DJ’s blijven experimenteren met Bachata. De bachata remixes van Pop en R&B muziek krijgen een steeds grotere marktaandeel. Er zijn nu zelfs Bachata Remix parties! Zie hier een lijst van DJ Tronky zijn beste bachata remix muziek:   

Conclusie: Er zijn meer dan genoeg redenen dus om de Dominicaanse manier van bachata dansen te (willen) beschermen!


Als voorbereiding op dit artikel hebben een aantal van mijn vrienden op Facebook en ik een leuke discussie gehad. Ik wil ze bij deze bedanken voor hun onschatbare bijdragen: Nadia, Yaya, Remy, Mariska, Mechteld, Roy, Romy, Nucita, Valentino, Pascal, Patrick, Froukje, Robert, Robin, Angelique, Gerald en Gilbert:

Bachata Immaterieel Cultureel Erfgoed vs Bachata Sensual

Op 11 december 2019 werd de Bachata officieel geregistreerd in de annalen van de U.N.E.S.C.O. als immaterieel cultureel erfgoed van de Dominicaanse Republiek. 

Van harte gefeliciteerd aan ALLE liefhebbers van de Dominicaanse Bachata wereldwijd! 🙂

Maar wat voor legale gevolgen heeft dit uiterst belangrijke nieuws voor de dansers en de promotors van bijvoorbeeld Bachata Sensual? 

Jarenlange Discussies

In de internationale Afro Latin dansgemeenschap woedt al jarenlang een discussie over Bachata. Over wat het is. Maar vooral over hoe men bachata NIET hoort te dansen. De wijze waarop Bachata Sensual dansers bewegen tijdens hun dans wordt vaak als voorspel en/of als droogn**kerij bestempeld door de meerderheid van de Dominicaanse Bachata liefhebbers. 1 van mijn argumenten was altijd dat de klagers geen ene poot hebben om op te staan, aangezien de regering van de Dominicaanse Republiek het niet eens voor elkaar krijgt om de Bachata als immaterieel cultureel erfgoed te laten verklaren door de U.N.E.S.C.O. Laat staan dat ze Bachata Sensual kunnen onderdrukken, of deze zelfs kunnen verbieden.

Maar nu is dat hen WEL gelukt (dus)…

Kan er nu WEL een verbod komen op Bachata Sensual? En kunnen degenen die deze naam gebruiken officieel worden bestraft?

Kan de regering van de Dominicaanse Republiek een rechtszaak beginnen tegen alle andere vormen van Bachata? Hebben de Dominicanen nu een legaal arsenaal om hun cultureel erfgoed te beschermen? Het antwoord is..


De dans ‘bachata’ is als volgt officieel vastgelegd in de annalen van de U.N.E.S.C.O.:

“De bachata als dansstijl is even passievol als de muziek waarop het wordt gedanst. De dans is gebaseerd op een ritme van acht maten. Het wordt in koppels gedanst, gebruikmakend van sensuele heupbewegingen. De bachata als dans wordt vanaf de jeugd op een spontane wijze aangeleerd waar dan ook, maar het land (de Dominicaanse Republiek) telt daarnaast meer dan honderd academies, studies en scholen die zijn toegewijd aan het doorgeven van de dans aan de volgende generaties.” 

Als je deze definitie nagaat, dan zou je kunnen concluderen dat dansstijlen die zich de naam ‘bachata’ hebben toegeëigend – en die niet aan deze algemene karakteristieken voldoen – eigenlijk verboden zouden moeten worden. Maar klopt dit wel?

Na eerst urenlang VEEL leesvoer te hebben doorgeplozen ben ik voor de juiste antwoord uiteindelijk bij de dossier over immaterieel erfgoed van de U.N.E.S.C.O. aangekomen. Er staat:

“Net als bij werelderfgoed hoort ook bij immaterieel erfgoed een internationale Unesco lijst: de Internationale Representatieve Lijst van Immaterieel Erfgoed van de Mensheid. Doelstelling van deze lijst is het tonen van de enorme diversiteit aan immaterieel erfgoed in de wereld. Daarbij hoeft een immaterieel erfgoed niet precies hetzelfde te blijven maar mag met de tijd nieuwe vormen aannemen. “

Die laatste zin is volgens mij cruciaal in dezen. De bachata is namelijk qua muziekstijl niet hetzelfde gebleven. Eerst zijn er veranderingen aangebracht aan de bachata muziek op de Dominicaanse Republiek zelf, en vanaf de jaren ‘90 is dit ook gebeurd in de Verenigde Staten. En hetzelfde proces heeft de dans ook ondergaan. Dus zou een rechtszaak tegen Korke en Judith – de uitvinders van Bachata Sensual – weinig uithalen op deze gronden.

