#sbbf 2018 A Life Changing Dance Experience

The visionary Eric Lalta and Liduina Aruma Handi Lovert of Fantasia Entertainment took the Salsa Bachata Beach Festival over from Mordechay Krispijn. There were doubts. There was fear. There was a lot of stress. But, because of pure will, determination and a lot of creativity they and their fabulous team put on a dance festival like no other here in the Netherlands!

Friday, May 18th: Highlights

Eric en Liduina’s production: Man! That was mind-blowing.!Where do I start? No. Or yes. The animation team. They created a great atmosphere dressed up in crazy beach wear and making all the guests feel very welcome. The music, the props, the lighting… Everything was done in a way that you as an audience felt like you were part of a colossal theatrical production. And, in a way, we were.

Farid as MC: Fabulous, and a little bit #metoo proof. Just a hint of it though, LOL. Being a budding MC myself I have a lot of respect for him and his multi-talent-hood. I already saw Farid in action at the Haarlem Salsa Festival in 2012. But here he was better. Doing your work while getting instructions from someone else can be daunting. But nothing seems to disturb him. A true professional! Our local hero of the Mayari podcast Tim Alberto was his fellow MC on stage. It was great to have someone of ‘our own team’ hosting the evening.

The first BachatArt Dutch Bachata Dance Competition was a complete success. The winners  were all well deserved. I have only one complaint regarding the competition: it was mainly a ‘ Bachata Passion Family affair’ because of the lack of competitors. In this interview held in Dutch the winning couple Joy and Remy asks all bachata dancers in the Netherlands to join them next year and compete for the highest honour! Congratz to all the winners, finalists and especially to BP’s own Geno & Steffie for doing such an amazing job of promoting bachata dancing in the Netherlands and abroad.

The showcase: Awesometacular! I especially was very impressed with the dexterity displayed by the world bachata champion Belen during her warming up 😉 

World Bachata Champion Belen warming up nbefore her performance at the Holland Salsa Bachata Beach Festival 2018


Downer: People started to buy tickets on the same day as the party was planned. So the production team didn’t have a clue in advance on how the turnout would be. It was better than any of them had  expected, though! But I would like to urge all dancers attending a festival (or a party of the festival) to please buy your tickets well in advance. That way you’ll help the organizers to keep their stress levels on the low side 😉 I only enjoyed the last 15 minutes of the party. But it was a very well spent 15 minutes! And I also had Saturday to look forward too.

After the party the team had a meeting which I also attended. I went to sleep around 04.45 AM.

Saturday, May 19th: The Best EVER!!!!

I stood at 9.00 AM sharp at the office door to prepare myself for the business seminar. The weekend before that I had the honour of being the co MC at the Dutch Salsa Dance Championships. Eric and Liduina did the whole production of the dance competition, so I thought I had a pretty good idea of what they would be doing this Saturday. In retrospect it’s safe to say I didn’t have a clue of what was coming!

The workshops: I followed 2 workshops. The first was one was an excellent Dominican bachata footwork and partnering by the friendly couple Bhavin and Soonruta from India. They have very solid didactic skills. I learned some new tricks from them which I will implement in my salsa classes. After that I followed a workshop by Rodrigo and Bersy. THAT WAS AWESOME!!!! I made this video at the end of the workshop, when the two superstars just started to teach us a salsa musicality class like none that I have ever witnessed before! My apologies for my bad singing, though. Or better yet: I don’t apologise for it. Because everyone should be allowed to sing without fear of being (mis)judged. And the same goes for how we choose to dance as well 🙂

The first Afro Latin Business Seminar: Several Dutch and international afro latin dance teachers, dance school owners, performers, a DJ, photographers, festival organizers and musicians came together to meet and talk about themes having to do with the whole afro latin dance and music scene in the Netherlands. The goal is to learn from each other and to grow together. Eric explained that this was the first of many more seminars to come. His ultimate objective is to organise a ‘Latin Music & Dance Summit’  in the near future. The first one will be held in the Netherlands. After that there will be many more summits in other countries worldwide. During the Summit there will be:

  1. Seminars and Dance Teacher’’s Training,
  2. The afro latin EXPO which is a free market place, and
  3. The Afro Latin Music & Dance Awards. This will be based on the community and the awards will be given by the community. This means that someone who has had a great contribution in the development of his or her own area of expertise will be chosen by his or her peers to be rewarded with the award. You can compare it with the Oscars.

We discussed some themes which I can’t (and won’t) tell you about. The meetings are private and by personal invitation only.

A seed has been planted… 

My wife Linda: This Sunday my lovely wife Linda and I will celebrate our 2 years of marriage to each other. We decided to have an early celebration at the festival which started with having a nice dinner at the Kurhaus hotel. After that it was time for…  

The Gala Party! Here follows some general impressions: The animation team. Sound and light effects. The Dutch Salsa and Bachata Champions performing. The Bachata World Champions. Singing on stage. The combination of Bachata Passion’s own Meike on the piano and Orvill Small crumping the beejeezus out of it. My wife’s admiration for the raw power being displayed on stage by half naked men with their bodies chiseled in stone. Rodrigo and Bersy: OEF!!! DJ Andre Holland was killin’ it!  The flying shark!!! OMG! The Flying Shark!!! The animation from up stage with all the twerking and many more ‘nasty’ things… The Big Exploding Balloons!!! Did I already mention the crazy animation team?

Talking about ‘crazy’…

Crazy Pianos!: After the party ended  went to the Crazy Pianos bar. It is definitely NOT a Latin club! The regular folks there didn’t know what hit them when all of us dancers invaded ‘their’ turf on the beach. I understand from Eric that the management arranged with them for only 1 hour of Latin music. Gato Gabriel came on the piano and sang some songs. Farid also climbed on a piano. And then more people followed with crazy acts.    

Linda and I were standing in the middle of the room next to a small podium. People around us kept asking us to get on it, so we did just that. And danced like there was no tomorrow! The best part was when we were leaving. I just wanted to say goodbye to the crew, but I ended up dancing a ‘speed rueda de casino’ in front of the pianos! We left around 3.30 AM. But the rest continued to party ‘till 5 o’ clock..

.. with afro latin music!

Sunday, May 20th: Romance on the Beach

Linda and I hadn’t planned to attend the beach party, because we had planned to leave early in order for us to spend the Sunday together with our 2 little kids. After brunch on the beach we went to where the party was to say our goodbyes. We danced a little bit. Then I went to try out the Surf Simulator. It went quite well if I say so myself. The secret is in the hip movements. But then we heard Juan Luis Guerra’s bachata song ‘Bachata en Fukuoka’. It’s one of our favourite songs. We hadn’t heard or danced to it in quite a while, so we ran together on the sand towards that little improvised dance floor on the beach to finally do ‘our thing’. Look at the video clip, which stars the Golden Ratio as a time travelling object. I emulate the dance couple’s ‘dancing in the air’ by lifting Linda up and turning her around with her arms up in the air. It was nice to end this wonderful weekend on such a romantic note. And especially because Linda and I met each other for the first time almost 7 years ago at a salsa party which was also held on the beach 🙂

I would like to thank Desiree, all of the ambassadors, the crew, the event photographers, the DJ’s, the kind and professional staff of the Kurhaus hotel, the artists, the competitors, the afro latin experts who attended the business seminar, the dancers who followed the workshops and/or danced at the parties, and everyone else who was remotely involved in making the Holland Salsa Bachata Beach Festival 2018 a great success.

Finally: Eric and Liduina, thanks for inviting me to be a part of your amazing adventure. Hats off to both of you. Lots of respect and admiration. Love.

Did you like this review? Then feel free to share it to your family and friends. And I hope to see you in 2019 for the second edition of the new & improved Holland Salsa Bachata Beach Festival!

My next stop will be the Bonaire International Dance Festival!


  1. Have you attended the festival? If so, did you like it? Why (not)?
  2. Do you have suggestions to make #hsbbf better for the future editions?
  3. Have you seen THE FLYING SHARK?!

#nksalsa Celebration Deel 2!

Gistermiddag moest ik naar de school van onze dochtertje Maya om te beslissen of ze nog een jaar zou blijven kleuteren, of dat ze meteen naar groep 3 zou gaan na de zomervakantie. Ze wordt namelijk pas eind december 6 jaar oud. Deze situatie deed me denken aan waar ik over ben begonnen in deel 1 van dit artikel. Namelijk: Was het nou verstandig van de jury om de danspaar Amber en Chyron (van Shelina Salsa) tijdens de finale van de NK Salsa 2018 te laten promoveren van van de categorie Prechamp on1 naar Master on1?

De overweging van de jury was – volgens mij – dat Amber en Chyron ZO goed waren, dat zij het verdienden om nog hoger geclassificeerd te worden. Dat is – in de ogen van de jury – de grootste beloning en compliment die je als danser kunt krijgen. Dat je als recreant je eigen dansniveau zo ver overstijgt dat je eigenlijk bij de professionals thuishoort. Deze situatie is te vergelijken met de alchemisten die vroeger tevergeefs lood in goud probeerden te veranderen. Dat bleek niet mogelijk te zijn. Maar met onze huidige technologie kan het nu wel. Alleen is het een heel duur proces die ontzettend veel energie en middelen kost. En het levert niet zoveel op. Dus is het niet de moeite waard om daaraan te beginnen. Maar bij Amber en Chyron heeft het andersom gewerkt. Hun alchemisten (Shelina en Glenn Donkers) hebben samen met Samantha Maria, Benjamin Heinze, Vera Zawadzki, Steffie de Leeuw, en Mamber & Jade Elout zoveel energie en liefde aan hun gegeven dat ze hen in maar 9 maanden tijd (!) ‘per ongeluk’ van lood naar goud hebben veranderd!

Maar is het dan eerlijk om de twee ‘rookies’ tegen dansers te laten strijden die meer dan het tienvoudige aan danservaring hebben?

Even terug naar Maya. Waarom was het een issue of Maya wel of niet naar groep 3 zou gaan? Dat komt omdat Maya vorig jaar van groep 0 meteen naar groep 2 is gegaan. En cognitief is ze op dit moment gemiddeld hoger ontwikkeld dan haar leeftijdsgenoten. Dus in principe zou ze qua lesstof prima mee kunnen komen met de rest. Ze krijgen proefwerkjes en ze maakt ze zonder 1 fout. Zij vindt dat belangrijk. Wij niet. We willen dat ze speelt en geniet van het kind zijn. Maar Maya is klein, super gevoelig (net als haar papa) en ze heeft af en toe moeite met haar ‘mannetje’ te staan. Ze kruipt graag in haar eigen schulp tijdens conflicten. En ze is vaak liever alleen (herkenbaar). Maya wil iedereen plezieren. Echter, de meeste kinderen om haar heen denken voornamelijk aan ‘number 1’. Dus is onze vrees dat Maya door gebrek aan levenservaring steeds meer ondergesneeuwd gaat raken door haar  leeftijdsgenoten. En misschien zelfs gepest gaat worden…

Schildery van Maya gemaakt door haar tante Olga

Mentale Weerbaarheid

Niet iedereen is even weerbaar. En dat geldt ZEKER voor tieners. Daarom vind ik het een kwalijke zaak als een volwassen man onder het mom van satire bedrijven – en vanuit zijn eigen smaak – dansende tieners publiekelijk ZO afbrandt dat zij mede daardoor samen met hun coach besluiten om niet meer aan de wedstrijd mee te doen. Ruwe diamanten die niet eens de kans krijgen om goed gepolijst te worden. Een gemis voor de hele Nederlandse salsa scene. Dat soort ‘volwassenen’ hoeven in zulk geval helemaal niet (meer) op mijn sympathie te rekenen. Ik lees niet meer wat ze online te melden hebben. Mijn aandacht zijn ze dan definitief kwijt. Ik stel voor dat jij hetzelfde met hen doet. Want daar doen ze het voor: aandacht. En om de wereld te schapen naar hun eigen visie. Mentale weerbaarheid bouw je op door helemaal geen aandacht te besteden aan het negatieve,

Sorry dat ik wat afdwaal…  

De Dubbele Winnaars

Hoe dan ook: de beslissing viel om Amber en Chyron samen met de andere masters te laten dansen in de finale. Dit was uiteraard niet acceptabel voor hun coaches. Het voorval deed me meteen denken aan het interview die ik laatst heb gehad met Gabriel Mambi. Dat ging over redenen waarom danswedstrijden niet nodig zijnVooral Glenn leek best veel moeite te hebben met de beslissing van zijn collega’s. Er ontstond een discussie achterin de zaal die het programma nog meer vertraagde. ‘Maar ze hebben juist zo keihard getraind de afgelopen 9 maanden,’ vertelde Glenn mij wat later. ‘Ze hebben op intermediate dans niveau getraind. Alle danstechnieken die ze kennen zijn van intermediate niveau. En nu wordt er van hen verwacht dat ze daarmee tegen dansers gaan dansen die advanced danstechnieken gebruiken? Dat lijkt me niet echt eerlijk!’ Glenn was het duidelijk niet eens met de beloning van de jury. Hij zag het niet als beloning, maar als een flinke vermindering van zijn pupillen om de winnaars titel binnen te halen. En geloof me, op dat moment was ik het helemaal met Glenn eens. Maar wat er op dat moment ook door mijn hoofd ging was: “Jongen, je wordt later een goede vader voor je kids.”

En nu komt het: Shelina en Glenn hebben toch besloten om Amber en Chyron bij de master on1 te laten dansen. En daarom zijn Shelina en Glenn voor mij ook winnaars van het NK Salsa. Ze zijn namelijk boven zichzelf gestegen. En dat verdient een hele grote pluim wat mij betreft 🙂

Hoe hebben hun pupillen het gedaan? Die zijn dus 2de geworden bij de masters. 2de! Praktisch vanuit het niets! Heel erg knap! Als ze dit al in 9 maanden tijd hebben bereikt, hoe zal het dan over een jaar worden als zij meedoen met het DDS NK Salsa 2019?


Bij deze: Van harte gefeliciteerd met jullie super overwinning Amber en Chyron!

Check hier de film van de generale repetitie van hun geweldige choreo

Wil je weten hoe is het is afgelopen met mijn bespreking met de juf van Maya? Nou, Linda en ik hadden daarvoor samen al besloten dat Maya nog een jaartje blijft kleuteren. Dit was een hele opluchting voor de juf toen ik haar dit vertelde. Een andere juf die gespecialiseerd is in cognitieve vaardigheden bij de kleintjes heeft daarvoor Maya nog apart genomen om oefeningen samen met haar binnen en buiten de klas te doen. Maya heeft alles bovengemiddeld goed gedaan. Daardoor ging Maya’s eigen juf weer twijfelen. Maar beide juffen zijn uiteindelijk heel erg blij met onze beslissing.