Op deze gronden…


Maar hoe zit het dan met wat veel Dominicaanse bachata liefhebbers vinden van het ‘aanstootgevend karakter’ van Bachata Sensual t.o.v. de traditionele manier om bachata te dansen? Want, ‘sensuele heupbewegingen’ weet je nog? Eerst moet de grens worden vastgesteld van wat ‘sensueel’ is, en wat ‘seksistisch’ of ‘aanstootgevend’. Dit gegeven vind ik trouwens heel ironisch voor een dans die aan haar begin ook werd gedanst in barren die ook als bordelen fungeerden…

Maar stel dat de Dominicanen empirisch kunnen vaststellen dat de manier waarop Bachata Sensual wordt gedanst in hun ogen denigrerend is voor hun immaterieel cultureel erfgoed, wat voor legale stappen kunnen ze dan ondernemen?


Er staat een interessant artikel op UNESDOC dat misschien een antwoord kan geven op deze vraag. Het stuk is geschreven door een advocaat die Meester in de Rechten is, en die ook gespecialiseerd is op het gebied van wetgeving op intellectueel eigendom: Wend Wendland. Wend heeft de leiding over ‘the Traditional and Cultural Expressions Section, Traditional Knowledge Division, of the World Intellectual Property Organization (WIPO)” in Geneve, Zwitserland. 

Je kunt zelf het artikel lezen van pagina 97 t/m 106:

De WIPO werkt nauw samen met de U.N.E.S.C.O. met als doel de legale bescherming van het immaterieel werelderfgoed. Voor wat betreft mijn vraag is het volgende segment interessant. Deze staat op bladzijde 100. De WIPO houdt zich onder anderen bezig met: 

“[…] preventie van beledigende, denigrerende en/of culturele en geestelijk aanstootgevende gebruiken.” 


Na dit alles te hebben geanalyseerd is mijn  conclusie dat het voor de Dominicaanse bachata liefhebbers moeilijk wordt om Bachata Sensual op een legale manier uit te roeien. Maar het kan wel!

Mijn vraag is: WILLEN wij dit ook?

Het antwoord op deze vraag zal ik in mijn volgende artikel schrijven. Straks ga ik naar Happy Salsa in Den Helder om de laatste ‘Ataca y La Alemana Bachata Challenge’ dansles samen met Amanda te geven.

Wat vind je hiervan?

Laat me het weten!  


“Nurturing non-material cultural heritage is indispensable for preserving continuity and development of a society, the maintenance of dialogue between the present and the past and for drawing conclusions with a view of the future.” – Ph.Dr. Samanta Kowalska

Janet Jackson Made For Now Zouk and Salsa Dance!

A couple of days ago, the following clip appeared on my YouTube feed. Two of my favourite music artists of all time – Janet Jackson and Daddy Yankee –  performed together live at The Tonight Show with Jimmy Fallon. Their newest hit: ‘Made For Now’!

My first reaction after seeing this clip was: ‘No way this is happening! This is just TOO AWESOME to be true!’ But it IS true! As an eclectic afro latin dance instructor and entertainer from Dutch Caribbean descent, I myself was – and still am – in awe with the jaw dropping performance. My second thought: ‘Wakanda Forever! Not only the intro of the African percussionists, but the whole stage performance in that clip has a Black Panther movie feel to it. If you want to ‘get’ where I’m coming from, just read the (political) thoughts I had after seeing this now iconic Marvel superhero movie.

I started dancing as a teenager in the 80’s on the island of Curacao, which is a Dutch colony nearby the island of Aruba. At that time, Janet Jackson’s music and dancing were not only very inspirational to us all, but especially the lyrics of her songs gave us the drive and the will to dance and live by Jackson’s standards. The following article in Dutch describes my first experience with dance competitions on the island, featuring Janet Jackson!

The Official Clip and Sensual Zouk Dance

Having the song on repeat, I noticed some very familiar sounds. There was just something about the song that made me go like: ‘I recognise elements from some other songs and musical genres, but I can’t put my finger on them… yet’. It took me 3 days to figure it all out. First, the feel of the song reminds me a lot of Lionel Richie’s hit ‘All Night Long’. That goes for the 3 word soft sung chorus. The guitar play is from Senegalese music, well known from Paul Simon’s repertoire. The latin superstar from the Dominican Republic Juan Luis Guerra y su 440’s merengue song ‘A Pedir Su Mano’, which – coincidentally – starts and ends with African chanting, brought merengue from rural to classical and back to it’s African origins. And – like ‘Made for Now’ –  it also promotes racial and cultural diversity.

The poly-rhythm of ‘Made For Now’ has a distinctive Haitian/French Antillean zouk music at it’s very core. That’s why the best partnering dance which is perfect to include in this clip is the Brazilian zouk dance. It’s direct predecessor – the Brazilian lambada, is a combination of the ancient carimbo and the more modern forro dance, which was introduced in the 80’s as a new dance craze for the yearly carnival festivities in Bahia (Brazil). Lambada music was made internationally known when a group of clever businessmen from France went to Brazil, bought the rights of hundreds of songs and started the band Kaoma, which had a mega-hit with the song ‘Dansandu Lambada’ (1993).

The French-Antillean zouk music, which Brazilian dancers and instructors had chosen to replace the dying lambada with, started to gain worldwide popularity when artists such as Kevin Lyttle started to mix the sensual and slow zouk with R&B music, thus creating what we now call ‘Zouk Love’ music. Dance wise, the Brazilian born Claudio Gomes started to teach lambada dancing in Amsterdam (The Netherlands) in the early 90’s. After the lambada dance craze subsided, Claudio then proceeded to create a hybrid dance form by mixing the popular salsa dancing with lambada dance moves. I call this unique salsa dance style ‘zouk salsa’. Watch the following salsa dance instructional video of Claudio Gomes which was produced in the mid 90’s. From the 26.18 mark onward, he and his dance partner also demo the Brazilian zouk dance.

The Brazilians then chose the sweet French Caribbean zouk music to continue their dancing because they had lost their right to dance to their own music. It was forbidden for DJ’s to play it at the clubs. Nowadays, the partnering dance we call Brazilian zouk is one of the most versatile, adaptive and eclectic partnering dance styles there is. Zouk dancers dance on all kinds of music. From kizomba music, electronic beats, to reggaetón: if the dancers can dance to it, they will! Subsequently, there exists many sub genres of the zouk dance with contemporary zouk being one of the most popular dance styles in 2018.

Brazilian zouk is danced in Brazil (of course), The Netherlands, Australia, The U.K., Spain, U.S.A., Israel, Belgium, Zwitserland, Japan, Thailand, Germany, Poland, France, Portugal, and in Denmark. Claudio left to his beloved Brazil. Luckily for the Dutch, other great zouk teachers emerged such as Gert Faber and Remy Vermunt. One of Holland’s most prominent international zouk dance teachers is Pasty from Curacao. Check him out in this clip of a contemporary zouk dance together with Hilde from Norway! 🙂

The sensual Brazilian zouk dance is truly the hallmark of eclectic partnering dancing!

Daddy Yankee and Janet Jackson connected by Eclecticism and Reggaetón

Raymond Ayala, aka Daddy Yankee, “El Cangri” or “The Big Boss” has sold millions and received a staggering 105 (!) awards. The pioneering latin music artist created eclectic sounds which became extremely popular. Who doesn’t remember his reggaetón mega hit ‘Gasolina’ ? This song is credited with making reggaetón a worldwide phenomenon.

And Daddy Yankee’s 2018 hit ‘Dura’ is still dominating the (latin) music charts at this very moment. How eclectic is Daddy Yankee, you ask? Now, let’s see. For his album ‘Mundial’ (2010) he blended bachata, soca, vallenato, cumbia, dancehall, merengue with reggaetón, electronic music and hip hop! And Daddy Yankee never stopped searching for new musical horizons.  So, I think it’s not a question of ‘if’, but rather ‘when’ these two megastars would join forces. And the answer is..


Janet Jackson said in a recent interview that she grew up listening to many musical genres, including latin music. The grammy award winning artist told the example of her listening to reaggaetón music together with her bodyguard, which she has had for 22 years. Now, these two icons came together to deliver one of the most catchy songs of 2018.

You haven’t bought ‘Made For Now’ yet? Well, that’s the first thing you’ll have to do after reading this article. Put it on repeat. Ask every afro latin dance teacher you know to play this song at their salsa, kizomba or zouk dance classes. Ask every DJ to play ‘Made For Now’ at the parties. And keep it’s message of positivity & love deep within your heart.

I know I’ll be playing ‘Made For Now’ A LOT (!) at my salsa dance workshops. Will YOU?

If so, let me know how it went! 🙂

Peace and love.