En wij ook 🙂

Als laatste: Een fragment uit de Disney film Hercules waarin precies wordt omschreven wat een coach het liefste wil horen in verband met de topprestaties van zijn of haar pupillen. Kijk of je het kunt ontdekken!


  1. Ben jij het eens met de beslissing van de jury? Waarom wel/niet?
  2. Hoe vind je mijn standpunten? Als je daar anders over denkt: Waarom?
  3. Was jij ook bij het NK Salsa 2018? En zo ja, hoe vond je het?
  4. Welke verbeterpunten heb je als advies voor de organisatie van het NK Salsa?

#nksalsa Celebration Deel 1

Dit is maar een impressie van hoe ik de #nksalsa 2018 heb ervaren.

Annetje Riel, de organisator van de Nederlandse kampioenschappen salsa dansen, had met Anique geregeld dat ik samen met haar om 15.30 uur vanuit Amsterdam Sloterdijk naar Rosmalen mocht rijden. Sander (die ook meereed) en Anique waren vrijwilligers voor het event, net als ik trouwens. We hebben een heel leuk gesprek gehad met z’n drieën in de auto waardoor de tijd echt vloog. Ik denk nu nog steeds aan dat gesprek. Sander wist namelijk dat hij een pak zou aantrekken, maar hij wist niet precies WAT voor pak. En ook niet wat hij ging doen.

Bij Rosmalen aangekomen stond er een lakei voor de ingang. ‘Dat belooft wat!’ dacht ik. Grappen uitgehaald met Annetje bij de deur. Binnen zag ik een heleboel mensen op de dansvloer. Dat waren de deelnemers die hun ‘intro choreo’ aan het dansen waren onder de experte leiding van Liduina Aruma Handi Lovert en Eric Lalta van Fantasia Entertainment. Zij organiseren de Holland Salsa Bachata Beach Festival komend weekend (18 – 20 mei) in het Kurhaus te Scheveningen. En achter de DJ booth stond DJ Andre Holland te draaien. Zelf vind ik hem altijd als een tempel van rust ogen.
De choreo zag er fantastisch uit! Het aankondigen en het animeren van het publiek werd fanatiek geoefend….
… en het werkte! Weliswaar zonder publiek, maar het werkte wel!

Choreo Training Deelnemers NK Salsa 2018

Dit gaf mij meteen het gevoel en het vertrouwen dat dit een heel bijzondere avond kon worden! En buiten zag ik Sander ineens in zijn nieuwe pak komen aanlopen. Onze avond kon niet meer stuk! 🙂

Sander in Lakei Kostuum #nksalsa 2018

MC Sederick

Nadat Liduina en Eric klaar waren met de choreo hebben ze mij iets uitgebreider ingelicht over mijn vrijwilligerswerk. Want het idee dat Eric in het begin had om mij de deelnemers te laten interviewen was inmiddels uitgegroeid tot een heuse rol van MC die ik samen met Annetje ging vervullen.
Mijn voornaamste taken waren:

  • het publiek te enthousiasmeren,
  • iedereen te vermaken,
  • een steun zijn voor alle deelnemers,
  • en af en toe de deelnemers interviewen.

Liduina en ik zouden dit in eerste instantie samen doen. Maar uiteindelijk heeft de dynamische duo besloten dat Liduina mij alleen zou begeleiden. Geen Pinokkio – waar de robot Ultron een obsessie voor had in de film Avengers: Age of Ultron, want ik mocht ook zelf beslissingen nemen. Al twee jaar achter elkaar heb ik  als MC gestaan tijdens de Bonaire International Dance Festival. Die ervaring kwam mij nu wel HEEL erg goed van pas. Dit KON ik! Blakend van zelfvertrouwen hebben we samen het schema van de avond doorgenomen. Het hele schema van twee A4-tjes lang vond ik best ‘pittig’ uitzien qua tijdsindeling. Maar die moeilijkheidsgraaad was NIETS vergeleken met wat de juryleden allemaal moesten doen en kunnen…

De Jury Bespreking

Daar in dat kleine prive kamertje verzamelden zich alle juryleden, hutje mutje op elkaar. Het was gezellig om een aantal van de belangrijkste spelers van de Nederlandse salsa scene zo bij elkaar te zien. En belangrijker nog: dat ze vrijwillig hebben gekozen om belangeloos (!) samen te werken voor een hoger doel 🙂
De notitie kaften zaten helemaal vol met papieren met daarop namen, kolommen, letters en cijfers. Mariz Tauber, die daar namens Dutch Dance Sport het hele gebeuren in goede lijnen moest begeleiden, legde de regels voor het jureren en het ranking systeem 1 voor 1 helemaal duidelijk en helder uit. Een professional, dus. En ik? Ik begreep er bijna niks van. Cross? Of toch een cijfer? En die grote letter F boven dat ene papier dan? Maar gaandeweg haar antwoorden werd het mij iets duidelijker. Met de nadruk op ‘iets’. De juryleden daarentegen waren stuk voor stuk allemaal super slim, dus dat zou wel goed komen. En ik was heel erg dankbaar dat ik niet in hun schoenen stond!
Het hoofd jurylid, en 3-voudige Nederlandse salsa kampioen Mechteld Sterk, legde de bijzonderheden nog een keer duidelijk uit voor de ‘nieuwelingen’. Het deed mij vooral heel veel deugd om te zien hoe zwaarwegend het correct dansen in de maat is voor de jurering.
Maar toen ik dacht dat allles verder ‘koek en ei’ was, werd er ineens een dansregel verteld dat voor velen van ons helemaal nieuw was, en misschien zelfs heel erg controversieel kon worden.

Jury bespreking voor het #nksalsa 2018

Blijkbaar is de jury tijdens de voorrondes iets bijzonders opgevallen. Namelijk dat er een aantal deelnemers waren die bij de Prechamp on1 dansten, maar die eigenlijk qua dans niveau beter bij de Master on 1 pasten. En als dat het geval zou zijn, dan zouden ze na de eerste selectieronde direct gepromoveerd worden om verder met de rest van de Masters on1 mee te doen tijdens de finale!

Hoe zou DIT gaan aflopen?

Herinneringen aan de dingen die vorig jaar fout zijn gegaan flitsen ineens razendsnel voorbij. Maar ik had geen tijd om over de mogelijke gevolgen van deze nieuwe regel te gaan nadenken. Er waren meer dan genoeg dingen waar ik mijn aandacht op dat moment volledig op moest gaan richten. In ieder geval, mijn focus ging naar  alles wat op de 2 papieren die ik vasthield stond geschreven. Mijn steun en toeverlaat samen met Liduina, Eric en Annetje.
Gonzend met alle informatie in mijn achterhoofd werd het ineens tijd om te gaan beginnen!

Waar ik op dat moment aan dacht? Ik dacht aan hoe het vorig jaar was toen ik meedeed aan het NK Salsa. Ik dacht aan alle deelnemers die op dat moment gingen stralen. En ik dacht an hoe zenuwachtig de meesten zouden zijn.

Op het moment dat ik  voor het eerst naar het midden van de dansvloer liep draaide ik dit liedje in mijn hoofd. Dat komt vooral door de video die Eric net daarvoor had gebruikt om de mensen naar een hoger energieniveau toe te brengen.

Terwijl ik liep zag ik een  overvolle danszaal in Rosmalen…

Wil je weten hoe het verder ging?

Nou, dan zal je echt moeten wachten op deel 2! Of je kunt de blog van Roy Tweeboom lezen 😉

  1. Was jij ook aanwezig tijdens het NK Salsa 2018? Waarom wel/niet?
  2. Zo ja, hoe vond je het?
  3. Wat is jou het meest opgevallen?
  4. Wat is die ene gouden tip die je hebt om het #nksalsa NOG beter te laten worden?

De Salsa Dans Krumper

Vandaag (zaterdag 12 mei) zingt Waylon in het Eurovisie Song Festival met 4 krump dansers als achtergrond dansers. Vooral Waylon zijn krump dansers hebben voor veel ophef gezorgd. Maar vanavond vindt ook de finale plaats van de nationale kampioenschappen salsa dansen in Rosmalen. De link? Orville ‘Lilmaddman’ Small. Want behalve dat Orville 1 van de voorlopers is voor de krump beweging in Europa is hij ook een ex wereldkampioen salsa dansen!

Zie hier de link van het intervieuw bij BNR radio met o.a. Orville over krumping. 

Orville en Ik

De Canadees Orville en ik leerden elkaar kennen in 2004 Los Angeles tijdens de LA Salsa Congress. Wijlen Albert Torres had een aantal van ons gevraagd om te gaan dansen tijdens een live ochtend TV programma in LA om het congress te promoten. Toen hij later naar Nederland emigreerde werd Orville meteen 1 van de grootste salsa dansers van ons land. Orville werd heel bekend met zijn ‘Blade’ show. Een lekker snelle LA Style Salsa on1 choreo 🙂 


Hier zie je hem ‘Blade’samen dansen met Sabrina Small (vroeger Buis). Sabrina is een ex salsa danseres die bekend werd in het showteam van Eric Lalta en Liduina Aruma Handi Lovert: Salsa Dance Squad. Orville en Sabrina zijn dus getrouwd en leven nog steeds gelukkig samen 🙂

Hij heeft ook de danslessen en het trainen van de demoteam van salsaschool Ambiente Den Helder van mij overgenomen. Toen heeft hij de MJ Salsa demo ‘ge-upgradt’, waardoor de groep de 2de plaats won tijdens de Dutch Salsa Open Championships.


Nu dat de media helemaal vol zit met krumpen staan we misschien aan het begin van een nieuwe dansrage in Nederland. Een dans die is ontstaan om agressie op een manier te uiten die geen fysieke pijn of dood veroorzaakt zal nu waarschijnlijk door honderden B-boys en girls worden opgepakt . En een dans – die net zoals met zoveel andere dansstijlen – gevormd en geëvolueerd is door ‘dance battles’. Dit lijkt veel op het ontstaan van de breakdance rage in de jaren ‘80 op Curacao waar ik eerder over heb geschreven.


Er zijn mensen die vinden dat danswedstrijden geen zin hebben (zie de link). Maar ondanks alle legitieme redenen om geen danswedstrijden te houden bewijst krumping hoe belangrijk danswedstrijden WEL kunnen zijn in de vorming en ontwikkeling van de jeugd.

Voor de rest: Ik ga vanavond lekker genieten van het NK Salsa in Rosmalen. Hopelijk kom jij (salsa danser) alle deelnemers steunen die – ondanks het vele protest – het toch aandurven om op een vriendschappelijke manier de strijd met elkaar aan te gaan…

.. net zoals de ‘outcast’ krump dansers van Waylon ondanks alle commotie ook gewoon ‘hun ding’ ongecensureerd blijven doen op het internationale podium 🙂

Succes met Waylon! Laten we hopen dat Nederland de Eurovisie Song Festival eindelijk weer eens een keertje wint. En ook succes aan alle deelnemers van het NK Salsa in Rosmalen.

We duimen. 


8 Tips om GEGARANDEERD Danskampioen te worden!

Het is 5 vandaag mei 2018. Bevrijdingsdag, en precies 1 jaar nadat Roos en ik de DDS Salsa Dans kampioenen zijn geworden in de categorie ‘Master on1’. Ik was toen 47 jaar oud en Roos had maar 8 maanden salsa danservaring.

HOE hebben wij dat geflikt?

Hier zijn 8 tips om jullie te helpen om ELKE danswedstrijd GEGARANDEERD te winnen!

Tip 1: Lees dit artikel en volg alle aanwijzingen op de letter (en ja, ik weet dat daarin ook staat dat je aan danswedstrijden moet deelnemen)!

Tip 2: Lees het klassieke boek van Sun Tsu ‘The Art of War’

A. Ken jezelf en ken je vijand.

In ons geval:

Sterke punten:

Roos heeft een klassieke dansachtergrond. En ze doet aan stijldansen. En ze heeft Rock & Roll gedanst. Ze heeft jarenlang hard getraind en opgetreden. Ze is kleiner dan ik, licht, sterk, en niet bang ingesteld. Ze is sympathiek en heeft een vrolijke uitstraling. Roos houdt van Dips & Tricks. Ze is leergierig, EN ze leert snel!

Ik heb ontzettend veel salsa danservaring. Ik kan zowel als leider en als volger lesgeven. Ik heb veel optredens gehad en aan een aantal danswedstrijden meegedaan. Ik ben een entertainer en kan me heel snel aanpassen.

Roos en ik zijn beiden ontzettend muzikaal.

Zwaktes: Ik heb geen klassieke dansachtergrond. Ik mis salsa show danservaring op internationaal hoog niveau. En mijn lichaam was behoorlijk afgesleten door 33 jaar non-stop te dansen. Ik kan vaak te druk en ongecontroleerd dansen.

Mijn danspartner Roos had op het moment dat ik haar vroeg om de wedstrijd samen met mij te doen (november 2016) maar 2 maanden salsa danservaring. Ze had nooit een optreden gehad met salsa, en dus ook geen enkele salsa danswedstrijd gedanst. En we kenden elkaar ook niet. We hadden geen dans kilometers samen gemaakt.

Onze concurrenten

We hadden alleen maar 1 danskoppel (!) als directe concurrenten. De concurrenten die we hadden waren sterk qua fysieke kracht en ze hadden samen en apart van elkaar veel meer salsa dans kilometers gemaakt. Maar ik kende hen goed en wist precies wat hun sterke en hun zwakke punten waren. Hij was op dat moment minder muzikaal dan wij. Roos en ik hebben samen de beelden bekeken die van hun samen dansen tijdens de voorronde zijn gemaakt. Deze hebben we vervolgens uitgebreid geanalyseerd. Mede daardoor konden Roos en ik onze winnende strategie bepalen.

B. Vermijd de Sterke punten en Val de Zwakke punten aan.

Onze concurrenten waren sterk. Hij is fysiek sterk (hij doet aan gewichtheffen) en zij is dans technisch sterk (sensuele ladies styling). In principe zouden wij geen lifts moeten doen. En dat mag ook niet tijdens de social dans rondes. Maar waar Roos en ik sterk in zijn is ons aan de dans regels houden. Volgens mij was het in 2008 (thanks voor de correctie Soeniel) dat ik correct had voorspeld dat de Dutch Open Salsa Championship in het soep zou lopen als de regels van wijlen Albert Torres zouden worden gebruikt. Dat, omdat Nederlanders in het algemeen niet echt happig zijn op het strikt naleven van regels. Zo gezegd, zo gebeurd.