Een Sexy Salsa Dans Avontuur 1

De bloedmooie ‘high maintenance’ Insta-vrouw Chelsea (24 jaar oud) is nu anderhalf jaar getrouwd met doorschuif pornografie internet miljonair Wim (43 jaar oud). Chelsea is 2 weken geleden samen met haar beste vriendinnen naar Summerbreeze geweest. Dit was de laatste activiteit op de vrijgezellendag van haar beste vriendin Annemarie. Chelsea luistert constant naar Latin FM en kijkt vaak naar alle dansprogramma’s zoals SYTYCD en Holland’s Got Talent. Zelf heeft ze jarenlang streetdance en Zumba danslessen gevolgd. Tegenwoordig is ze over geswitched naar yoga en ‘doet’ ze vaak yoga retreats onder andere in Zuid Frankrijk.

Chelsea’s leven was helemaal in balans. Dacht ze. Tot 2 weken geleden, toen ‘het’ gebeurde…

2 weken geleden

Buiten op het Westergasterras staat Chelsea samen met haar vriendinnen vol verbazing te kijken naar de flitsende danskoppels die op dat moment salsa staan te dansen op een overvolle dansvloer. Buiten in de open lucht. Het is warm. Heel warm. Ondanks dat staat iedereen keihard te dansen. Ineens horen de dames mooie klanken met een zwoele mannenstem uit de speakers knallen.

Alle vrouwen die aan de kant staan kijken ineens onrustig in het rond. Veel dansparen haasten zich de al drukke dansvloer op, zoekend naar een lege plek. En degenen die al op de dansvloer staan beginnen heel rustig samen te dansen. De romantische setting is in strak contrast met het dans geweld tijdens het vorige lied. Vanuit het niets vraagt een mooie lange neger Chelsea ineens ten dans. ‘Nee, ik kan niet dansen. Ik heb nog nooit salsa gedanst!’ ‘Maakt niet uit’, zegt de mooie donkere man met een dik Latijns Amerikaans accent. Zijn glimlach doet haar smelten. ‘Maar ik heb je zien dansen, en je doet het vet goed hoor! Je bent veels te goed voor mij!’ En ík kan niet zo goed dansen als al die andere vrouwen!’, zegt Chelsea nerveus terwijl de neger haar bij de hand vastpakt. Wanneer ze – zoekend naar steun –  haar ‘bestie’ Annemarie aankijkt, ziet ze dat al haar vriendinnen wel heel erg graag willen dat zij per se met hem gaat dansen. Annemarie trekt Chelsea haar handtas van haar schouder af en geeft haar een lichte duw richting de gespierde man, waardoor ze struikelt en tussen zijn brede armen valt. De zwarte dans ridder vangt haar draaiend op en neemt haar vastberaden verder mee naar het midden van de dansvloer. Ze laat zich meenemen terwijl het gejoel van haar vriendinnen achter haar steeds zachter wordt…

Daar aangekomen begint hij rustig met haar te dansen. Een tedere omhelzing. Eerst samen heen en weer wiegend, waarbij hij haar af en toe met een glimlach aankijkt. Ze glimlacht elke keer amechtig terug. Chelsea wordt er verlegen van en voelt zich daardoor wat ongemakkelijk. Dit is ze niet gewend.

Maar naarmate ze langer samen dansen vind Chelsea het steeds leuker worden. De muziek verandert van zacht naar ‘up tempo’ en de andere dansers om hen heen staan de mooiste dans capriolen uit te halen. ‘Ik wil ook draaien’, denkt ze. En plotseling trekt Chelsea zich uit zijn omhelzing. Ze houdt éen van zijn handen vast terwijl ze snel naar achteren loopt. Ze maakt vervolgens een snelle draai. Daarbij stoot ze zich met haar blokhak keihard tegen de onderbeen van een andere vrouw aan. Haar danspartner trekt haar weer in een gesloten danshouding. ‘Sorry!’, zegt hij tegen de andere danseres. ‘Geeft niet’, zegt ze met een veelbetekenend blik naar hem. Hij kijkt Chelsea ernstig aan. ‘Ik leid en jij volgt, entiendes? Begrijp?’ vraagt de latino ietwat streng. ‘Ja’, zegt Chelsea gedwee. Vol verbazing over haar eigen gedrag (ze is namelijk helemaal geen volgzame type) laat ze zich verder leiden. Aan het eind van de dans bedankt hij haar met een kus op haar hand en brengt haar vervolgens netjes terug naar haar wachtende vriendinnen. De ervaren danser wendt zich vervolgens tot hen en zegt: ‘Jullie vriendin liegt, want ze danste ZO goed… Ik geloof niet dat ze nooit eerder salsa gedanst heeft!’ Chelsea wil daarop een antwoord geven, maar hij plaatst zijn wijsvinger op haar lippen. ‘Doei! Tot ons volgende dansje.’ ‘Tot ziens!’ zeggen de dames in koor. Op het moment dat hij zich omdraait staat een oudere elegante dame met een vragende hand voor hem. Hij neemt haar hand en ze lopen samen de dansvloer op, Chelsea helemaal beduusd, bezweet en hijgend achterlatend.  

Eerst wordt er geschreeuwd. Dan: ‘Owmygod! Ow My F*cking God! En!? Hoe vet was dát!?’, zegt Annemarie met een gezicht vol verbazing. Suusje valt haar bij: ‘Hóe dan!? Heb jij stiekem salsa lessen gehad en niks verteld?’ Chelsea schudt haar hoofd. ‘Nee? Nou, je zag er echt heel erg professioneel uit hoor! We hebben uiteraard pica’s gemaakt girl. Kijk zelf maar!’ Terwijl de vrouwen samen naar de foto’s staan te kijken zegt Chelsea ‘Het ziet er inderdaad heel erg vet uit. Maar dat ben ik niet. Dat meisje op de foto’s lijkt helemaal niet op mij. Zo zelfverzekerd! Alles wat ik net op de dansvloer heb gedaan heeft híj mij allemaal laten doen. Ongelooflijk zeg! En weet je wat ik het meest bizarre hieraan vind? Dat hij niet eens om me nummer vroeg! Dat ben ik echt niet gewend. Dat weten jullie als de beste! En dat vooral omdat ik dacht dat we echte connectie met elkaar hadden, snap je?’



‘En Wim dan?’

‘Vind ‘ie niet erg… denk ik.’    

De muziek stopt abrupt net op het moment dat Suusje de foto’s begint te sharen. ‘De workshop salsa voor intermediate danser begint over 5 minuten in de bovenzaal,’ schalmt het door de speakers.

‘Kom! We doen mee!’, roept Chelsea en trekt Annemarie snel bij de hand langs alle mensen heen richting de ingang van het zalencomplex…

Einde deel 1.

Beste lezer,

Wat is je eerste afro latin danservaring?

En welke adviezen geef je aan mensen die voornemens zijn om met salsa, bachata, zouk of kizomba dansen te beginnen in het nieuwe dansseizoen?

Alvast bedankt voor je respons 🙂

Gedurfde Recensie van On Your Feet voor Salsa Dansers!

De musical hit ‘On Your Feet’ – over het leven van de latin supersterren Gloria en Emilio Estefan – beloofde een ware muziek en afro latin dans extravaganza te gaan worden. Tenminste, die verwachting had ik mezelf opgedaan omdat ik als grote fan van Gloria Estefan niets anders verwachtte…

… en ik had nog geen enkele recensie gelezen!

Mijn vrouw Linda en ik zijn naar de matineevoorstelling geweest op de laatste dag dat On Your Feet in Nederland draaide: zondag 5 augustus 2018. Het bijwonen van deze theatervoorstelling in het Beatrix theater in Utrecht was een verjaardagscadeau van de zeer attente en lieve Linda 🙂

Ben blij dat ik geen 1 recensie van tevoren had gelezen. Daarover later meer. Afgelopen donderdag kreeg ik wel een ‘sneak preview’ van een mannelijke salsa cursist. Hij had mij verteld over herkenbare danspasjes en huilmomenten. Dat beloofde dus wat!

Een Regenboog van Dansstijlen

En weet je wat? Achteraf gezien had hij helemaal gelijk! Het dansen was ontzettend gevarieerd. Vanaf het begin tot aan het eind zag ik onder andere: afro cubaanse ‘palo’, ‘tornillos’ uit de Cubaanse son montuno & casino dans, Cubaanse rueda de casino, en verschillende bekende variaties van de ‘neckdrop’ uit LA Style Salsa on1 die vooral Francisco Vazquez zo ontzettend populair heeft gemaakt. Ook andere bekende samendans technieken, dips, tricks & lifts uit andere dansstijlen – zoals de Eddie Torres Mambo on2 dansshows en de cabaret van de Colombiaanse Salsa Calenja – passeerden regelmatig de revue.