Zoals ik al eerder zei waren Roos en ik heel erg sterk in onze Musicality. En we wisten dat we veel meer punten zouden krijgen voor de social dans rondes dan voor de choreografie. De meeste mensen focussen zich onterecht op de choreo. Dus hebben we flink en veel geoefend in social salsa dansen.           

In jullie geval: leer jullie eigen sterke/zwakke punten en die van jullie dans concurrenten GOED kennen. Probeer hun sterke punten te vermijden en hun zwakke punten te overtreffen.

C. De winnende kracht zit hem niet in de hoeveelheid strijd die je levert, maar door te winnen zonder strijd te hoeven leveren!

“We gaan winnen!” Dat zei ik de hele tijd tegen Roos. Er was geen twijfel in mijn hoofd dat we de NK Salsa 2017 gingen winnen. Ze vond het niet leuk dat ik dat zei. En dat bleef ik maar zeggen, ook na ‘tig knie en rugblessures. Mentale voorbereiding hoort er namelijk ook bij. Sterker nog, je mentale gesteldheid is eigenlijk het allerbelangrijkste! Je kunt je zo goed hebben voorbereid, je huiswerk gedaan hebben, maar als je mentaal niet voorbereid bent dan dondert je hele voorbereiding als een kaartenhuis in elkaar op het ‘moment suprême’. Mijn geheim? Ik HOEFDE niet te winnen. Ik heb Roos gevraagd om samen met mij mee te doen om een punt te maken. Namelijk dat het belachelijk is dat er ZOVEEL goede salsa dansers in Nederland rondlopen die vaak asociaal de ruimte op de sociale dansvloer voor zichzelf inpikken, maar dan weer niet genoeg lef hebben om zich door een professionele jury te laten beoordelen. Of showdansers die blij zijn met het applaus na elk optreden, stiekem wetende dat veel mensen hen alleen maar naar de mond praten. Dus dacht ik: ‘Het zou een geweldige stunt zijn als wij dit zouden winnen. Dan krijgt de wedstrijd tenminste meer aandacht en zullen er ZEKER mensen zijn die menen dat we de titel niet verdienen. Misschien dat dit sommige ‘toppers’ dan inspireert om de volgende keer toch met het NK Salsa mee te gaan doen, of anderen te vragen om te participeren.

Ik wist nog dat ik een aantal juryleden in een ver verleden op diverse salsa fora had beledigd. Ondanks dat hebben Roos en ik samen veel gelachen en genoten van het samen dansen en samen groeien tussen december 2016 en begin mei 2017. Hopend op hun onpartijdigheid. Elk gekke ding die ik bedacht – en dat ons lukte – was een overwinning op zich. We hoefden geen strijd met onszelf te leveren. En zeker niet tegen onze tegenstanders. We waren blij dat zij tenminste de ballen hadden om WEL aan de wedstrijd mee te doen! En de jury is achteraf gezien inderdaad onpartijdig geweest.

Ons grote dank daarvoor.

Tip 3: Het klinkt heel erg cliché, maar ‘Have FUN!’ En doe dat gedurende het HELE traject!

Tip 4:  Laat je door Wijze Mannen adviseren en volg hun adviezen op (o.i.d.)

Randolph Brion – toen nog hoofd jurlid van het NK Salsa – heeft ons gecoacht. Hij heeft Roos en ik verteld over de regelgeving, het puntensysteem, en waar de jury zoal op let. Hij heeft ons na de voorronde verteld wat onze sterke en zwakke punten waren, en waar we aan moesten werken. En hij heeft naar onze training van de laatste choreografie die we bedacht hebben gekeken (dit was trouwens de 3de versie!) en ons waardevolle tips gegeven om het nét iets leuker te maken.

Ons grote dank daarvoor.

Zoek dus goede coaches die jullie op allerlei manieren kunnen helpen met hun expertise. Ex salsa kampioenen zoals Patrick Mussendijk , Femke Hermes, Brian Libier , Mechteld Sterk zijn aan te raden. Maar ook dansers die tijdens danscompetities in het verleden hoog zijn geëindigd zoals Shelina & Glenn Donkers , Raul Kambel & Cyldra ‘Brown Sugar’  Schierbeek , Ronald Pieters en Vivienne Vicente, Daphne & Sergio, Taiti & Cristel en Soeniel Bhawanibhiek  zijn zeker aan te raden. Voor bachata raadt ik de ex bachata kampioenen Steffie en Geno van Bachata Passion  aan.

En laat ik nou de nieuwe generatie niet vergeten: Cinnamon van de Aakster (hier danst ze samen met Randolph bij Jandino ), Nick & Rachel, Lady Setlight & Marwin, Marco Schreuder en Lieke & Nick.

Tip 5: Zorg voor Emotionele Support

Het is belangrijk om een vangnet te hebben. Mijn vrouw Linda en onze twee kleintjes Maya en Merlijn gaven mij de ‘boost’ die ik nodig had op momenten dat ik het niet meer zag zitten tijdens de voorbereidingsperiode. En geloof me: die zullen komen! Naast dat ik het persoonlijk heel erg fijn vond dat Linda aanwezig was tijdens de finale was het voor ons beiden heel erg fijn om de cursisten van Latin Club Fiesta, de andere deelnemers en het publiek te horen schreeuwen en klappen toen wij bezig waren.

Dus: Nodig zoveel mogelijk familieleden, vrienden en kennissen uit om jullie te komen supporten tijdens de wedstrijd 🙂

Mijn GROTE dank gaat vooral aan mijn familie. Zonder jullie was het ons echt niet gelukt! 🙂

Tip 6: De Aanhouder Wint

Stel dat jullie na dit alles te hebben gedaan de wedstrijd nog niet samen winnen. Wat dan? Dan maar opgeven? Nee. Luister. Je zult het volgende niet geloven, maar het is ECHT waar. Mijn eerste salsa danswedstrijd heb ik in 1995 gedanst. Ik herhaal: in 1995. En ik ben pas in 2017 Nederlands salsa dans kampioen geworden. 2017 – 1995 = 22 jaar.

22 jaren heeft het mij geduurd om eindelijk te winnen! Geduld is echt een SCHONE zaak!

Maar ik hoop echt dat jullie de hoofdprijs in wat minder jaren in de wacht zullen slepen. Maar wat doe je dan WEL als je een wedstrijd verloren hebt?

  • Analyseer de videobeelden van jullie en van jullie concurrenten grondig samen met jullie coach. Evalueer.
  • Beslis dan of het bijvoorbeeld nog handig is om samen aan danswedstrijden mee te blijven doen (of niet).
  • Als jullie het dan toch door willen gaan met wedstrijddansen, begin dan van vooraf aan met Tip nummer 1. 

Tip 7: Negatieve Kritiek ombuigen naar Positieve Feedback

Hoe meer je bezig bent, des te meer mensen iets over je te melden hebben. Dat is het risico die je neemt op het moment dat je een openbaar figuur wordt. Zift tussen alle negatieve kritieken door en neem de dingen aan die je wel kunnen helpen om (meer) succes te boeken. Trek je het ‘ gal gespuw’  niet teveel aan. De meeste mensen die dat doen hebben meestal goede bedoelingen 😉

Tip 8: Wees lief voor jezelf en voor elkaar!