Naast de ingrijpende verhaal waren er 2 dingen die bij mij een nog grotere indruk hebben gemaakt. Namelijk de geweldige muziek van Gloria Estefan’s Greatest Hits dat als een rode draad door het hele verhaal heen liep. Deze remixes werden op een fenomenale wijze door de band gespeeld. En gaandeweg de voorstelling begon ik niet eerder gemaakte connecties te maken tussen wat ik op dat moment zag en de huidige internationale afro latin dans scene…

Mijn tienerjaren op Curaçao flitsen voorbij alsof ik een bijna doodervaring had, maar wel eentje van totale extase. Met af en toe wat kippenvel zat ik te genieten van de geweldige prestaties van de dansers op de remix versie van ‘Dr. Beat’: de 80’s straat kleding in combinatie met de ‘old skool’ 80’s danspasjes was precies wat Dr Beat aan ons had voorgeschreven tijdens een verjaardagsfees op Knipbaai van een vriendin die 16 jaar oud was geworden. Toen had ik teveel slagroom taart gegeten en ook teveel alcohol gedronken. Achteraf gezien een zeer slechte combinatie waardoor ik bijna een echte dokter nodig had.

Op de coverfoto van het volgende artikel zie je van links naar rechts: Allen, ik, Aldrin en Angelo die in 1988 staan op te treden onder de naam Fame Dancers. Volgens mij staan we daar toevallig een streetdance choreo op ‘1 2 3’ van Gloria Estefan te dansen 🙂

Van Latin Pop naar de Internationale Salsa Dans Industrie!

Gloria Estefan is niet alleen de koningin van de Latin Pop, maar indirect is zij ook de koningin van de hele internationale salsa dans industrie!

Een boude uitspraak? Misschien wel, maar misschien ook niet. Oordeel zelf na het bestuderen van mijn bij elkaar verzameld bewijs!

Veel van de huidige latin (house) dance scene, de muziek van Shakira, Jennifer Lopez en zelfs K3 zijn deels te danken aan het pionierend werk van Gloria en Emilio Estefan. Aan het begin van de jaren ‘80 durfden Gloria en Emilio iets te doen waar weinigen daarvoor voor mogelijk hielden. Namelijk:  Latijns Amerikaans muziek in het Engels uitbrengen. Dat noemden zij ‘crossover’. Er is een mooie scène in de musical waarin de Estefans hun platenbaas heel fervent proberen te overtuigen van de potentie van hun nieuw concept. En hij moest de lancering van Dr Beat financieren. Hun smeekbeden hadden geen succes. ‘Dr Beat’ is in de V.S. niet echt groot geworden, maar wel in Europa. En aangezien Nederlandse DJ’s toendertijd op Curaçao domineerden (bijvoorbeeld: wijlen DJ Ted Koetsier met zijn tiener radioprogramma ‘Op Verzoek’) werd het op Curacao wel een groot hit.  Uiteindelijk is ‘Conga’ hun eerste wereldwijde hit geworden. Het gebruik van een professionele videoclip om het lied via MTV te promoten heeft ook enorm geholpen.

En nu komt het…

De engelstalige latin muziek, de mierzoete ballads en de toenemende symbiose van pop en latin ‘sound’ van de Miami Sound Machine zijn ook grote inspiratoren geweest voor de muziek uit de film ‘Dirty Dancing’ (1987) en ‘Salsa!’ (1988). Voor wat betreft het dansen was Kenny Ortega (bekend van Michael Jackson zijn ‘This Is It’ wereldtournee) de danschoreograaf van beide films, en ook van Gloria Estefan’s ‘Into The Light World Tour’. Zie hier hoe Gloria Estefan ‘Conga’ zingt in een overvolle Ahoy in Rotterdam (1991)!

De Flitshuwelijk tussen Latin Pop en Salsa Dansen

Van de film ‘Salsa!’ heeft Kenny Ortega s werelds eerste salsa dansinstructie video gemaakt. Zie hier de laatste 5 minuten van de video. Deze is in het Duits nagesynchroniseerd. Belangrijk: Ze beginnen op salsa muziek van wijlen Celia Cruz te dansen. Na het praatje dansen ze op de engelstalige Latin Pop lied ‘Chicos y Chicas’ uit de film. Ze eindigen met het salsanummer ‘Mambo Gozon’ van de legendarische Tito Puente!

Wijlen Tito Puente zijn nummer ‘Oye Como Va’ (populair gemaakt door Santana) staat ook op de music track album van deze film.

Maar Tito Puente was helemaal niet gecharmeerd van Latin Pop muziek!

Het nummer ‘Mucho Money’ van Gloria Estefan y su Miami Sound Machine staat als hekkensluiter op dit album. Ooit van gehoord? Ook niet te zien in de musical. Ik kan me voorstellen dat de “koning van de Afro Cuban jazz” het heel erg heeft gevonden dat zijn ‘echte’ Latin muziek op dezelfde muziekalbum stond als ‘Mucho Money’. Maar ja. Ik denk dat zijn platenlabel Concorde Picante daar minder moeite mee had.

Geniet (of niet) van de intro van de film ‘Salsa!’ op het nummer ‘Mucho Money’!

De Flits Echtscheiding van Latin Pop en Salsa Dansen

Tito Puente en de ‘vader van de moderne salsa dansen’ Eddie Torres  waren jarenlang beste vrienden en zakenpartners van elkaar. Na ‘Salsa!’ heeft Tito het idee van een salsa dans instructie video geïntroduceerd bij zijn goede vriend en zakenpartner Eddie Torres. Een goede dansinstructie video paste mooi in Eddie Torres zijn visie/missie om Latin dans te helpen evolueren tot een gerespecteerd klassieke kunstvorm. De ‘Eddie Torres Salsa Nightclub Style Volume 1 & 2’ zijn gemaakt en vervolgens wereldwijd verspreid vanaf 1995. De format en kwaliteit van de dansinstructie is behoorlijk verbeterd – als je deze vergelijkt met het eerdere werk van Kenny Ortega -, maar het einde is bijna identiek aan die van de dansinstructie video ‘Salsa!’. De dansers zitten in bijna dezelfde setting en ze dansen ook op ‘Mambo Gozon’! Kijk maar zelf vanaf 52 minuten en 10 seconden. Vergelijk dit met de vorige video en laat me weten wat je ervan vindt. Eddie Torres heeft ook de commerciële naam ‘SALSA Night Club Style’ gebruikt om zijn eigen New York ‘MAMBO on2’ dans standaard te promoten. Dit, terwijl Tito Puente zelf faliekant tegen de term ‘salsa’ was als omschrijving van zowel muziek als dans, omdat hij vond dat ‘de benaming van tomatenketchup niet voor hun muziek en dans gebruikt mag worden’ (oid).

Kort daarop heeft Eddie Torres met de hulp van wijlen Albert Torres – éen van zijn voormalige cursisten en s werelds grootste salsa dans promoter – zijn dansstijl wereldwijd helpen verspreiden door middel van internationale salsa dans festivals en congressen die vanaf 1997 overal ter wereld worden gehouden…

… en de rest is afro latin dansgeschiedenis.

Dus: zonder Gloria Estefan en de Miami Sound Machine zou de huidige internationale salsa, bachata, kizomba en zouk dans scene er misschien heel anders hebben uitgezien!

En? Wat vind je hiervan?


Na de musical zijn Linda en ik helemaal in de wolken teruggekeerd naar Haarlem. Daar hebben we bij het restaurant La Cubanita (vlakbij het Grote Markt) tapas gegeten. Daarna hebben we ook een stuk geflaneerd op Haarlem Culinair. Thuis was het ontzettend moeilijk om in slaap te vallen, denkend aan alles wat we gezien hebben. Door deze musical ben ik nog meer geïnspireerd geraakt om vooral door te gaan met m’n wilde dans plannen 🙂

Vandaag (maandag 6 augustus) heb ik een aantal recensies van On Your Feet online gelezen. Wat slecht zeg! Vernietigend! Ben ik blij dat ik ze niet van tevoren had gelezen!

Heb jij On Your Feet ook gezien? En wat vond je ervan?

Geniet nu van de laatste minuten van de allerlaatste On Your Feet!

Mijn Welgemeende Excuses!

Mijn moraliteit komt vanuit de rationele overweging over de gevolgen die mijn genomen acties (kunnen) hebben. Dat is hoe ik bepaal of iets moreel goed is of niet. Ik ontwikkel mijn moreel besef vanuit de veronderstelling dat mijn genomen acties invloed (kunnen) hebben op de mensen om mij heen, en vice versa. En als we met elkaar gaan samenwerken en samenleven (leefruimte met elkaar delen), dan is het logisch om de impact van onze acties op elkaar en op onze omgeving te (h)erkennen.

Mijn vrijheid om een vuist in de lucht te maaien kan als gevolg hebben dat mijn vuist hard op iemand anders zijn of haar neus eindigt…

En dat betekent logischerwijs ook dat ik geen recht heb om mijn wil op iemand anders’ wil op te dringen. Mijn moreel kompas komt namelijk vanuit mijn begrip van de werkelijkheid en niet vanuit de (h)erkenning van de regels die worden opgedrongen vanuit een (hogere) autoriteit en/of de status quo.