Dit moet jullie rode draad zijn. Jullie anker en jullie kompas. Jullie raadgever en jullie mantra. ALLES draait hierom!  Als je dit laatste punt aanhoudt, dan ben je gegarandeerd ALTIJD een Danskampioen voor jezelf en ook voor je (dans)omgeving 🙂

Dit volgend liedje heeft mij geïnspireerd om een winnaarsmentaliteit te kweken. Misschien inspireert het jou ook!

En nu is het bijna voorbij. Want Roos en ik gaan onze titel niet meer verdedigen. Waarom niet? Omdat mijn lichaam het gewoonweg niet meer trekt. En Roos doet nu andere dingen. Maar we dansen nog wel af en toe samen op de sociale salsa dansvloer, zoals bij het afgelopen Fiesta Deluxe.

Dankjewel voor alles Roos! Want zonder jou engelengeduld, wilskracht en doorzettingsvermogen was dit ons zeker niet gelukt 🙂

En? Wat levert de titel van Danskampioen jullie nou concreet op?

De titel van Nederlands Salsa Danskampioen heeft ons veel opgeleverd. Naast naamsbekendheid (bijvoorbeeld door ons optreden bij 24 Kitchen ), optredens en veel opdrachten voor (bedrijfs) salsa workshops  hebben wij ook leuke contacten gemaakt. Het leukste vind ik wel de salsa workshop die Roos en ik samen hebben gegeven voor Salsa on Wheels  🙂

Nu geef ik 3 avonden per week salsalessen voor Latin Club Fiesta in Haarlem en in Hoofddorp . Vanaf woensdag 16 mei zal ik ook  de semi gevorderd en gevorderde salsa danslessen verzorgen voor Sizzling Salsa in Alkmaar. En vanaf donderdag 14 juni zal ik ook danslessen geven voor salsaschool Happy Salsa in Den Helder.

5 avonden per week salsa danslessen verspreid over heel Noord Holland! 🙂

Daarnaast ben ik gevraagd om live interviews te doen aan de deelnemers en aan de juryleden tijdens de finale van de NK Salsa die gehouden wordt op zaterdag 12 mei in Rosmalen. En dat ga ik dus doen. Ook leuk: ik mag helpen om de deelnemers van de Dutch Bachata Championship te begeleiden op vrijdag 18 en op zaterdag 19 mei. Deze vindt plaats tijdens de Holland Salsa Bachata Beach Festival die gehouden wordt in het Kurhaus in Scheveningen. Op zaterdag de 19de zal er ook een meeting worden gehouden gedurende het festival. Deze is speciaal voor mensen die zaken doen in de Nederlandse afro latin dans industrie. De meeting wordt georganiseerd door Eric Lalta, en ik mag hem daarbij assisteren.

Last, but not least: Van 31 augustus t/m 10 september vindt het 8ste Bonaire International Dance Festival  plaats. Daar mag ik ook workshops geven en de mensen als MC entertainen! 🙂

Niet slecht, toch?

Maar nu het allerbelangrijkste…

Al 8 jaar lang geef ik salsa dansworkshops aan tieners in heel Nederland voor Cross Your Borders.

Het leukste van danskampioen zijn vond ik om daarmee de 14 en 15-jarigen te inspireren zodat ze al hun doelen halen. Een ‘ oude’ man die salsa op klompen danst EN salsa kampioen is. Door voorstellingsvermogen en doorzettingsvermogen. Dit alles onder het motto: ‘If you put your mind to it, you can achieve almost anything!’

Dus: Wees een ambassadeur van de dans. Inspireer anderen om ook te gaan dansen.

En vergeet het motto van Spiderman niet: “ With great power comes great responsibility!”

Veel succes met de danswedstrijd, en laat ons weten of deze tips jullie enigszins hebben geholpen.

Voor de rest: Vier je vrijheid, en wees daar ontzettend dankbaar voor 🙂

Je bent GEEN Salsa Showdanser!

Dit is het vervolgartikel op ‘Ik ben Geen Salsa Dansdocent!’. In dat artikel heb ik een gedeelte van hetgeen de internationale salsa superster Fernando Sosa in dit filmpje uitlegt voor jou vertaald, en de gevolgen daarvan voor ons – salsa dansdocenten – uitgelegd. Maar dat was niet alles wat deze heren te melden hadden…

Fernando Sosa: “Voor de (show) dansers geldt hetzelfde. Ze gaan het podium op – en we zitten in het laatste decennium – waarin men het podium opgaat na 3 dagen (oefenen – Sederick – )! Het is de schuld van ‘Het Systeem’. We gaan niet zeggen ‘de promotors’, maar ‘Het Systeem’. Maat dat ‘Systeem’ kan je niet laten denken dat je een professionele danser bent!”

Fernando wordt aangevuld door zijn gesprekspartner die ik in Deel 1 nog als een ‘onbekende’ heb omschreven. Deze man is niemand minder dan één van de meest invloedrijke salsa dansdocenten en showdansers ter wereld: Adolfo Indacochea!

Leuk he? Adolfo Indacochea heeft onder andere de nieuwe techniek bedacht voor de Double Right (Spot) Turn voor volgers tijdens salsa partnering. Randolph Brion heeft deze techniek – die de dubbele draai op de plaats makkelijker maakt voor de volgers – van Adolfo geleerd. Randolph heeft die nieuwe techniek vervolgens aan ons geleerd tijdens de docententrainingen van Latin Club FiestaWij leren de Double Right Turn ‘nieuwe stijl’ al meer dan 2 jaar aan onze cursisten vanaf Improvers dans niveau.

Zo gaat dat, dus. Maar we hebben het nu over showdansers…

Adolfo: “Je danst net vóór Tropical Gem en net ná Adolfo, en je denkt nu dat je op professioneel dans niveau danst!”

Fernando neemt de virtuele stok weer over. “En ik denk dat ik professioneel ben. Hoe dan? Waar? Professioneel op welk gebied? Er moet s’morgens vroeg worden opgestaan en (de) dans ademen. Er moet elke dag worden gezweten en men moet elke dag oefenen. Men dient te slapen en dans te ademen. En DAN pas kun je jezelf een ‘professional’ noemen.”

Adolfo krijgt steeds meer zin in: “Het is belangrijk om te weten dat het woord ‘professioneel’ betekent dat je kunt leven van je vak.”

Fernando: “En belangrijkste: Dat je ALLEEN je beroep beoefent!”

Adolfo: “Precies! Want anders is het een hobby!”

Fernando: “Ja! Anders is het een hobby! Maar vooral: laat het niet naar je hoofd stijgen terwijl je het niveau niet hebt. En dat alleen maar omdat je op een podium stond te dansen tussen professionals die meer dan 20 jaar het beroep uitoefenen!”

Nou, dat zijn gedurfde uitspraken, vind je niet? Maar laten we bij het begin beginnen. Mensen die door Het Systeem onterecht tussen ‘echte’ professionals staan te dansen.

Wat is Het Systeem? En hoe werkt het dan?

Festivalorganisator: ‘Dus jullie hebben een leuke show! Geven jullie ook dansles?’

Showdanser: ‘Uhmmm…’

Festivalorganisator: ‘Want ik kan jullie niet alleen maar voor 1 show boeken. Jullie moeten ook workshops geven! Dus, geven jullie workshops? Ja, of nee?’

Showdanser: ‘Ja hoor! Wij geven ZEKER ook dansworkshops!’ De danspartner van de showdanser kijkt verschrikt naar hem. Hij sluit de deal en stopt zijn smartphone in zijn broekzak.