Dat gezegd hebbende: er worden veel meningen op social media gegeven. Sommige zijn direct tegenovergesteld aan elkaar. Het is tegenwoordig makkelijk om een mening te hebben en deze op het internet te schrijven met de hoop op medestanders. Je veilige bubble opzoeken. Dopamine verslaving in stand houden. Het liefst wil je geen tegenargumenten horen of lezen, behalve dan als je van ruzie houdt. Sommige mensen gedijen daarop. Maar goed. Wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat wanneer twee mensen een meningsverschil hebben, dat logische tegenargumenten meestal niet werken. Sterker nog: beide partijen hebben dan de neiging om zich nog dieper in hun loopgraven in te graven. Maar ondanks deze kennis ga ik de discussie vaak toch aan, hopend dat de andere partij slim genoeg is om zijn of haar rationaliteit te laten prevaleren boven zijn of haar basis emotionele reacties en/of ‘verkeerde’ aannames.

En daardoor maak ik vaak dezelfde fout als ieder ander die in een hevige discussie is verwikkeld. Overtuigd van mijn eigen gelijk hak ik dan met de botte bijl erin en beledig ik en passant mensen die ik heel graag mag. Zoals mijn goede vriendin Corinne Hoeve. Mijn amygdala ( = emotioneel centrum van je hersens) neemt het dan vaak over van mijn prefrontale hersenkwab ( = rationele gedeelte van mijn hersens).

Maar gelukkig zijn er een aantal uitzonderingen:

Vaak zijn Roy Tweeboom en ik het met elkaar eens, en soms ook niet. En dat geldt ook voor de vriendschap tussen Corinne en ik. Maar zowel Roy als Corinne ken ik al jaren. Voor hen heb ik ook diep respect en bewondering, en dat blijft zo ondanks onze (fundamentele) tegenstellingen 🙂

Dat geldt trouwens ook voor Gabriel Mambi, waar ik onlangs een intervieuw mee heb gehad. Hij is onder andere van mening dat danswedstrijden geen meerwaarde hebben voor de verdere ontwikkeling van de salsa dans scene. Ik deel een andere mening, maar sta wel open voor zijn weloverwogen tegenargumenten. Maar misschien ben ik ook gecharmeerd op de manier waarop Gabriel zijn meningen formuleert. Volgens mij heeft hij de ‘Jedi Mind Trick’ bijna geperfectioneerd 😉

Lees zelf maar:

En dan kom ik nu bij Lodewijk Zijlsma. De allerliefste Ludo beschouw ik op veel terreinen als de andere kant van mijn medaille. De vaak poëtische – en (ultra) rechts georiënteerde – ‘Elsevier van salsa dansend Nederland’ heeft niet alleen een groot hart voor de salsa, maar vindt het ook zijn recht om zijn vooropleiding van Nederlandse Letterkunde te pas en te onpas in te zetten als een machtig wapen tegen wat hij beschouwt als zijnde ‘wansmaak’, het ‘breken met traditie’ en/of ‘onrecht’. Een salsa moralridder pur sang. En dat is inderdaad zijn grote recht. Vrijheid van Meningsuiting in optima forma. En ik heb getracht een inbreuk daarop te plegen door mensen te suggereren zijn schrijven niet meer te lezen.

Dat was fout van mijn kant, en ik bied je mijn welgemeende excuses daarvoor Ludo!

Want jij schrijft en handelt ook vanuit je eigen referentiekader. Weet je wat mij ECHT bang maakte Ludo? De dag na de laatste verkiezingen, toen PVV de 2de grootste partij van dit land werd. Ineens besefte ik die ochtend toen ik mijn kleine kinderen naar school toe bracht dat veel van die mensen die langs mij en mijn kids heen liepen potentiële racisten zijn. En ik heb liever dat ik WEET wie ze zijn in plaats van zo in onkunde en angst rond te lopen.

Kennis is macht.

Ere is 1 ding dat ik waardeer aan Ludo zijn lange epistels (ja ja, een gevalletje van ‘de pot verwijt de ketel’). Namelijk:  het uitspreken van de onderbuikgevoelens die nog steeds hoogtij vieren. Niet alleen in de (individualistisch ingestelde) segment van onze Westerse (gepolariseerde) welzijnsstaat, maar ook binnen de Nederlandse salsa dans scene. En dat doe jij ook Ludo: het uitspreken van meningen en gevoelens die velen met je delen, maar die weinigen openlijk durven uit te spreken. Chapeau!

Dus Ludo, carry on! Voor de lezer: vooral lezen wat Ludo te melden heeft! En voor iedereen die ik heb beledigd en/of op de 1 of andere wijze onheus heb bejegend (dus ook jij Ludo):

Mijn Welgemeende Excuses!

Ik zal mijn best blijven doen om dit zo min mogelijk te doen. Maar tja.. Ik blijf toch maar een mens, nietwaar? Misschien helpen de adviezen uit de volgende film jou en mij om anderen alsnog van ons gelijk te overtuigen. Lat me weten wat je ervan vindt 🙂