Danspartner (kijkt nog steeds verschrikt naar hem): ‘Maar HOE gaan wij dat doen dan? We hebben nooit danslessen gegeven!’

Showdanser: ‘Geen probleem hoor! We leren die mensen gewoon een deel van onze choreo. Moeilijk zat voor hun. Het komt goed!” Ze pakken elkaar bij de handen vast, springen blij in het rond en schreeuwen tegelijk: “We gaan naar [vul hier de naam in van je favoriete buitenlandse salsa festival]!!!’

DAT systeem, dus…   


En dat brengt me bij het tweede punt. Dat je een professional MOET zijn om op internationale podia te performen. WIE zegt dat? Zij? Ze gedragen zich net als ik die vroeger zei dat ik professioneel afro latin dansdocent ben en dat alle mensen die salsa dansdocent als bijverdienste hebben eigenlijk daarmee zouden moeten stoppen…

Maar nu denk ik daar gelukkig anders over…

Even terug naar de meningen van deze twee salsa giganten. Ik dacht dat salsa juist voor IEDEREEN was?! Het nieuwe ‘Dans des Volks’. Voor mij mag een IEDER op dat podium staan! Juist de diversiteit in dansniveaus, dansstijlen en ambities maakt dat de afro latin dansgemeenschap zo uniek en ook zo sociaal blijft. Bijvoorbeeld: Toen ik laatst bij Roy Tweeboom zijn feest van het 10-jarig bestaan van Plaza Danza naar de shows zat te kijken heb ik een breed spectrum van dansen mogen bewonderen. Van ‘eenvoudig met klasse’, ‘super sexy’, en ‘authentiek met humor’ tot ‘spetterend internationaal showdansen’. En ik heb echt van ze ALLEMAAL genoten!

Dance Challenges

Topdansers zoals Fernando Sosa en Adolfo Indacochea zijn voorbeelden van mensen die dansdocenten en choreografen zoals ik continu afkraken. Waarom? Omdat wij afro latin dans cursisten trainen om in een (relatief) korte tijd een danschoreografie te leren en ze daarmee voor een (groot) publiek te laten optreden. Zelf heb ik vanaf 1998 inmiddels tientallen – zo niet honderden – cursisten mogen trainen in de zogenoemde ‘Choreografie danslessen’. Een voorbeeld daarvan zie je in deze video die gemaakt werd in 2011. Bachata Fusion choreo gemaakt door Nucita, Gilbert en ik, en ik heb ze getraind. Pontificaal in beeld zie je Dianne van Veen die docent is geworden bij de voormalige bachata danskampioenen Bachata Passion, en Jose Gerardo Fajaro Carrero die nu dansdocent is bij Swing Latino  en daarnaast ook nog eens shows danst bij Guateque Dance Company.

En over Guateque gesproken…

Aaron Westerveld  danst ook bij Guateque. En hij heeft ook zijn eerste salsalessen en demoteam ervaring mij  gehad. Zo ook Amanda Torres. Amanda en ik dansten streetdance samen in showteams op Curacao in de jaren ’80. Nu is zij mede eigenaar van Happy Salsa. Dit is de ‘MJ Salsa Demo uit 2006, die we hier in 2015 samen met Uzzie  voor Serious Request hebben gedanst. Amanda heeft ook kinderen salsa getraind en laten optreden. En Salsipuedes had jaren geleden ook een ZEER goede (!) salsa kids showteam! En de cursisten van Sizzling Salsa hebben ook genoten van hun optredens met de ‘Neder Salsa’ choreo die ik voor hen bedacht had 🙂

 En zo zijn er veel salsa dansstudenten die vroeger choreo trainingen bij ons hebben gevolgd en die nu zelf succesvolle dansdocenten en showdansers zijn geworden . 

Tegenwoordig heten die choreo trainingen ‘Dance Challenges.’ Salsaventura  organiseert (of organiseerde) challenges met o.a. eStilo Dance  (die goed in de prijzen is gevallen tijdens de NK Salsa van 2017), VIP van Vanessa Mambi en Bachata Passion die op 18 mei meedoet aan de Dutch Bachata Championship. En Zunaira had onlangs een salsa ladies challenge, waarbij de dames (inclusief Chanty Jacobs die bij de salsa danslessen van Latin Club Fiesta assisteert) ook voor het  groot publiek bij de Fiesta Deluxe feest hebben gedanst. En HOE! Dit  zijn maar een aantal top afro latin dans organisaties die challenges aanbieden, of die challenges in het verleden hebben aangeboden. Check them out! 

Wat is het ultieme doel van deze gespecialiseerde danslessen? Niet om op te treden! Dat is een bijzaak. Sommige challenges hebben geen optredens als doel. Anderen worden gebruikt als visitekaartje van een dansschool. Maar de primaire reden om challenges te organiseren is om cursisten de gelegenheid te bieden om de danstechnieken die ze meekrijgen helemaal zuiver te leren dansen, en deze vervolgens urenlang door te blijven oefenen. Dans kilometers maken dus. Lees mijn artikel met daarin nog meer dans tips!

Voor de organisaties die semi professionele showteams trainen is het ook een goede manier om de allerbeste talenten uit hun dance challenge groepen te halen en hen in hun showteams te plaatsen. Zo wordt het algehele dans niveau van hun showteams steeds hoger. Het houdt de dansers in de ‘A teams’ ook scherp, want ze zijn vervangbaar. Daardoor kan er met meer discipline getraind worden.

Nee. Ik ben het dus duidelijk niet eens met deze heren. Dat zij zelf voor kiezen om lang en keihard te werken om hun doelen te bereiken is nobel. Ik ben al jarenlang een grote fan van ze. Maar dat geeft hen volgens mij niet het recht om andere mensen die niet dezelfde keuzes als zij maken van het gezamenlijke SOCIALE danspodium te weren.

Dit doet me denken aan het liedje van Armand ‘Ben Ik Te Min!’


Maar waar ik het WEL met deze heren mee eens ben is het afgeleide hiervan. Namelijk dat je als semi professionele (of amateur) danser niet kan EISEN dat jij hetzelfde betaald krijgt als een professional. Want kwaliteit heeft WEL een prijs! En mensen die het hardst werken mogen naar mijns inzien meer beloond worden dan degenen die ervoor kiezen om met relatief weinig werk op het podium te staan, puur om hun eigen ego’s te strelen.

Voor de rest ben ik het ook met Gabriël Mambi eens wat betreft zijn uitspraak in dit artikel : Als je wat ouder bent moet je misschien plaats maken voor de volgende generatie. En die jonge generatie kan geen kans krijgen als ‘de oudjes’ van hen blijven eisen dat ze pas na jarenlang bloed, zweet en tranen het danspodium met ze mogen delen.

In het laatste deel van deze serie zal ik ingaan op de kern van hun hele betoog.

Stay tuned! 

Vraag: Heb jij ZELF choreografie dabslessen gevolgd of gegeven? Heb je daarmee opgetreden? En wat zijn je beste ervaringen daarmee? Laat het ons weten!    

Ik ben GEEN Salsa Dansdocent!

Fernando Sosa van Tropical Gem geeft ons er FLINK van langs in dit filmpje. Hij en zijn gesprekspartner hebben het over de ‘Geïmproviseerde Dansers’ en de ‘Geïmproviseerde Dansdocenten’. Het komt erop neer dat de meesten die zichzelf professionele dansers of dansdocenten noemen zich deze titels niet zomaar mogen toeëigenen. Sterker nog, als we de adviezen van deze heren op de letter navolgen, dan zouden er volgens mij meer dan 95% van de huidige Nederlandse salsa, bachata, kizomba en zouk dansdocenten zich geen dansleraar meer mogen noemen…

… en dat geldt dus ook voor mij!  

Maar voordat je verder leest stel ik voor dat je even kijkt naar dit filmpje van Fernando Sosa met zijn Tropical Gem, de wereldkampioenen van 2017!

Zo. Dat was leuk, toch? En ze waren al in 2001 zo gruwelijk goed!

En nu een aantal punten die deze 2 heren aanhalen:

Niemand Bepaalt!

In dit vak (van professionele afro latin danser of dansdocent) bestaat er geen officieel orgaan die de regels bepaalt. Dat vinden deze heren jammer. Maar dat let hen niet om vanuit hun eigen ervaring en principes ons te vertellen hoe het allemaal volgens hen wél zou ‘moeten’.

Met 200 Euro kun je zomaar een gediplomeerd dansdocent worden!

Beide heren vinden dat door het gebrek aan officiële accrediterende instanties iedereen zomaar met een salsa docenten dansopleiding kan beginnen.

Fernando Sosa zegt in dat filmpje: “Ook als je niet kunt dansen, je hebt 2 dingen uit een boek geleerd. En je ervaring telt niet. OK. En bovenal – wij wonen in Italië waar dit een grote werkelijkheid is – , maar deze werkelijkheid is wereldwijd. Bijvoorbeeld in Zuid Amerika, in de Verenigde Staten, in heel Europa en in Azië. En de werkelijkheid is dat ik 2 dagen studeer, ik ben intelligent genoeg om een dansschool te beginnen, en dan ben ik dansdocent en dansschool eigenaar en dan geef ik les. Maar WAT geef ik? Dat is mijn eerste vraag.”

Fernando is nu echt ‘op stoom’. “Vervolgens geeft ik les, en dat blijf ik jaren doen, want ik heb een vlotte babbel, ben sympathiek en ik heb veel volgers, maar wat ben ik ze aan het leren? En zelf studeer ik niet meer, ik groei niet, ik leer niet meer, Maar ik geef les. En ik noem mezelf dansleraar. Dus dat is heel erg slecht! Vervolgens ‘sluit’ ik mijn cursisten in en laat ze nergens naartoe gaan (Ik denk dat Fernando hiermee bedoelt dat er salsa docenten zijn die hun cursisten verbieden om bij andere dansdocenten te gaan lessen, – Sederick – ). En als ik een artiest uitnodig om een dansles te geven, dan alleen aan mijn eigen cursisten. Hoe dan?”

De bevlogen salsa superster gaat verder met zijn betoog. “Wat is een leraar? Een leraar is iemand die zelf studeert.  Een leraar is iemand die jarenlang geld uitgeeft, offers maakt en heel veel zweet gutst om het beroep te leren en begint DAARNA pas met het beroep te beoefenen! NIET ‘2 dagen en ik ben leraar’! Waar gaat dit heen, jongens?”

De rest van zijn betoog behandel ik in een ander artikel.

Om te beginnen: IEDEREEN kan een afro latin dansdocent worden. Het beroep van salsa dansdocent valt dus onder het noemer ‘Vrije Beroepen’.   

Zelf heb ik de eerste Nederlandse docentenhandleiding voor modern salsa dansen in 2003 geschreven. Salsa dansscholen La Pachanga, Club Fiera en Happy Salsa hebben daar (legaal) gebruik van gemaakt 🙂 Maar geen enkel officieel dans orgaan heeft mijn salsa dansopleiding ooit geaccrediteerd. Ik weet niet hoe het zit met de accreditatie van de docentenopleiding van Morry Krispijn.

Onlangs heb ik Annetje Riel van Salsa Belang gevraagd naar de accreditatie van de docentenopleiding en van de syllabus die door Salsa Onderwijs Nederland (SON) wordt geboden. En ik vroeg haar ook naar de accreditatie van de dansdocenten die deze docentenhandleiding in elkaar hadden gezet. Geen enkele dansdocent heeft een officiële accreditatie, maar wel veel dans- en leservaring. De syllabus (hun product) wordt daarentegen wél geaccrediteerd door de ‘Nederlandse Vereniging voor Dansdocenten’ (NVD). De NVD valt direct onder de ‘International Dance Teachers Association’ – IDTA – met hun uitvalbasis in Londen. De IDTA is 1 van de belangrijkste organisaties voor dansdocenten wereldwijd. Maar de IDTA heeft haar eigen salsa dansopleiding. Dus de IDTA heeft de NVD expliciete toestemming moeten geven voor haar huidige (innige) samenwerking met de SON.

Mijn vraag is: Waarom zou de IDTA toestemming aan de NVD hebben gegeven om een andere salsa dansopleiding te gebruiken dan hetgeen ze ZELF hebben verzonnen? Misschien geeft de IDTA indirect toe dat de opleiding die de SON biedt van een betere kwaliteit is? Want om een Nederlandse salsa dansdocent te worden zou je in principe – als lid van de NVD – de examen voor salsa dansdocent DIRECT moeten afnemen bij de IDTA. Niet bij de SON! Dus ik ga naar de website www.salsabelang.nl, maar word nu meteen doorverbonden naar www.salsakampioenschap.nl! Mag ik hieruit concluderen dat de dansopleiding niet meer onder de vlag van Salsa Belang valt? 

Maar stel je dan nu eens voor dat je als aspirant salsa dansdocent jezelf TOCH direct door de IDTA wil laten examineren, wat leer je dan? Wie heeft de salsa syllabus van de IDTA geschreven? Het goede antwoord is: Paul Harris. Deze ex kampioen Stijl en Latin dansen heeft de danstechnieken geschreven in het boek “Step by Step Guide to Salsa, Mambo and Merengue”, en deze is onderdeel van de “Professional and Amateur Dance Syllabus” van het IDTA. Zie hier een YouTube clip van de beste man in actie. Nee, ik zeg het verkeerd. Zie in het volgende filmpje hoe Sam Harris de tweevoudige ex-wereldkampioenen salsa dansen begeleidt in een Intermediate salsa dansfiguur. En let vooral op hoe hij telt…


Maar goed. Ik kon nergens vinden van wie (of waar) meneer Harris salsa, mambo en merengue heeft leren dansen. En Fernando Sosa en zijn gesprekspartner erkennen de IDTA blijkbaar niet.

Conclusie: Volgens de criteria van Fernando Sosa en partner zijn de meeste salsa dansdocenten in Nederland GEEN salsa dansdocenten…

…en ik dus OOK niet!

In mijn volgende artikel over dit onderwerp zal ik ingaan op de andere redenen die Fernando noemt waardoor ik mij – volgens hem – geen salsa dansdocent mag noemen. Niet na al die dozijnen workshops die ik vanaf 1999 bij zoveel internationale en lokale dansdocenten gevolgd heb. Ook niet na de diverse docententrainingen die ik heb gehad. En zelfs niet na het volgen van de 1ste Salsa Teachers Seminar in Los Angeles in 2004!

Stay tuned for part 2!

Ben je het trouwens met deze twee heren eens? Waarom wel/niet?